تاریخ انتشار: دوشنبه 1400/11/18 - 13:06
کد خبر: 423480

گزارشی از کنشگری زنان در فضای مجازی؛

مصرف­گرایی در پوشش بلاگری/ ظرفیت‌­ها و آسیب­‌های فضای مجازی برای زنان

مصرف­گرایی در پوشش بلاگری/ ظرفیت‌­ها و آسیب­‌های فضای مجازی برای زنان

مقبولیت مشارکت اجتماعی زنان در شبکه ­های مجازی، مقدمه­ی اثرگذاری بیشتر است و گروه بیشتری از زنان آگاهی پیدا می­کنند تا در پی تغییر یا اصلاح شرایط فعالیت ­کنند، گرچه این روزها هرچه در ذهن داریم ترویج مفاهیم غلطی مانند مصرف­گرایی توسط بلاگرهای فعال این حوزه است حتی برخی بلاگرهایی که حوزه­ی فعالیت خود را حقوق زنان قرار می­دهند.

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ اولین خاطرات من از اینترنت و فضای مجازی، بوق­های کامپیوتر برای وصل شدن به اینترنت است، بوق­هایی که به تمام اهالی خانه پیام می­داد که فرزند شما به اینترنت وصل شده و الان جهان دیگری پیش روی اوست. جهانی که راست و دروغ در آن طوری درهم تنیده­اند که تشخیص­شان از هم دشوار است.

فضای مجازی شهر فرنگ است. جایی که تراکم جمعیت معنا ندارد و همیشه برای همه صندلی خالی برای بودن و نشستن وجود دارد و صفحه­ی هرکس خانه­ی اوست به همین دلیل هرروز می­بینیم که یکی از روزمرگی­های خود می­گوید و تصویری از صبحانه­اش منتشر می­کند، دیگری محصولی را تبلیغ می­کند و آن را حلال تمام مشکلات معرفی می­کند، یکی دیگر با لباس­های مختلف جلوی دوربین گوشی ظاهر می­شود، یکی هم خود را فودبلاگر معرفی می­کند اما ظرفیت­های کسب درآمد، این فضا را به عرصه­ی رقابت اینفلوئنسر­ها تبدیل کرده. اینفلوئنسر در لغت به کسی گفته می­شود که می­تواند بر دیگران تاثیر بگذارد اما مفهوم این واژه که این روز­ها زیاد می­شنویم به معنای لغوی آن نزدیک است و فرد اینفلوئنسر کسی­است که با توانایی­های بازاریابی خود ما را به استفاده از یک محصول ترغیب می­کند.

اینفلوئنسرها فقط در دنیای مجازی نیستند اما ما آن­ها را با اینستاگرام می­شناسیم. اینستاگرام بین خانم­ها محبوبیت بیشتری دارد و محل کسب درامد و فعالیت اجتماعی زنان شده. زهرا اردکانی فعال حوزه زنان و رسانه دراین­باره می­گوید: «اینستاگرام هم به لحاظ کمیت، کاربران خانم بیشتری دارد و هم به لحاظ ماهیت بصری و زندگی روزمره­ بیشتر مورد علاقه و اقبال زنان است. لذا جریانات حقوق زنان هم در این بستر بیشتر توانسته­اند فعالیت و آگاهی بخشی داشته باشند.»

اما گذشته از قابلیت کسب درامد، ظرفیت مشارکت، فعالیت و کنشگری زنان نیز در این فضا قابل توجه است. تلاش زنان برای حضور و مشارکت در جامعه به گستردگی تاریخ است، اما امروز بیشتر از همیشه حضورشان را می­بینیم، حضوری برگرفته از واقعیت اما مجازی.

به گزارش گروه اجتماعی خبرنامه دانشجویان ایران؛ تصویری که از زنان فعال جامعه در نظر داریم، زنانی هستند که در قالب شغل و مسئولیت­های متعددشان دیده و معرفی می­شوند و در کنار بزرگ کردن فرزندان خود، زندگی مرتب و رنگارنگی هم دارند. گذشته از اینکه همیشه تصور غالب ما از این زنان حاوی اشتباه و اغراق­هایی بوده، بهتر است نگاهی هم به زنانی داشته باشیم که حضور فیزیکی پررنگی ندارند اما عهده­دار فعالیت­ها و جریان­سازی­های مجازی هستند. مشارکت اجتماعی که از آن حرف می­زنیم را مهدیه منافی، فعال رسانه­ای و مسئول پایگاه علمی تحلیلی مومنات، اینطور تعریف کرد:«هرکاری که خارج از حوزه­ی فردی انجام دهیم و ثمره­ای برای جامعه داشته باشد در حوزه فعالیت اجتماعی قرار می­گیرد.»

بنابراین فعالیت­ هایی مانند کسب­ درامد، بلاگری و اینفلوئنسری که این روزها بسیار محبوب شده در قلمرو مشارکت اجتماعی زنان قرار داد و هرروز گروه وسیعی از زنان را می­بینیم که دغدغه­ها، اعتقادات و روزمرگی خود را ازادانه در این فضا، بیان می­کنند و فارغ از درست یا نادرست بودنشان با اقبال خوبی از سوی مخاطبان مواجه می­شود. اما مشکل جایی خودش را نشان می­دهد که فعالان مجازی، تعیین کننده­ی سبک زندگی ما می­شوند و سطح دغدغه و موضوع روز زنان دیگر را تغییر می­دهند.

مقبولیت زنان کنشگر

وقتی همه از دنیای ارتباطات رودررو خصوصا در دوران کرونا به دنیای مجازی نقل مکان کردیم، بین خانواده­ها و جامعه با فضای مجازی آتش بس برقرار شد. زهرا اردکانی می­گوید:« هر گروهی از کنشگران توسط بخشی از جامعه مورد اقبال و توجه­اند و توسط بخشی دیگر مورد انتقاد قرار می­گیرند. اما نکته مهم این است که جامعه و علی الخصوص خانواده­ها این کنشگری­ها را به رسمیت شناخته اند.»

مقبولیت مشارکت اجتماعی زنان در شبکه­ های مجازی، مقدمه­ی اثرگذاری بیشتر است و گروه بیشتری از زنان آگاهی پیدا می­کنند تا در پی تغییر یا اصلاح شرایط فعالیت ­کنند، گرچه این روزها هرچه در ذهن داریم ترویج مفاهیم غلطی مانند مصرف­گرایی توسط بلاگرهای فعال این حوزه است حتی برخی بلاگرهایی که حوزه­ی فعالیت خود را حقوق زنان قرار می­دهند.

چرا زنان باید در فضای مجازی فعالیت کنند؟

میزان تاثیرگذاری فعالان مجازی، اهمیت فعالیت­ و کنشگری مثبت زنان را به ما نشان می­دهد، آن هم زمانی که مخاطبان صفحه­های مجازی روز به روز در حال افزایش است. صفحه­هایی که به فعالیت اجتماعی، خصوصا در حوزه زنان مشغول هستند و هرچه از زندگی خود نشان می­دهند خریدار دارد. مهدیه منافی فعال حوزه زنان و رسانه می­گوید جلب اعتماد مخاطب کلید تاثیرگذاری آنهاست زمانی­که بلاگر در قالب روزمرگی­اش، راجع به همه چیز اظهار نظر می­کند و مخاطب او چشم بسته تایید می­کند و او را مرجع خود می­پندارد.

 مسئول پایگاه علمی تحلیلی مومنات درادامه گفت: « افرادی که باسواد هستند و می­توانند تاثیر مثبت داشته باشند در این فضا حضور پیدا نمی­کنند و  ما در این حوزه خلا حضور خانم­های تاثیرگذار و متخصص داریم.»

زنان تاثیرگذار به دلیل اقتضائات فضای مجازی حضور فعال ندارند؛ خصوصا اینستاگرام که بر اساس دیده شدن بنا شده و اقتضاء الگوریتم­های اینستاگرام به نحوی است که محتوای درست و خوب دیده نمی­شود پس عجیب نیست که در خیل زنان فعال در این عرصه تنها کسانی بیشتر دیده می­شوند که برای مخاطب دیدنی­تر هستند.

کارشناس یا بلاگر؟

هیچ کس به شخصی که پزشک نیست برای درمان بیماری­هایش مراجعه نمی­کند ولی بلاگر کارشناس همه مسائل است و تنها مرجع برای حل مشکلات دنبال­کنندگانش؛ اما درواقع بلاگر کسی­ست که در‌ زمینه­ های مختلف در فضای مجازی، تولیدمحتوا‌ می­کند.

مهدیه منافی از افرادی می­گوید که نظرات غیرکارشناسانه را لابلای روزمرگی­ها یا لایف استایل­شان بیان می­کنند و یا خود را مشغول مطالعه نشان می­دهند برای مستند نشان دادن نظرات خود، درحالی که تخصصی در زمینه­ای که اظهار نظر می­کنند ندارند و این مقبولیت و باورپذیری، به دلیل جلب اعتماد مخاطب است.

فعالیت در شبکه­ های اجتماعی تیغی دو لبه است و همه با آسیب­ها و زیان­های فعالیت در فضای سایبری آشنا هستیم، خصوصا اگر با محیطی طرف باشیم که محتوا از طریق عکس منتقل می­شود به همین دلیل اولین زیان وقتی متوجه زنان فعال و بلاگر­ها می­شود که برای دیده شدن از ابزار­های ظاهری استفاده می­کنند و این مقدمه­ای برای فراموش کردن قالب­های اسلامی است و درکنار آن فضای خصوصی هر فرد هم عمومی می­شود­.

از طرفی وقتی ارتباط جمعی آدم­ها بدون محدودیت و گسترده می­شود و در عین حال ویژگی ناشناس بودن کاربران هم به آن اضافه می­شود، کاربری که تولید محتوا می­کند در معرض نظرات، خشونت و آزار­های دیگران قراردارد.

مشکل بعدی این است که صفحه­ی مجازی بلاگرها ماشین چاپ پول است و برای هرمحتوای تبلیغاتی کوچک و بزرگ درآمد بسیاری کسب می­کنند و ذائقه و سلیقه مخاطب را به سمت منافع خود می­کشانند. مخاطب با موج حرف­ها، تبلیغ­ها و زرق و برق زندگی و مصرف­گرایی بلاگرها همراه می­شود و با شرایطی روبرو شدیم که افراد برای جذب مخاطب دست به هرکاری می­زنند و پس از آن در میدان ذهن مخاطبان با پایین آوردن سطح دغدغه­های او می­تازند. سامانه رهنما که رصدگر هوشمند شبکه­های اجتماعی است ابرهشتگ­های زنان بلاگر را «مد و فشن»، «شیک پوشی» و «زندگی لاکچری» اعلام کرده و در تحقیقات خود با پیج بیوتی بلاگری مواجه شده که بیش از شش میلیون کامنت و نظر زیر پست­هایش بود و این نشان از تاثیر گسترده­ی بلاگر­ها بر مصرف گرایی زنان دارد.

کنشگری جریان­ساز

با وجود سهم کم زنانی که فعالیت­های تاثیرگذار انجام می­دهند اما هنوز هم فعالیت­های مثبتی انجام می­شود، مطرح کردن دغدغه ­های درست زنان در جامعه یکی از مواردی است که واکنش مثبتی به همراه داشته. درواقع این زنان هستند که اولویت­ها را از رنگارنگ شدن ظاهر و زندگی به سمت و سوی حقوق اصلی و حیاتی زنان در جامعه تغییر می­دهند.

همچنین مسائلی در سطح جامعه وجود دارد که کسی از آنها خبر ندارد و تا از آن گفته نشود به دغدغه­ ی کسی هم بدل نمی­شوند، مهدیه منافی فعال حوزه زنان، از مشکلات تجرد دختران گفت: «ما در پیج مومنات از مشکلات تجرد دختران دهه­ی شصت گفتیم و کسی تا آن زمان اطلاع نداشت که این مشکلات وجود دارد.»

در عین حال که دغدغه­مند کردن جامعه نسبت به اولویت­های حوزه زنان با ارزش است در این فضا شاهد پاسخ به معضلات فکری و شبهات زنان نیز هستیم و درکنار آن جریان­ها، کمپین­ها و دوره­های آموزشی و اگاهی­بخش از اقدامات سودبخش زنان فعال در این حوزه است.

پژوهشگر حوزه زنان و رسانه هم درباره­ تاثیر فعالیت زنان بیان کرد: «در سطح فردی و آگاهی­بخشی بسیار موثر بوده است اما در سطح کلان اجتماعی و سیاسی تاثیر چشم­گیری نداشته است. به این معنا که منجر به تغییر و اصلاح در برخی قوانین ناکامل یا نارسا در حوزه زنان نشده یا نتوانسته جایگاه بهتری برای زنان در مدیریت­های کلان کشور رقم بزند.»

آموزش استفاده صحیح از فرصت­‌ها

تجهیز تمام افراد جامعه به سوادرسانه­ای از آسیب­های این فضا کم می­کند. مهدیه منافی گفت: «افزایش سواد رسانه­ ای مفید است اما اموزش تا عمل بسیار فاصله دارد و امواج فضای مجازی با وجود آموزش هم ممکن است افراد را در خود غرق کند.»

بنابراین یادگیری شیوه­ ی درست و عمیق سواد رسانه برای دنبال­کردن افراد بر اساس معیار مشخص و تحلیل­های صحیح مفید است و در کنار آن آسیب­های این محیط باید شناخته شود و افراد در دام دیده شدن نیفتند و محتوای خوب را فدای دیده شدن نکنند.

پیشنهاد مسئول پایگاه علمی تحلیلی مومنات، کنشگری و کار گروهی زنان در این عرصه است: «کارگروهی معمولا آسیب کمتری دارد و شخص محور نیست بلکه گروه زنان متخصص در زمینه ­های مختلف فعالیت حرفه­ ای انجام می­دهند و کارجمعی، آن­ها را از آسیب­های رایج این فضا مصون نگه میدارد.»

راه حل دیگر از زبان فعال حوزه رسانه این است که برای حل مسئله­ی دیده شدن، باید پلتفرم بومی مناسب فعالیت­های زنان که امکانات و کیفیت بالا در مقایسه با موارد مشابه دارد ایجاد شود.

بنابراین فضای مجازی بستر حضور و دیده شدن توانایی­های زنان است اما آموزش و استفاده­ی صحیح از این ظرفیت­ها می­تواند زنان را پرچم­دار فرهنگ­سازی و تاثیرگذاری کند.

گزارش از فاطمه امی

نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
تورهای مسافرتی آفری
اعلام آمادگی فرانسه برای به نتیجه رساندن برجام
آیا نوجونان هنجارشکن شیرازی بازداشت شدند؟
ثبت‌نام سومین دوره آزمون زبان MSRT از فردا آغاز می‌شود
پذیرش دانشجو در دانشکده امورمالیاتی دانشگاه تهران در ۴ رشته-گرایش
جزئیات ترم تابستانه فشرده دروس معارف دانشگاه تهران
تغییر ریل‌گذاری مدیریت مقوله فرهنگ در دستور کار قرار گرفته است
نسبت تخصص ها با تمدن سازی و نظام سازی مشخص شود
مراجعه به دانشگاه و نخبگان، راه خروج از مشکلات کشور است
باید دانشگاه فهم دقیقی از نیاز جامعه داشته باشد
بدهی ۳۶ میلیاردی استقلال به سازمان لیگ فوتبال
بایدن برای توافق مورد نیاز باید مطالبات ایران را بپذیرد
زلزله ۵.۶ ریشتری بندر چارک در هرمزگان را لرزاند
امتحانات حضوری دانشگاه تهران از امروز آغاز شد
ساعت ۲۴ امروز آخرین مهلت انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۱
بی‌جهت ذوق‌زده نشوید
بیمه تکمیلی را بیمارستان قبول دارد اما پزشک نه
دستگیری مرده‌ای که مواد مخدر قاچاق می‌کرد
چه عاملی مرگ بر اثر بیماری قلبی را افزایش می دهد؟
۱۳ پیشنهاد برای افزایش IQ در سنین بالا
نقاط مخصوص روی گوش برای تسکین درد
پایان پشتیبانی مایکروسافت از ویندوز ۸.۱
ثبت‌نام سومین دوره آزمون زبان MSRT از فردا آغاز می‌شود
پذیرش دانشجو در دانشکده امورمالیاتی دانشگاه تهران در ۴ رشته-گرایش
جزئیات ترم تابستانه فشرده دروس معارف دانشگاه تهران
ساعت ۲۴ امروز آخرین مهلت انتخاب رشته کنکور کارشناسی ارشد ۱۴۰۱
راه اندازی رشته «جرم یابی دیجیتال» در دانشگاه تربیت مدرس
زمان مصاحبه پذیرفته شدگان آزمون استخدامی آموزش و پرورش
جهش داوطلبان کنکور انسانی با افزایش ظرفیت دانشگاه فرهنگیان 
نتایج آزمون استخدامی آموزش و پرورش اعلام شد
مشکلی در تامین ارز کشور نداریم
برگزاری آزمون اصلح مهارت‌آموزان ماده ۲۸ در دانشگاه فرهنگیان 
فروش سوالات کنکور به هیچ عنوان امکانپذیر نیست
رتبه‌بندی معلمان باید انجام شود
برای تاخیر در رتبه بندی معلمان عذرخواهی می‌کنم
۱۰۰۰ میلیارد تومان به توسعه ورزش دانش آموزی اختصاص یافت
آموزش و پرورش کلید حل مشکلات کشور است
آغاز اولین روز رقابت داوطلبان دکتری دانشگاه‌های علوم پزشکی
بازگشت افزایش ظرفیت دندانپزشکی به ستاد نقشه جامع علمی کشور
انتظارات رهبر انقلاب از بسیج اساتید
اینفوگرافیک: کارهایی که در روزهای کنکور نباید انجام داد
 انتخاب رشته کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد از عصر فردا آغاز خواهد شد
دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف، موفق در ساخت ربات‌های صنعتی خدماتی هوشمند
نظرسنجی

به نظر شما مهمترین مانع ازدواج در بین جوانان چیست؟





مشاهده نتایج
go to top