گروه های خبری
آرشیو
ف
کد خبر: 337623

پاسخ ۴ مسئول تشکل دانشجویی تهران به ۱۰ سوال

16 آذر و روز دانشجو فرصت خوبی بود تا نمایندگان تشکل‌های دانشجویی استان تهران از دغدغه‌های خود برای اعتلای کشور و انقلاب بگویند.

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ همزمان با ۱۶ آذر، روز دانشجو گفتگویی تفصیلی با  نمایندگان تشکل‌های دانشجویی استان تهران، محمد جواد مداح دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شاهد، مجتبی فرجی دبیر جامعه اسلامی دانشجویان دانشگاه شهید رجایی، مهرزاد فریدی دبیر شواری تبیین مواضع بسیج دانشجویی استان تهران و احسان رشید دبیر انجمن اسلامی دانشجویان داشنگاه شهید بهشتی با موضوع: "چرایی رکود و انفعال جنبش دانشجویی؟" در خبرگزاری فارس داشتیم که شما را به خواندن آن دعوت می‌کنیم:

آیا  جنبش دانشجویی نقش واصل بین مردم و نخبگان یا نقش مطالبه‌گری خواسته‌های آنها را می‌بایست داشته باشد، یا هیچ کدام از این‌ها و فقط باید به خود بپردازد؟

فرجی: یکی از دلایل وجود و فعالیت جنبش‌های دانشجویی انجام مطالبه گری است که از طریق ایجاد رابطه متقابل بین مردم و نخبگان ایجاد می‌شود. هرقدر این جنبش دانشجویی با خودسازی بیشتر بتواند به عنوان قشر متفکر جامعه نسبت به مسائل و مشکلات روز کشور آگاه باشد و قدمی برای حل مشکلات اساسی خود و مردم بردارد رسالت خود را انجام داده است.

رشید: دو تفاوت اصلی بین یک دانشجوی تراز انقلاب اسلامی و دانشجوی عادی باید وجود داشته باشد که دانشجو با دو ویژگی رویکرد آرمان گرایانه و نگاه عمیق و  تخصصی به مسائل و مشکلات به حلقه واسطی بین مردم و حاکمیت تبدیل می‌شود و این به این معنی نیست که با محافظه کاری به طرفداری از حاکمیت یا مردم بپردازد و حرف‌های پوپولیستی بزند بلکه در تلاش است تا با نگاه عمیق اولویت‌های اصلی مردم را دریابد و با تولید فشار اجتماعی آن را به مسئله حاکمیت و مسؤولان تبدیل کند.

از طرف دیگر مفاهیم پیچیده بالادستی را به صورت ساده شده و قابل فهم به مردم عرضه کند تا اقناع عمومی به وجود آید البته معنای اقناع کاری که برخی سیاستمداران با دور زدن مردم و فریب انجام می‌دهند نیست بلکه تلاش برای به وجود آمدن ذهنیت مشترک و منطقی است. مهم‌ترین لازمه برای فعالیت در این چارچوب خودسازی و تقویت اراده است. عدم وجود این معیار ها باعث می‌شود مصداق آیه ۱۰۴ کهف از قرآن شویم که می‌فرماید: «الَّذِینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا وَهُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعًا».

مداح: جنبش دانشجویی فرزند این مردم است و باید چون فرزند به مردم خود خدمت کند. مطالبه‌گری، ارائه راهکار برای برون رفت از مشکلات و این قبیل مسائل وظایفی است که در کنار توجه به مسائل درونی، اهتمام به تربیت افراد انقلابی و کادرسازی در راستای تحقق تمدن نوین اسلامی باید مورد توجه جنبش دانشجویی باشد.

فریدی: یکی از رسالت‌های تشکل‌های دانشجویی نقش رابط میان قشر نخبگانی جامعه با عموم مردم بوده و این وظیفه جزو ماموریت‌های ذاتی کلیه تشکل‌هایی است که با ماهیت دانشجویی به عنوان یک تشکل برآمده از قوه عاقله کشور موضوعیت پیدا کرده‌اند.

چرا در چند سال اخیر جنبش دانشجویی فقط با بیانه‌ها و برنامه‌های از قبل تعریف شده اعلام حضور می‌کند و دیگر از کنش‌گری جنبش دانشجویی در سطح جامعه و دانشگاه خبری نیست؟

مداح: جنبش دانشجویی نسبت به گذشته ظهور و بروز کمتری دارد ولی این به معنی این نیست که لزوما دانشجویان نسبت به قبل زحمت کمتری می‌کشند یا مثل گذشته دغدغه و توانایی تشخیص خود را درمسائل ندارند. با گسترش افسار گسیخته رسانه‌ها و افزایش سطح اطلاعات جامعه، آگاهی مردم نسبت به مسائل افزایش چشم‌گیری داشته و این یعنی جنبش دانشجویی باید تلاشی بیش از پیش کند تا بتواند به رسالتی که برایش تعریف شده است عمل کند و به صورت تخصصی‌تر درگیر مسائل شود تا چون گذشته موذن جامعه باشد.

گسترش رسانه‌ها و پمپاژ بیش از حد اطلاعات و هجمه‌ها علیه جمهوری‌اسلامی کار را بیش از پیش برای این قشر سخت کرده و البته به همان مقدار حضور انقلابی این جریان را واجب‌تر کرده است البته با توجه به همین نکته یعنی گسترش رسانه بر جنبش دانشجویی واجب است تا زیان خودش را روزآمد کند که بتواند بهتر با جامعه ارتباط برقرار کند.

رشید: شاید یکی  از دلایل اصلی کاهش کنش‌های اجتماعی دانشجویان در سطح جامعه بی دغدغه شدن خود دانشجویان باشد و در حالی که حدود ۴ میلیون دانشجو در کشور در حال تحصیل‌اند و نسبت به دهه ۶۰ و ۷۰ کیفیت نخبگانی جامعه دانشجویی کاهش پیدا کرده است و این ادعا را می‌توان با سوأل‌های مطرح شده در جلسه اخیر دانشجویان نخبه با رهبری اثبات کرد.

از طرفی در شرایطی هستیم که اولویت‌های دانشجویان از مسائل فکری، سیاسی به مسائل معیشتی و اقتصادی تغییر کرده است؛ دانشجویی که برای خود آینده روشنی نمی‌یابد توان تمرکز برای فعالیت فرهنگی اجتماعی گسترده را نخواهد داشت.

فرجی: درست است که کنشگری‌ها در چند سال اخیر کمرنگ تر شده اما نمی‌توان گفت که کامل از بین رفته است چون هم انفعال فضا و اعضای دانشگاه اعم از اساتید و کادر دانشگاه که تأثیر مستقیمی در محدود کردن فعالیت‌ها و اذهان دانشجویان در یک چارچوب مشخص می‌گذارد را اشاره کرد همچنین وجود فضای منفعت‌طلبی که در سطح کشور هم تبدیل به سنت بدی شده است به این امر می‌افزاید.

فریدی: شما به یک روش اشاره کردید در واقع انتشار بیانیه یکی از بی‌شمار روش‌هایی است که در حوزه نقش آفرینی می‌توان از آن‌ بهره برد. اصولا در بحث نقش آفرینی پس از مشخص شدن مواضع، دانشجویان باید به سراغ انتخاب روش مناسب بروند و راهی که در اتاق‌های فکر و با درگیر کردن افراد مطلع و متخصص بهترین روش مناسب را برای اعلام مواضع انتخاب کنند البته برداشت دیگری که از سوأل شما می‌شود داشت این که واکنش‌های ما در روش قدیمی،معمول و تکراری بیانیه خلاصه شده که این مسئله را باید به عنوان آفت جنبش دانشجویی و نگاه غلط به حساب بیاوریم چرا که گفتمان سازی و نقش آفرینی و مطالبه‌گری از وظایف ذاتی جنبش دانشجویی است.

به نظر شما جنبش دانشجویی در خصوص مسائل روز کشور اعم از سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تا چه میزان باید ورود مصداقی و گفتمانی داشته باشد؟

مداح: ورود مصداقی با توجه به تعدد مصداق‌ها و بی‌خبری از بسیاری مسائل پشت پرده می‌تواند جنبش دانشجویی را به حاشیه ببرد و درگیر بازی‌هایی کند که افراد سیاسی برای آن‌ها مهیا کرده‌اند در حالی که ورود گفتمانی چنین نیست و هر قشری برای ورود گفتمانی نیاز به مطالعه و تحقیق ریشه‌ای دارد و این مطلب علاوه بر اینکه ناخودگاه مانع درگیر شدن دانشجویان در بازی‌های از پیش تعیین شده می‌شود، می‌تواند باعث حل شدن تعداد زیادی مشکل مصداقی با هم شود. در واقع این ویژگی گفتمان است که اگر به درستی تبیین شده و در عمل محقق شود، می‌تواند به صورت ریشه‌ای خیلی از مسائل را حل کند.

البته باید توجه داشت که ورود مصداقی در جای خود اهمیت دارد و در بعضی موارد جنبش دانشجویی باید با این روش به ملت خود خدمت کند ولی با توجه به این نکته که در دام ورود مصداقی نیز نیفتد تا بتواند به صورت ریشه‌ای‌تر به حل مشکلات بپردازد.

فرجی: نحوه فعالیت و ورود جنبش دانشجویی به مسائل و مشکلات کشور بستگی به شرایط آن مسئله دارد که در بعضی مواقع ورود گفتمانی و تذکر شفاهی کفایت می‌کند اما در بعضی دیگر لازم است که به صورت مصداقی وارد شود.

رشید: ورود مصداقی برای حل مشکلات جاری کشور باعث دلگرمی افراد حاضر در تشکل می‌شود و امید و خودباوری را به شدت تقویت می‌کند و از طرفی سبب آشنا شدن دانشجویان با واقعیت‌های اجتماعی می‌شود که به خودی خود می‌تواند هدف ارزشمندی باشد اما اگر این ورود بدون پشتوانه فکری و گفتمانی باشد قطعا مفاسدی را به همراه دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به مشکلات حقوقی، امنیتی و اجتماعی اشاره کرد.

یکی از مهم‌ترین وظایف دانشجویان به گفته رهبری تصمیم سازی در جامعه است که دانشجویان باید مشکلات اصلی کشور را تشخیص داده و با گفتمان سازی آن را به مسئله اصلی کشور تبدیل کنند و در این صورت مسؤولان وارد ماجرا می‌شوند و با تصمیمات خود باعث تغییرات وسیع در جامعه می‌شوند که در صورت اثربخش بودن و کارآمدی موجب پیشرفت کل کشور می‌شود درحالی که ورود مصداقی این قابلیت را ندارد.

در حالت کلی نمی‌توان نسخه‌ای واحد برای همه مکان‌ها و زمان‌ها ارائه کرد ولی بهترین حالت وجود پشتوانه فکری و انجام کار مصداقی برای اثبات کارآمد بودن و اثربخشی ایده مورد نظر خواهد بود.

فریدی: ورود گفتمانی به مسائل کشور در تمامی حوزه‌ها گزینه اول و همیشگی جنبش دانشجویی باید باشد و این را باید همیشه در سطح کیفی بالا دنبال کنند چرا که اساس در نظام مقدس جمهوری اسلامی بر پایه مردم سالاری دینی است و این اراده مردم همواره کشور را حرکت داده است لذا برای اینکه جریان عمومی مردم در مسیر درست الهی و سعادت حرکت کنند باید در فصای گفتمانی کار کرد و در کنار آن ورود مصداقی هم باید داشت.

همواره یکی از آفت‌های جنبش دانشجویی مربوط به سوءاستفاده اعضا تشکل‌ها از رانت موجود برای مطامع شخصی بوده است، برای جلوگیری از این معضل چه راه کارهایی را پیشنهاد می‌کنید؟

مداح: البته نفراتی که قصد استفاده از این رانت‌ها را دارند در مقابل خیل عظیم جنبش دانشجویی خیلی ناچیز هستند اما در هر حال این آفت برای جنبش دانشجویی که از اساس با نیتی ورای نیت‌های مادی و دنیوی پای کار اسلام و انقلاب آمده‌اند بدون شک لکه‌ای سیاه است.

برای کمتر کردن این مسئله نیاز است تا نهادهای بالادستی که به نوعی می‌توانند رانت جنبش دانشجویی حساب شوند حساسیت بیشتری خرج دهند و البته خود جنبش دانشجویی اهتمام بیشتری نسبت به تربیت نیروی مخلص داشته و مسئله آموزش افراد باید بیش از پیش در بدنه این جریان مورد توجه باشد.

فرجی: مهم‌ترین فاکتوری که یک تشکل در جذب و انتخاب اعضا باید در نظر بگیرد موضوع معنویت و توجه بیت المال و از همه مهم‌تر روحیه انقلابی است که اگر چنین روحیه‌ای نداشته باشند کارشان از اساس ایراد دارد، همان‌طور که  شاهد این ضعف در سطح کشور هم هستیم.

فریدی: تقوا و شرکت در اردوهای جهادی را پیشنهاد می‌کنم تا از نزدیک شاهد مشکلات مردم باشند و در این صورت ارزش و بهای خدمت به مردم را درک خواهند کرد.

اساسا اینکه می‌گویند جنبش دانشجویی در ایام انتخابات به سراغ اشخاص می‌رود این نوع نگاه‌ها و نقدها را درست می‌دانید یا خیر؟

مداح: این به نوعی می‌تواند همان سوأل ورود مصداقی یا گفتمانی باشد که به سراغ اشخاص و احزاب رفتن می‌تواند جنبش

دانشجویی را در دام سیاسی کاری بندازد و او را از اهداف خود دور کند. جنبش دانشجویی قرار نیست برای دیگران انتخاب کنند بلکه برای انتخاب درست کار می‌کند و داخل خود جنبش می‌تواند سلایق متفاوتی وجود داشته باشد.

فرجی: بله، این کار باعث بالا رفتن اطلاعات عوام می‌شود و تأثیر زیادی در آگاهی عمومی دارد اما در ایام نزدیک به انتخابات به علت ایجاد جو هیجانی در مردم و کاندیداها باعث می‌شود نامزدها وعده‌های مهربانانه کاذب بدهند و نمی‌تواند آن طور که باید در تبیین کاندیدای اصلح مؤثر باشد.

فریدی: خیر، چون اساسا برای نقد یک نگاه هم ما نیازمند مصداق یک شخص واقعی در آن هستیم. جنبش‌های دانشجویی باید کاملا شفاف و بدون پرده با مردم سخن بگویند و در ایام انتخابات مثل ما نقش پررنگ جریان‌های فکری و افراد را داریم لذا پرداختن به اشخاص هم امری بدیهی است.

 نقش نهادهای بالادستی از قبیل وزارت علوم، وزارت بهداشت، نهاد رهبری و وزارت کشور در حمایت از مطالبات دانشجویی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

فریدی: نقشه راه دانشجو همواره بیانات و سفارش‌های اکید رهبر معظم انقلاب بوده و خواهد بود و هرچند بخش‌ها و نهادهای مختلفی از این جریان حمایت می‌کنند ولی نقش هیچ شخصی را به اندازه مقام معظم رهبری در تشویق، حمایت و پشتیبانی از مطالبات دانشجویی مؤثرتر نمی‌دانم.

مداح: حیات و بهبود وضعیت جنبش دانشجویی به نفع مردم و کشور است و حمایت مادی و معنوی حتی تعامل و همکاری توسط نهادهای مذکور می‌تواند به بهتر شدن شرایط کشور کمک کند. مسؤولان نهادها و وزارت‌خانه‌ها باید این مسئله را درک کنند و با فراهم آوردن بسترهای لازم برای فعالیت و کمک به جنبش دانشجویی به دور از سیاسی‌کاری و در راستای بهبود شرایط کشور اقدام کنند.

فرجی: این نهادها باید به توانایی جنبش‌های دانشجویی در از بین بردن مسائل مختلف ایمان داشته باشند وبرای حمایت از آن‌ها با یکدیگر همراه و هماهنگ باشند که دراین صورت نقش خود را به خوبی انجام داده‌اند.

 چرا در اعتراضات مدنی و معیشتی اخیر جنبش دانشجویی نتوانسته مطالبه بحق مردم از مسؤولان را در دست گرفته تا این عرصه را برای ورود اشرار به صحنه خالی کند؟

مداح: در کشور ما بستری برای اعتراض درست وجود ندارد و شاهد هستیم که حتی صدا و سیما هم بعضا بایکوت خبری می‌کند و به انتشار اخبار به صورت سلیقه‌ای می‌پردازد از طرفی به رروی خیلی از کسانی که اعتراض می‌کنند بلافاصله برچسب معاند با نظام می‌خورد و جنبش دانشجویی هم از این قاعده مستثنی نیست و بارها فریاد زده تا نهادهای مربوطه بستری برای اعتراض فراهم کنند.

وجود سوءاستفاده‌های احتمالی هم در کنار نبود بستر مناسب کار را سخت‌تر و کم