به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، یارانههای انرژی طی سالهای اخیر یکی از مهمترین مسائل اقتصادی کشور بودهاند. همواره مسئله حذف یا نگهداری و اثرات تورمی ناشی از حذف بدون برنامه یارانههای انرژی و تاثیر حذف این یارانهها بر تورم عمومی جامعه، بسیار مهم و ضروری بوده است. با این وجود کشورهای پیشرفته دنیا بدون ارائه یارانه بسیار زیاد در بخش انرژی، علاوه بر مدیریت مصرف، رقابت را در صنعت انرژی ایجاد کردند. در برنامه آنها یک کلیدواژه مهم برای اصلاح صنعت انرژی خود وجود داشت؛ مدل تعرفهگذاری IBT، یکی از اصلیترین راهکارهای دنیا برای مدیریت طرف عرضه و تقاضا است. در این راهبرد، با گران کردن پلههای خارج از الگوی بهینه مصرف، عملا مشترکین پرمصرف، به جای اخذ یارانه بیشتر، با هزینه واقعی برق مواجه میشوند و به جای آن مشترکین کممصرف، میتوانند از تخفیفات بسیاری برخوردار شوند. با اعمال تعرفهگذاری پلکانی، صنعت برق نیز مجبور به اعطای برق با هزینه پایین نیست و با باز شدن سقف قیمتی و حذف محدودیت قیمتی، به راحتی میتوانند در بازار انرژی منطقه خود مشتریان جدید پیدا کنند و برای بهرهوری بالاتر نیز تلاش کنند. در همین رابطه با محمد کریمی کارشناس انرژی به گفتگو پرداختیم.
محمد کریمی کارشناس انرژی در گفت و گو با خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»، در خصوص وضعیت صنعت برق کشور اظهار کردند: یکی از مهمترین بحثهای مربوط به وضعیت بد صنعت برق کشور، مسئله یارانه بالا و تعرفههای ناچیز انرژی است. مسئله جدی در این زمینه ضرورت افزایش قیمت انرژی هست؛ منتها باید زیر ساختهای قانونی در مورد کلیت این افزایش قیمت تعرفههای انرژی رعایت شود. ضرورت اولیه در قانون لزوم برخورداری همه مشترکین از یک حداقل انرژی ارزان و رایگان است. در این زمینه، بحث الگوی بهینه مصرف مطرح میشود که در آن باید انرژی با قیمت مناسب و پایین در اختیار افراد درون الگوی بهینه مصرف پرداخت شود ولی میتوان از پلکانهای بالا و خارج از الگوی مصرف بهینه، قیمت حاملهای انرژی را با مدل تعرفه گذاریIBT یا پلکانی اصلاح کرد و تغییر داد.
این کارشناس انرژی با اشاره به طرح برق امید و ابتکار اولیه آن در رایگان کردن مشتکرین کم مصرف از محل گران کردن برق مشترکین پرمصرف افزود: در طرح برق امید ابتکار بسیار جالبی ایجاد شد که با صفر کردن هزینه برق برای یکسری از مصرف کنندهها که مثل یک الگو مصرف خاصی دارند و اصطلاحا کممصرف هستند؛ زمینه اقناع عموم را فراهم میکند تا بتوانند پلههای بالا و پرمصرف را افزایش قیمت بدهند. لذا در این طرح به افزایش قیمت به عنوان یک ابزار برای کنترل مصرف نگاه شده است که بسیار ضروری نیز است. منتها در بخش افزایش تعرفه کمترین افزایش تعرفه را ایجاد کردند، متاسفانه در شرایط تابستان امسال نیز کاملا مشخص است که تعرفههای افزایش یافته برای مدیریت مصرف پرمصرفها اصلا به میزان مناسب کارآ نبوده است.
کریمی در پایان در رابطه با راهکارهای دیگر در کنار تعرفهگذاری پلکانی افزود: به عنوان راهکارهای دیگری که میتوان در کنار تعرفهگذاری پلکانی در زمینه یارانههای انرژی انجام داد، میشود به مالیات مصرف مواد کربنی یا دیگر موارد مالیات انرژی فکر کرد. به طور مثال به مانند کشورهای دیگر ما میتوانیم مالیات بهینه سازی انرژی دریافت کنیم و منابع حاصل از آن را برای ایجاد نیروگاه جدید یا پروژههای بهینهسازی صنعت برق تخصیص دهیم اون رو اختصاص بدهیم. این شیوه مالیاتستانی در کشورهایی مانند آمریکا و آلمان اجرایی میشود ولی ما متاسفانه از این ظرفیت استفاده نکردیم. البته مسئله اصلاح تعرفهگذاری انرژی اگر به میزان انرژی تجدیدپذیر برای پلههای بسیار پرمصرف باشد؛ تاثیر به سزایی در فروش برق نیروگاهها و اعمال بهرهوری در این بخش دارد. یکی از موانع جدی عدم توسعه و بالا نرفتن بهرهوری نیروگاههای کشور، اعطای یارانه بسیار بالا و نظام معیوب تعرفهگذاری انرژی است.
