تاریخ انتشار: یکشنبه 1399/02/14 - 14:46
کد خبر: 354512

علی سلطانی‌وش

جمهوری اسلامی ایران؛ در برزخ خدا و بازار

جمهوری اسلامی ایران؛ در برزخ خدا و بازار

به عنوان نمونه در جمهوری اسلامی قاعده پیوند بین کردار حکومت و رژیم حقیقت موجود، سازوکار شفافی ندارد. دولت در ایران درصدد پیوند دو مفهوم بعید از هم، یعنی ارزش ابژکتیو و ارزش سوبژکتیو است تا بتواند هم اقتضائات بازار را مراعات کند و هم آن را ذیل رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور تعریف کند.

«خبرنامه دانشجویان ایران» علی سلطانی وش*// وقتی به لطف کرونا برای بار دوم کتاب تولد زیست سیاست میشل فوکو را می‌خواند دائم جمله معروف والتر در ذهنم متبادر می‌شد که می‌گوید سرمایه‌داری یک دین است. بنیامین نه مانند وبر سرمایه‌داری را نتیجه الهیات پروتستان می‌دانست و نه مانند مارکس، الهیات را نتیجه سرمایه‌داری می‌دید. بدعت بنیامین آن بود که از سرمایه‌داری به‌مثابه‌ دین نام ببرد. اما فارغ از بنیامین و وبر و مارکس، چشم‌انداز ما به مسئله زیست سیاست در ایرانِ بعد از انقلاب اسلامی از نظرگاه آرای فوکو در درس‌گفتارهای کلژ دو فرانس چه می‌تواند باشد. شاید بتوان گفت سردرگمی سیاست گذاری در ایران در اتخاذ رویکردهای خرد حکومتی و تعیین رژیم حقیقت معناساز و عقلانیت شفاف حکمرانی یکی از بزرگترین مسائل پیش روی حاکمیت در ایران است.

به عنوان نمونه در جمهوری اسلامی قاعده پیوند بین کردار حکومت و رژیم حقیقت موجود، سازوکار شفافی ندارد. دولت در ایران درصدد پیوند دو مفهوم بعید از هم، یعنی ارزش ابژکتیو و ارزش سوبژکتیو است تا بتواند هم اقتضائات بازار را مراعات کند و هم آن را ذیل رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور تعریف کند. هم ارزش کالاها را بر اساس قواعد عدالت توزیعی مشخص کند که در آن بازار اساساً محل قانون داری و تجلّی عدالت است تا بتواند از فقرا و مستضعفان حمایت ولی مدارانه و قیم مآبانه خود را به عینیت برساند و هم گوشه چشمی به خودتنظیمی بازار به‌عنوان یک شبهِ رژیم حقیقت داشته باشد که وقتی بر اساس طبیعتش یا بر اساس حقیقت طبیعی‌اش عمل کند، قیمت مشخصی بر اساس ذهنیت مصرف‌کننده به‌عنوان سوژه و فاعل شناسا شکل می‌گیرد که به‌طور استعاری، قیمت حقیقی و حتی گاهی عادلانه نامیده می‌شود؛ بی‌آنکه هیچ مضمون عادلانه‌ای داشته باشد. حتی می‌توان سرگشتگی دو رویکرد مورداشاره فوکو یعنی آگزیوماتیک حقوق فرانسوی و فایده‌گرایی رادیکال فرانسوی و پیوندهای منطق گریز و مفصل‌بندی‌های ناهمگون را در این خرد حکمرانی ایرانی مشاهده کرد.

پیوند رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور با رژیم حقیقت لیبرتارین ها که در آن بازار کارگزار حقیقت مندی برای کردار حکومتی است، آنجایی برای حکمرانان قابل‌تصور یا قابل تحقق می‌شود که چشم بر این موضوع می‌بندند که در رژیم حقیقت بازار شکل‌گیری قیمت‌ها در دل سازوکار طبیعی بازار است که ابطال و تائید کردار حکومتی هنگام بررسی افعال سنجه‌ها و قواعد حکومت بر اساس این معیارها را ممکن می‌سازد و تا جایی که بازار پیوند تولید، نیاز، عرضه، تقاضا، ارزش، قیمت و غیره را از طریق مبادله امکان‌پذیر می‌کند، عرصه‌ای برای حقیقت مندی یا به عبارتی تائید-ابطال کردار حکومتی به وجود می‌آورد. درنتیجه بازار تعیین می‌کند که حکومت خوب دیگر صرفاً حکومتی عادل نیست.

اکنون از دید بازار حکومتِ خوب، حکومتی است که طبق حقیقت بازار عمل کند. دیگر عامل سهل‌الوصول بودن این پیوند در میان حکمرانان دولت ایران به معنای (state)، تأسیس و اشاعه بستر و شرایط گفتمانی خرد حکومتی جدید است که امکان طرح و تعیین این رژیم حقیقت مندی التقاطی را مهیا می‌کند تا کارگزاران آن را قادر سازد چیزهایی که می‌خواهند را به‌منزله حقیقت بگویند و اعلام کنند و چه‌بسا زمانی دیگر معلوم شود که اصلاً درست نبود‌ه است. درواقع بررسی تاریخ چهل‌ساله جمهوری اسلامی به‌عنوان تاریخ حقیقت مندی این نگاه التقاطی، از این رو حائز توجه و تأمل است که بدانیم نقطه عزیمت این خرد حکومتی جدید که اقتصاد سیاسی آن، محل گردآمدن سوبژکتیوِ انواع نقیض‌هاست کجاست؟

* پژوهشگر اقتصاد سیاسی

مرتبط ها
نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
تورهای مسافرتی آفری
طرح ساماندهی نیروی انسانی تا یک ماه آینده به مجلس می‌رود
جزئیات بسته بیمه طلایی فرهنگیان به‌زودی اعلام می‌شود
قانون «جهش تولید دانش بنیان» ابلاغ شد
رئیس جمهور: خصوصی‌سازی سرآغاز نظارت بر عملکردهاست
ممنوعیت ورود هواداران به ورزشگاه یادگار امام تبریز
مطالبه‌گری رسانه ها درباره مشکلات مردم باشد
آمریکا با چالش‌های بزرگی روبه رو است
قطر: نفت ایران به ثبات قیمت نفت خام و کاهش تورم کمک می‌کند
داعش به نیروهای ارتش عراق حمله کرد
گلرهای استقلال از تیم امید خط خوردن
با غایبان تیم ملی فوتبال امید برخورد می‌شود
خدمات الکترونیک قضایی تا هفته قوه قضاییه افزایش می یابد
ارتقا فرآیند ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان
«جوزپ بورل» از گفت‌وگوی تلفنی با «امیرعبداللهیان» گفت
کمک ۴۰ میلیارد دلاری آمریکا به اوکراین
شرکت ۶۰ کشور در جشنواره حرکت دانشجو
آمریکا هزاران «موشک تاو» به مصر ارسال کرد
طنز دانشجویی/ یک روز کاملا معمولی در خوابگاه دانشجویی پسرانه
واریز سود سهام عدالت جاماندگان از فردا
اینفوگرافیک: چرا حجم اینترنت زود تمام می‌شود؟
فیلم| زمان واریز سود سهام عدالت جاماندگان
جزئیات بسته بیمه طلایی فرهنگیان به‌زودی اعلام می‌شود
ارتقا فرآیند ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان
شرکت ۶۰ کشور در جشنواره حرکت دانشجو
طنز دانشجویی/ یک روز کاملا معمولی در خوابگاه دانشجویی پسرانه
باشگاه دانشجویان و مناظره‌کنندگان جوان در مرحله تدوین
تمدید مهلت ثبت نام حوزه‌های علمیه خواهران سراسر کشور
دانشجویان نخبه دانشگاه آزاد مورد حمایت قرار می‌گیرند
اولین همایش فرهیخته نیکوکار در دانشگاه آزاد اسلامی برگزار می‌شود
اهداف جشنواره حرکت، جلب مشارکت دانشجویان در فعالیت های علمی
جبلی سوم خرداد در دانشگاه شریف سخنرانی می‌کند
گردهمایی دختران هیئات دانشجویی دانشگاه‌های کشور در مشهد
دانشجویان را با دانش بنیانها، جشنواره حرکت پیوند می‌زند
امکان فراهم سازی پارک علم و فناوری توسط دانشگاه‌های علوم پزشکی
آخرین روز ثبت درخواست انتقال و میهمانی دانشجویان علوم پزشکی امروز
انتشار برنامه زمانی مصاحبه کنکور دکتری ۱۴۰۱
بسته بیمه طلایی فرهنگیان و طرح جدید مسکن معلمان در راه است
نظارت جدی مجلس بر اجرای طرح رتبه‌بندی معلمان
اعمال رتبه بندی از ۱ شهریور ۱۴۰۰
نمایندگان مجلس برای اجرای رتبه بندی معلمان کمک کنند
مدارس غیردولتی رتبه‌بندی می‌شوند
اعمال رتبه بندی معلمان در فیش حقوقی
نظرسنجی

نحوه برگزاری کنکور کارشناسی ارشد 1401 را چگونه ارزیابی می‌کنید؟




مشاهده نتایج
go to top