تاریخ انتشار: یکشنبه 1399/02/14 - 14:46
کد خبر: 354512

علی سلطانی‌وش

جمهوری اسلامی ایران؛ در برزخ خدا و بازار

جمهوری اسلامی ایران؛ در برزخ خدا و بازار

به عنوان نمونه در جمهوری اسلامی قاعده پیوند بین کردار حکومت و رژیم حقیقت موجود، سازوکار شفافی ندارد. دولت در ایران درصدد پیوند دو مفهوم بعید از هم، یعنی ارزش ابژکتیو و ارزش سوبژکتیو است تا بتواند هم اقتضائات بازار را مراعات کند و هم آن را ذیل رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور تعریف کند.

«خبرنامه دانشجویان ایران» علی سلطانی وش*// وقتی به لطف کرونا برای بار دوم کتاب تولد زیست سیاست میشل فوکو را می‌خواند دائم جمله معروف والتر در ذهنم متبادر می‌شد که می‌گوید سرمایه‌داری یک دین است. بنیامین نه مانند وبر سرمایه‌داری را نتیجه الهیات پروتستان می‌دانست و نه مانند مارکس، الهیات را نتیجه سرمایه‌داری می‌دید. بدعت بنیامین آن بود که از سرمایه‌داری به‌مثابه‌ دین نام ببرد. اما فارغ از بنیامین و وبر و مارکس، چشم‌انداز ما به مسئله زیست سیاست در ایرانِ بعد از انقلاب اسلامی از نظرگاه آرای فوکو در درس‌گفتارهای کلژ دو فرانس چه می‌تواند باشد. شاید بتوان گفت سردرگمی سیاست گذاری در ایران در اتخاذ رویکردهای خرد حکومتی و تعیین رژیم حقیقت معناساز و عقلانیت شفاف حکمرانی یکی از بزرگترین مسائل پیش روی حاکمیت در ایران است.

به عنوان نمونه در جمهوری اسلامی قاعده پیوند بین کردار حکومت و رژیم حقیقت موجود، سازوکار شفافی ندارد. دولت در ایران درصدد پیوند دو مفهوم بعید از هم، یعنی ارزش ابژکتیو و ارزش سوبژکتیو است تا بتواند هم اقتضائات بازار را مراعات کند و هم آن را ذیل رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور تعریف کند. هم ارزش کالاها را بر اساس قواعد عدالت توزیعی مشخص کند که در آن بازار اساساً محل قانون داری و تجلّی عدالت است تا بتواند از فقرا و مستضعفان حمایت ولی مدارانه و قیم مآبانه خود را به عینیت برساند و هم گوشه چشمی به خودتنظیمی بازار به‌عنوان یک شبهِ رژیم حقیقت داشته باشد که وقتی بر اساس طبیعتش یا بر اساس حقیقت طبیعی‌اش عمل کند، قیمت مشخصی بر اساس ذهنیت مصرف‌کننده به‌عنوان سوژه و فاعل شناسا شکل می‌گیرد که به‌طور استعاری، قیمت حقیقی و حتی گاهی عادلانه نامیده می‌شود؛ بی‌آنکه هیچ مضمون عادلانه‌ای داشته باشد. حتی می‌توان سرگشتگی دو رویکرد مورداشاره فوکو یعنی آگزیوماتیک حقوق فرانسوی و فایده‌گرایی رادیکال فرانسوی و پیوندهای منطق گریز و مفصل‌بندی‌های ناهمگون را در این خرد حکمرانی ایرانی مشاهده کرد.

پیوند رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور با رژیم حقیقت لیبرتارین ها که در آن بازار کارگزار حقیقت مندی برای کردار حکومتی است، آنجایی برای حکمرانان قابل‌تصور یا قابل تحقق می‌شود که چشم بر این موضوع می‌بندند که در رژیم حقیقت بازار شکل‌گیری قیمت‌ها در دل سازوکار طبیعی بازار است که ابطال و تائید کردار حکومتی هنگام بررسی افعال سنجه‌ها و قواعد حکومت بر اساس این معیارها را ممکن می‌سازد و تا جایی که بازار پیوند تولید، نیاز، عرضه، تقاضا، ارزش، قیمت و غیره را از طریق مبادله امکان‌پذیر می‌کند، عرصه‌ای برای حقیقت مندی یا به عبارتی تائید-ابطال کردار حکومتی به وجود می‌آورد. درنتیجه بازار تعیین می‌کند که حکومت خوب دیگر صرفاً حکومتی عادل نیست.

اکنون از دید بازار حکومتِ خوب، حکومتی است که طبق حقیقت بازار عمل کند. دیگر عامل سهل‌الوصول بودن این پیوند در میان حکمرانان دولت ایران به معنای (state)، تأسیس و اشاعه بستر و شرایط گفتمانی خرد حکومتی جدید است که امکان طرح و تعیین این رژیم حقیقت مندی التقاطی را مهیا می‌کند تا کارگزاران آن را قادر سازد چیزهایی که می‌خواهند را به‌منزله حقیقت بگویند و اعلام کنند و چه‌بسا زمانی دیگر معلوم شود که اصلاً درست نبود‌ه است. درواقع بررسی تاریخ چهل‌ساله جمهوری اسلامی به‌عنوان تاریخ حقیقت مندی این نگاه التقاطی، از این رو حائز توجه و تأمل است که بدانیم نقطه عزیمت این خرد حکومتی جدید که اقتصاد سیاسی آن، محل گردآمدن سوبژکتیوِ انواع نقیض‌هاست کجاست؟

* پژوهشگر اقتصاد سیاسی

مرتبط ها
نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
تورهای مسافرتی آفری
تردد موتورسیکلت‌ها در راه‌های بارانی البرز ممنوع است
خبر خوش یک بازیکن برای یحیی گل محمدی
تحریم‌های جدید کانادا علیه ایران
شناسایی ۱۹ بیمار جدید کرونایی
مدارس البرز غیرحضوری شدند
مدیرکل امور مجلس وزارت بهداشت منصوب شد
خاطره ضرغامی از مرحوم رستم قاسمی
دیدار رئیس جمهور چین با امیر قطر
اخلاق سیاسی در افزایش سرمایه اجتماعی بسیار تعیین کننده است
مدارس البرز غیرحضوری شدند
مرگ‌بر اسرائیل بیخ گوش اسرائیل
اعتراض به غرب نماد انقلابی‌گری است
مسیر مدیریت فرهنگی کشور باید به ریل اصلی بازگردد
زندگی از اجتماع بین روایت‌ها شکل می‌گیرد
۲۰۰۰ قطعه زمین به متقاضیان واگذار شد
دیدار نخست وزیر عراق با رئیس جمهور چین
ایران دارای بیشترین تنوع محصولات بیوتکنولوژی در آسیا
بلژیک معاهده مبادله زندانیان با ایران را تعلیق کرد
آسمان کدام استان ها بارانی و برفی خواهد بود
۹۰ درصد تریاک جهان در ایران کشف می‌شود
استفاده از ظرفیت بخش خصوصی در کشور
مطالبات دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز/ فضای مناسب‌تری برای فعالیت تشکل‌های دانشجویی فراهم شود
تاکید رئیس‌جمهور بر حضور مسئولین در دانشگاه‌ها
چگونه یک کتاب علمی برای مخاطب عام بنویسیم؟
برداشتن محدودیت توسعه رشته های تخصصی بالینی
در خوابگاه دانشجویان دختر دانشگاه خوارزمی کرج مهار حریق
حضور چهار ساعته مخبر در دانشگاه علم و صنعت ایران
نشست معاون اول رئیس جمهور با شورای دانشگاه علم و صنعت
خریدار تولیدات علمی و پژوهشی دانشجویان هستیم
حاضر به شنیدن سؤالات دانشجویان نشد استاندار خراسان شمالی
حاشیه های روز دانشجو در ارومیه
دانشگاه لرستان و حضور استاندار لرستان در کلاس‌های درس
در ایران جریان اصیل دانشجویی باحق‌طلبی و آرمان‌خواهی شناخته می‌شود
زاکانی: کسانی که به دانشگاه چاقو می‌آورند دیکتاتور هستند
ثبت‌نام آزمون کارشناسی ارشد سال ۱۴۰۲ آغاز شد
پوسترهایی به مناسبت ۱۶ آذر روز دانشجو
تصاویر| روز دانشجو با حضور اسماعیلی در دانشگاه الزهرا(س)
خضریان: دانشجوی امروز باید برای حفظ استقلال، ایستادگی کند
خزعلی: روز دانشجو، روز سرمایه‌های انسانی و فرهیختگان است
رستمی: بیشترین ارتباط رهبر انقلاب با دانشگاهیان و نخبگان است
نمایندگان مجلس: وظیفه دانشجویان پایبندی به آرمان شهدای ۱۶ آذر است
رئیسی: برخی توصیه کردند امروز دانشگاه نیایم/ دانشجویان باید برای حل مسائل دولت را یاری دهند
نظرسنجی
به نظر شما قهرمان جام جهانی 2022 قطر، کدام تیم خواهد بود؟








مشاهده نتایج
go to top