گروه های خبری
آرشیو
ف
کد خبر: 377014

کم‌کاری صدرا در انتشار آثار شهیدمطهری

تمامی سخنرانی‌ها و مکتوبات دکتر شریعتی، حتی یادداشت هایش، تنها پس از دو سال از وفات ایشان به طور کامل در قالب مجموعه آثار و بدون تحریف چاپ شد اما در پیاده کردن نوارها و تنظیم یادداشت های استاد مطهری «کم‌کاری» شدیدی مشاهده می‌شود.

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران» به نقل از فارس، دکتر حسین سوزنچی پژوهشگر و مدرس آثار استاد شهید مرتضی مطهری در مقاله‌ای از طرح علی مطهری برای انحصاری ماندن انتشار آثار استاد انتقاد و ناگفته‌هایی از آشفتگی در انتشار آثار شهید مطهری و مقاومت علی مطهری در مقابل اجرایی شدن دستور رهبر انقلاب مبنی بر خلاصه‌برداری از این آثار را بیان کرد. بخش‌های مهم این مقاله در ادامه می‌آید.

کم‌کاری صدرا در انتشار آثار شهیدمطهری

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی روز چهارشنبه ۲۹ اردیبهشت، یک فوریت طرحی را (برای الحاق یک تبصره به ماده ۱۲ قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان) تصویب کردند که به موجب آن، آثار شهید مطهری از شمول قانون حمایت حقوق مؤلفان مستثنی شود، و حق چاپ و نشر آن همچنان در اختیار انتشارات صدرا قرار گیرد.

کم‌کاری صدرا در انتشار آثار شهیدمطهری

پیشنهاد‎ دهنده این طرح، علی مطهری چنین توضیح داد: «طبق قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۳۴۸/۱۰/۱۱، بعد از گذشت ۳۰ سال از درگذشت مؤلف، حقوق مادی اثر وی به ورثه یا وصی او تعلق نمی‌گیرد.» سپس توضیح داد که «در ۳۱ سال گذشته آثار شهید آیه‌الله مطهری با یک «نظم قابل‎قبولی» در حال انتشار است! و اگر قرار باشد از این پس، هرکسی آثار ایشان را منتشر کند قطعا[!] باعث تحریفاتی در آثار ایشان خواهد شد و یک نوع بی‌نظمی عجیبی [!] در آثار ایشان پدید خواهد آمد...

کم‌کاری صدرا در انتشار آثار شهیدمطهری

نظر به اهمیت حفظ اصالت آثار شهید آیت‌الله مطهری و عدم تحریف آن‎ها و نیز پیوند آن با اعتبار علمی و اجتماعی امام خمینی(ره) و به‎دلیل تأیید کامل این آثار توسط رهبر معظم انقلاب، ضروری است که از نشر این آثار توسط ناشران متعدد جلوگیری به عمل آید و نشر آن به همان نحو سابق ادامه یابد؛ لذا طرح مذکور جهت پیشگیری از ایجاد تحریف و بی‌نظمی در آثار استاد شهید آیت‌الله مرتضی مطهری با قید فوریت تقدیم شده است.»

در این خصوص لازم است به چند نکته توجه شود:

۱) بی‎شک هیچ‎چیز در اهمیت و اعتبار و استناد، به قرآن کریم نمی‌رسد، و می‌بینیم که سال‎های سال، ناشران مختلف در چاپ و نشر این اثر نورانی، مشارکت داشته و خللی هم بر معارف اسلام وارد نشده است.

۲) جایگاه مهم آثار شهید مطهری در نظام مقدس جمهوری اسلامی غیر قابل انکار است؛ اما باید جنبه فکری آن را جدای از ابعاد قانونی بررسی کرد. در طول بیش از نیم قرن که از تألیف این آثار می‎گذرد، حتی یک مورد هم اتفاق نیفتاده و نخواهد افتاد که کسی به استناد جمله‎ای از شهید مطهری، حکمی صادر یا قانونی وضع یا پرونده‌ای را قضاوت کند. چنین جایگاه حساس و ظریفی در قوانین رسمی کشور قابل طرح است و می‌بینیم که اجازه چاپ و اعلام آن، در انحصار روزنامه رسمی کشور و قوه قضاییه است.

کم‌کاری صدرا در انتشار آثار شهیدمطهری

۳) شورای نظارت بر نشر آثار شهید مطهری و انشارات صدرا (که ظاهرا علی مطهری فرد فعال و تصمیم‌گیر آنان است)، علی‎رغم تلاش‎های ارزشمندی که در این راستا داشته، آن‎چنان که باید و شاید، پاسخگوی سیل تقاضاها و مطالبات مشتاقان نبوده ‌است؛ و معلوم نیست آن «نظم قابل قبولی» که ادعا می‌شود چیست؟

اولا در پیاده کردن نوارها و تنظیم یادداشت‎های استاد مطهری «کم‌کاری» شدیدی مشاهده می‌شود؛ خصوصا اگر دقت کنیم که این انتشارات به‌ویژه در سال‎های نخستین آن مورد حمایت ویژه نهادهای دولتی بوده است. مثلا تمامی سخنرانی‌ها و مکتوبات دکتر شریعتی، حتی یادداشت‎هایش، تنها پس از دو سال از وفات ایشان به‎طور کامل در قالب مجموعه آثار و بدون تحریف[!] چاپ شد، با این‌که نه از حمایت آن‎چنانی دولتی برخوردار بود، و نه‎ناظر آن‎چنانی داشت؛ اما در مورد آثار شهید مطهری که این‎چنین مورد تأکید رهبران نظام اسلامی بوده، پس از ۳۰ سال (دقت کنید: ۳۰ سال!) هنوز هم نوارها و یادداشت‎های منتشر نشده‎ای باقی مانده و در انتظار تنظیم و چاپ است! و انتشارات صدرا هر سال با افتخار[!] چاپ آثار جدیدی از استاد را اعلام می‌کند! آیا این اقدامات، محبوس کردن اندیشه‌های استاد و ایجاد مانع برای استفاده عمومی است یا حمایت و نظم در ارائه آن؟

ثانیا در عرصه تجدیدچاپ کتب موجود با این‌که تقاضاها روزافزون است، اما متأسفانه همواره علاقمندان با اعلام عدم موجودی کافی برخی از کتب انتشارات صدرا مواجه می‌شوند، و امروزه که به همت عده‌ای از جوانان علاقه‎مند به اسلام، گروه‎های مطالعاتی متعددی برای مطالعه آثار شهید مطهری در کشور شکل گرفته، این انحصار، مساوی از دست دادن فرصت‎های طلایی و خسارتی بزرگ است.

۴) متأسفانه «شورای نظارت بر انتشار و گسترش آثار شهید مطهری» و «انتشارات صدرا»، نه‌تنها تاکنون اقدام مؤثری در گسترش اندیشه‌های استاد برنداشته (تاکنون یک کانون مطالعاتی یافت نمی‌شود که با حمایت‎های این شورا و انتشارات شکل گرفته باشد) بلکه با توجیه حق انحصاری نشر، در موارد متعددی سنگ پیش پای علاقمندانی گذاشته که درصدد گسترش اندیشه‌های استاد شهید بوده‌اند.

کم‌کاری صدرا در انتشار آثار شهیدمطهری

مثلا مقام معظم رهبری در اوایل دهه ۷۰ در سخنرانی‌ای تأکید کردند که خلاصه‌هایی از آثار استاد شهید تهیه شود و در اختیار علاقمندان قرار گیرد. دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در یک پروژه چندساله خلاصه‌های مناسبی از بسیاری از آثار شهید تهیه کرد؛ اما آقای علی مطهری شدیدا در مقابل این اقدام ایستاد و خلاصه کردن آثار را یکی از مصادیق تحریف اندیشه‌های استاد معرفی کرد!

۵) دکتر علی مطهری در نطق خود برای تصویب فوریت این لایحه، ابتدا بیان می‌کند که «اصلا تمسک به این لایحه برای نشر آثار توسط دیگران، جایز نیست، و فقط برای احتیاط چنین تبصره‌ای پیشنهاد شده؛ زیرا در لایحه فوق «حقوق مادی» ذکر شده، در حالی که «حقوق معنوی» به جای خود محفوظ است.» ما هم بر این باوریم که حقوق معنوی مؤلف قطعا باید حفظ شود؛ اما سپردن انتشار یک اثر به وارثان او مصداق حفظ منافع مادی آثار برای آن‎هاست؛ (خصوصا که امروزه برخی از این آثار به چاپ صدم و بیشتر رسیده و سودآوری مادی آن بر کسی پوشیده نیست) و حفظ حقوق معنوی اثر، چیزی نیست جز این‌که اثر همواره با نام مؤلف چاپ شود، و با ورود سایر ناشران، قطعا مشکلی از این جهت ایجاد نخواهد شد.

بدین ترتیب، افزودن این تبصره به ماده فوق توجیه مناسبی ندارد، و اتفاقا هدف این ماده این بوده که پس از ۳۰ سال، توزیع اندیشه‌های یک مؤلف از انحصار خانواده وی خارج شود تا با مشارکت دیگران، آن اندیشه‌ها بهتر گسترش یابد؛ و قطعا مجلس محترم شورای اسلامی که درصدد حفظ منافع و مصالح ملی کشور است، نباید چنین طرحی را تصویب کند؛ خصوصا که ممکن است از فردا سایرین نیز خواستار چنین استثناهایی شوند.

در حقیقت برداشتن این انحصار و عدم افزودن هرگونه تبصره‌ای به آن ماده قانونی، موجب خواهد شد که بسیاری از علاقمندان اندیشه‌های شهید مطهری نیز در قبال منتشر نشدن برخی از آثار و در اختیار نبودن برخی دیگر احساس مسئولیت کنند و قطعا تنوع و رقابتی که در نشر آثار پیش خواهد آمد، هم جذابیت‌های چاپ آثار را بیشتر خواهد کرد، هم زمینه را برای کارهای تحقیقاتی بیشتر در این آثار فراهم می‌کند، و هم گروه‌هایی مطالعاتی که در کشور شکل می‌گیرند و همیشه به‎خاطر فقدان برخی از آثار مجبورند برنامه مطالعاتی خود را دائما عوض کنند، دیگر با چنین مشکلاتی مواجه نخواهند شد.

مرتبط ها
نظرات
chapta
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
تورهای مسافرتی آفری