تاریخ انتشار: یکشنبه 1399/02/14 - 14:46
کد خبر: 354512

علی سلطانی‌وش

جمهوری اسلامی ایران؛ در برزخ خدا و بازار

جمهوری اسلامی ایران؛ در برزخ خدا و بازار

به عنوان نمونه در جمهوری اسلامی قاعده پیوند بین کردار حکومت و رژیم حقیقت موجود، سازوکار شفافی ندارد. دولت در ایران درصدد پیوند دو مفهوم بعید از هم، یعنی ارزش ابژکتیو و ارزش سوبژکتیو است تا بتواند هم اقتضائات بازار را مراعات کند و هم آن را ذیل رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور تعریف کند.

«خبرنامه دانشجویان ایران» علی سلطانی وش*// وقتی به لطف کرونا برای بار دوم کتاب تولد زیست سیاست میشل فوکو را می‌خواند دائم جمله معروف والتر در ذهنم متبادر می‌شد که می‌گوید سرمایه‌داری یک دین است. بنیامین نه مانند وبر سرمایه‌داری را نتیجه الهیات پروتستان می‌دانست و نه مانند مارکس، الهیات را نتیجه سرمایه‌داری می‌دید. بدعت بنیامین آن بود که از سرمایه‌داری به‌مثابه‌ دین نام ببرد. اما فارغ از بنیامین و وبر و مارکس، چشم‌انداز ما به مسئله زیست سیاست در ایرانِ بعد از انقلاب اسلامی از نظرگاه آرای فوکو در درس‌گفتارهای کلژ دو فرانس چه می‌تواند باشد. شاید بتوان گفت سردرگمی سیاست گذاری در ایران در اتخاذ رویکردهای خرد حکومتی و تعیین رژیم حقیقت معناساز و عقلانیت شفاف حکمرانی یکی از بزرگترین مسائل پیش روی حاکمیت در ایران است.

به عنوان نمونه در جمهوری اسلامی قاعده پیوند بین کردار حکومت و رژیم حقیقت موجود، سازوکار شفافی ندارد. دولت در ایران درصدد پیوند دو مفهوم بعید از هم، یعنی ارزش ابژکتیو و ارزش سوبژکتیو است تا بتواند هم اقتضائات بازار را مراعات کند و هم آن را ذیل رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور تعریف کند. هم ارزش کالاها را بر اساس قواعد عدالت توزیعی مشخص کند که در آن بازار اساساً محل قانون داری و تجلّی عدالت است تا بتواند از فقرا و مستضعفان حمایت ولی مدارانه و قیم مآبانه خود را به عینیت برساند و هم گوشه چشمی به خودتنظیمی بازار به‌عنوان یک شبهِ رژیم حقیقت داشته باشد که وقتی بر اساس طبیعتش یا بر اساس حقیقت طبیعی‌اش عمل کند، قیمت مشخصی بر اساس ذهنیت مصرف‌کننده به‌عنوان سوژه و فاعل شناسا شکل می‌گیرد که به‌طور استعاری، قیمت حقیقی و حتی گاهی عادلانه نامیده می‌شود؛ بی‌آنکه هیچ مضمون عادلانه‌ای داشته باشد. حتی می‌توان سرگشتگی دو رویکرد مورداشاره فوکو یعنی آگزیوماتیک حقوق فرانسوی و فایده‌گرایی رادیکال فرانسوی و پیوندهای منطق گریز و مفصل‌بندی‌های ناهمگون را در این خرد حکمرانی ایرانی مشاهده کرد.

پیوند رژیم حقیقت خداحضور و عدالت محور با رژیم حقیقت لیبرتارین ها که در آن بازار کارگزار حقیقت مندی برای کردار حکومتی است، آنجایی برای حکمرانان قابل‌تصور یا قابل تحقق می‌شود که چشم بر این موضوع می‌بندند که در رژیم حقیقت بازار شکل‌گیری قیمت‌ها در دل سازوکار طبیعی بازار است که ابطال و تائید کردار حکومتی هنگام بررسی افعال سنجه‌ها و قواعد حکومت بر اساس این معیارها را ممکن می‌سازد و تا جایی که بازار پیوند تولید، نیاز، عرضه، تقاضا، ارزش، قیمت و غیره را از طریق مبادله امکان‌پذیر می‌کند، عرصه‌ای برای حقیقت مندی یا به عبارتی تائید-ابطال کردار حکومتی به وجود می‌آورد. درنتیجه بازار تعیین می‌کند که حکومت خوب دیگر صرفاً حکومتی عادل نیست.

اکنون از دید بازار حکومتِ خوب، حکومتی است که طبق حقیقت بازار عمل کند. دیگر عامل سهل‌الوصول بودن این پیوند در میان حکمرانان دولت ایران به معنای (state)، تأسیس و اشاعه بستر و شرایط گفتمانی خرد حکومتی جدید است که امکان طرح و تعیین این رژیم حقیقت مندی التقاطی را مهیا می‌کند تا کارگزاران آن را قادر سازد چیزهایی که می‌خواهند را به‌منزله حقیقت بگویند و اعلام کنند و چه‌بسا زمانی دیگر معلوم شود که اصلاً درست نبود‌ه است. درواقع بررسی تاریخ چهل‌ساله جمهوری اسلامی به‌عنوان تاریخ حقیقت مندی این نگاه التقاطی، از این رو حائز توجه و تأمل است که بدانیم نقطه عزیمت این خرد حکومتی جدید که اقتصاد سیاسی آن، محل گردآمدن سوبژکتیوِ انواع نقیض‌هاست کجاست؟

* پژوهشگر اقتصاد سیاسی

مرتبط ها
نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
تورهای مسافرتی آفری
دانلود پاسخنامه تشریحی کنکور ارشد مهندسی ۹۳
دانلود دفترچه سوالات کنکور ارشد مهندسی ۹۳
دانلود جزوه پاسخ سوالات کنکور ارشد سال ۹۲
دانلود سوالات آزمون کارشناسی مهندسی شیمی سال ۹۲
پیام تسلیت امیرعبداللهیان به‌مناسبت درگذشت سایه
دانلود جزوه کامل مهندسی واکنش‌های شیمیایی
از شهریور ماه افزایش حقوق بازنشستگان سایر سطوح تامین اجتماعی
دانلود سوالات مبانی یارانه و برنامه نویسی
واکنش شهرداری تهران به اهانت میرحسین موسوی +عکس
دانلود جزوه سوالات اصول تصفیه آب و پساب‌های صنعتی
فقط عزاداران حسینی، حرمت یک زن بی حیا رو هم نگه میدارن
واکنش پویانفر به توهین میرحسین موسوی
نجات ۱۸ نفر غیربومی در تنگه واشی
برای درگذشت مادر شهیدان «قاسمی» رئیس جمهور تسلیت گفت
جدیدترین اقدام خصمانه آمریکا علیه ایران
پیش بینی پنج میلیون نفری زائران از پیاده روی اربعین
باشگاه استقلال درخصوص بلیت های فروخته شده اطلاعیه صادر کرد
غرب در حال تکرار سناریوی اوکراین است
سیل به استان تهران ۴ هزار میلیارد تومانی خسارت وارد کرد
انتصاب معاون اجرایی باشگاه استقلال
خوشحالم دوباره به استقلال که خانه‌ام است برگشتم
آمار و ارقام خواندنی از کنکور۱۴۰۱
غول کنکور رو قورت بده
ریتالین بلای جبران ناپذیر برای دانشجویان ودانش آموزان
تعیین تکلیف تکمیل ظرفیت دانشگاه‌ها در اوایل مهر
پایان مهلت ثبت‌نام پذیرش از طریق آزمون اختصاصی در دانشگاه تهران
مصوبه جدید دولت درباره سهمیه ایثارگری در کنکور ۱۴۰۱
رتبه های دو رقمی کنکور سراسری تسهیلات ویژه می گیرند
انتخاب رشته ۴۷ هزار نفر در کنکور ۱۴۰۱
شهریور، زمان اعلام نتایج نهایی کنکور کارشناسی ارشد گروه پزشکی
اعلام زمان ثبت نام نقل و انتقال دانشجویان شاهد و ایثارگر دانشگاه‌های علوم پزشکی
شرکت هرمس چرا برترین برند مهاجرت است؟
تصویب طرح ویژه جذب رتبه‌های برتر کنکور
بیانیه مجمع دانشجویان عدالتخواه دانشگاه تهران در محکومیت برخورد با عزاداران حسینی در کشورهای همسایه
تجمع دانشجویان علیه فتنه‌گران در توهین به سردارهمدانی
مصوبه جدید دولت درباره استفاده از سهمیه ایثارگری در کنکور ۱۴۰۱
انتخاب رشته برای پذیرش در رشته های بدون کنکور آغاز شد
انتشار دفترچه انتخاب رشته بر اساس سوابق تحصیلی سراسری
یک سوال پرتکرار؛ شرایط ادامه تحصیل در استرالیا چیست
آمار تعجب‌برانگیز از قبولی پردرآمدها در کنکور
شرکت در هر ۲ کنکور ۱۴۰۲ الزامی نیست
هیجان در انتخاب رشته کنکور ممنوع
نظرسنجی

با دو مرحله‌ای شدن کنکور سراسری موافق هستید؟



مشاهده نتایج
go to top