خبرنامه دانشجویان ایران: «توسعه علم» و «توسعه اقتصاد» دو مالفه اصلی «اقتصاد دانش بنیان» است؛ دو مولفه ای که همپوشانی آنها باعث استفاده حداکثری از ارتباط «صنعت و دانشگاه» می شود.
به گزارش خبرنگار فناوری اطلاعات «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ در این میان پارک های فناوری (Science park) را می توان به عنوان حلقه وصل توسعه اقتصادی و توسعه علم مطرح کرد. سازمانی که با هدف کسب ثروت با استفاده از ظرفیت دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی می تواند نقش مهمی در «اقتصاد دانش بنیان» داشته باشد. ازجمله اهداف ایجاد این پارکها، افزایش نوآوری در تکنولوژی، توسعه اقتصادی و اشتغالزایی متخصصان دانشجویان و محققین است و بسیاری از سیاستگذاران از پارکهای فناوری، به عنوان بخشی از یک راهبرد برای توسعه ملی استفاده می کنند.
طبق آخرین آمارهای اعلام شده، ایران دارای 32 پارک علم وفناوری و حدود 170 مرکز و واحد فناور است و حدود 3 هزارو 500 شرکت دانش بنیان نیز با در اختیار داشتن در مجموع 25 هزار فناور مشغول فعالیت هستند که 30 درصد آن ها را اعضای هیئت علمی دانشگاه ها تشکیل می دهند و مابقی نیز دانش آموختگان دانشگاه ها هستند.
در مقاله پیشین به بررسی پارک فناوری دانشگاه تهران پرداختیم و حال در این گزارش پارک فناوری پردیس که به "بهشت فناوری منطقه" شهرت دارد، معرفی خواهیم کرد.
پارک های فناوری چه هستند؟
پارک فناوری پردیس
پارک فناوری پردیس که امروزه به عنوان بزرگترین پارک فناوری کشور شهرت دارد، در سال 1384 و زیر مجموعه معاونت علمی ریاست جمهوری با تعدادی از مراکز دانشگاهی و پژوهشی با هدف تجاری سازی محصولات دانش بنیان کار خود را شروع کرد.
این پارک که به عنوان یکی از مهمترین پارک های مجهز فناوری کشور شناخته میشود، به دلیل الگوسازی و تاثیرگذاری که می تواند در دیگر پارک های فناوری داشته باشد، باعث شد از همان ابتدا ریاست هیات امنای آن بر عهده معاون اول و معاون علمی و فناوری رییس جمهور، برخی از وزرا و دیگر شخصیتهای علمی و دانشگاهی باشد.
این پارک که به عنوان یکی از مهمترین پارک های مجهز فناوری کشور شناخته میشود
این مجموعه از نظر غالب مزایا و امتیازات ویژه، فرصتهای جذب دانش فنی نوین و سرمایهگذاری مناسب را در این مرکز فراهم نموده است و با توجه به استقرار آن در قلب مراکز تحقیقاتی، علمی و دانشگاههای معتبر و نیروی انسانی متخصص محیطی مناسب برای استقرار و حضور حرفهای شرکتهای فناوری کوچک و متوسط، واحدهای تحقیق و توسعه صنایع و موسسات پژوهشی و تحقیقاتی را فراهم آورده است.
پارک فناوری پردیس
بطوری که طبق گفته مسئولان این پارک، تاکنون بیش از یکصد واحد فناور دانشبنیان از بین بیش از 1000 متقاضی در حوزههای فناوریهای پیشرفته همچون فناوری اطلاعات و ارتباطات، زیست فناوری، فناوری نانو، مواد جدید، مکانیک و اتوماسیون به عضویت این مجموعه درآمده و مراکز تحقیق و توسعه یا دفاتر طراحی و مهندسی خود را در پارک ایجاد کرده اند، که در این میان با سرمایه گزاری بیش از 4000میلیارد ریالی، بیش از 10هزار میلیارد ریال فروش محصولات و خدمات دانش بنیان تا پایان سال گذشته این پارک داشته است.
انجام طرحهای مهمی همچون برگزاری سالیانه جشنواره ملی و نشستهای تبادل فناوری، مشارکت در راهاندازی بورس شرکتهای دانشبنیان با سازمان بورس و اوراق بهادار، راهاندازی صندوق توسعه فناوریهای نوین، مشارکت در راهاندازی مدل سرمایهگذاری ریسکپذیر (VC) در کشور، برگزاری دورهای برنامههای ارتباط صنعت و دانشگاه و تجاریسازی یافتههای پژوهشی، راهاندازی فن بازار ملی ایران، مشارکت در تعریف اولین شهر تخصصی کشور با ماموریت علم و فناوری، تهیه بسته حمایتی صادرات فناوریهای پیشرفته با کمک سازمان توسعه تجارت، راهاندازی مرکز خدمات تخصصی فناوری، ایجاد بوستان دانشمندان ایران و جهان ... را میتوان از مهمترین اقدامات این پارک دانست.
مشکلات پیش رو این شرکت ها باعث شده است که روند رو به رشد آنها را با کندی روبرو کند
ساخت وسازها
در نگاهی کلی می توان ساخت و سازها در پارک فناوری پردیس را به دو بخش تقسیم کرد. 1- شرکت های خصوصی که طبق آمار اعلام شده حدود 14هزار هکتار در اختیار دفاتر تحقیق و توسعه در سه گروه الکترونیک و انفورماتیک، مکانیک و اتوماسیون و بخش شیمی و بیوتکنولوژی گرفته است. 2- مجتمع مرکزی پارک فناوری پردیس که با هفت هزار متر مربع شامل بخش های ستادی پارک، فن بازار، انکوباتور (مرکز رشد) و مراکز خدمات تخصصی( کارگزاری، اطلاع رسانی، آزمایشگاه، سالن نمایشگاه و کنفرانس و غیره) این پارک را تکمیل می کنند.
مشکلات پیش رو
در کنار وجه مثبت و رو به رشد این پارک ها و نگاه ویژه ای که دستگاه های مختلف به اقتصاد دانش بنیان بویژه طی دو سال اخیر داشته اند، اما مشکلات پیش رو این شرکت ها باعث شده است که روند رو به رشد آنها را با کندی روبرو کند.
بهمن ماه سال گذشته بود در برنامه «ثریا» مشکلات پیش روی شرکت های دانش بنیان با حضور مسئولان مربوطه بررسی شد؛ در قسمتی از این برنامه که به معرفی پارک فناوری پردیس اختصاص داشت، مسئولان این پارک در گفتگوهایی مشکلات و دغدغه های خود را از وضع فعلی پارک اظهار کردند.
مدیر یکی از شرکت های دانش بنیان پارک پردیس در این گفتگو بزرگترین مشکل شرکت های دانش بنیان را تشخیص آنان دانست
رحمانی مدیر یکی از شرکت های دانش بنیان پارک پردیس در این گفتگو بزرگترین مشکل شرکت های دانش بنیان را تشخیص آنان دانست. وی در این باره می گوید: برای اینکه یک شرکت، دانش بنیان باشد باید محصولات آن دانش بنیان هم باشد، به این معنی که درآمد آن شرکت از محصولات د انش بنیان باشد. البته اگر درآمد خیلی بالا باشد دیگر دانش بنیان نمی توان باشد.
مشکلات امروز پارک فناوری پردیس
رحمانی مدرن و جدید بودن محصولات را شاخص دانش بنیان آن دانست و گفت: شرکتی مثل آمازون امروز دیگر یک شرکت دانش بنیان نیست، چون معیارها تنها درآمدزایی نیست.
البته این مسائل تنها مشکلات این شرکت ها نیست؛ یکی دیگر از مدیران پارک های علم و فناوری نحوه برخورد دستگاه های دولتی با شرکت های دانش بنیان را از مهمترین مشکلات میداند. نبود قوانین «روشن و محکمی» برای راه اندازی و قوانین جاری اداری باعث شده است که تفاوتی چندانی بین شرکت های غیردانش بنیان با شرکت های دانش بنیان نباشد.
رحمانی درباره این مسئله هم میگوید: بعضی از مواقع نیاز است که برای انجام یک پروژه ای سه وزارت خانه درگیر کار شوند، که خیلی از مواقع شده که 2وزارت خانه توجیه بودند و کار را جلو بردند ولی یکی از وزارت خانه ها به دلیل ناآشنا بودن کار را نگه داشته است.
از سویی دیگر ورود محصولات غیر مجاز و بدون مجوز به اسم محصول دانش بنیان یکی دیگر از چالش های اساسی پارک های فناوری است.
به هر حال، «قطعا» تنها راه پل ارتباطی توسعه اقتصادی و توسعه علم همین پارک ها است، پارک هایی که با حمایت دولت ها و سازمان های مرتبط می تواند یک محصول بر پایه دانش دانشجویان تولید کند.
* گزارش از محمد رضا حیاتی
خبرمرتبط::