تاریخ انتشار: سه شنبه 1401/11/04 - 13:19
کد خبر: 458991

نگاهی بر ضرورت تحول در آموزش؛

آموزش مشارکتی/ اهمیت نقش دانش آموز در فرایند آموزش

آموزش مشارکتی/ اهمیت نقش دانش آموز در فرایند آموزش

سال‌هاست فرایند یاددهی- یادگیری منحصر به محیط مدرسه و تعامل شاگرد و معلم بوده و نقش خانواده و سایر عوامل محیطی در آن نادیده گرفته شده است.

به گزارش سرویس صنفی آموزش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ نقش آموزش در همه مناسبت‌های علمی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، مذهبی و ... بر همگان آشکار است و با رشد شتابان دانش بشری، ارتقای آموزش در همه سطوح امری اجتناب ناپذیر است.

همین امر باعث شده تا کارشناسان و برنامه ریزان جملگی بر نقش مهم آموزش نیروی انسانی در مراحل مختلف زندگی و تربیت شهروند مسئولیت پذیر و آگاه اتفاق نظر حاصل کنند و آینده را متعلق به جوامع آموزش محور و دانایی مدار بدانند.

اما در این بین نباید از نقش آموزش در دوران کودکی و زبان ساده‌تر «آموزش ابتدایی» غافل شد. چرا شاکله و اساس شکل گیری شخصیت کودکان در این دوران رخ می‌دهد و هر چه در این مسیر سرمایه گذاری بیشتری صورت گیرد، جامعه در آینده با مشکلات کمتری مواجه است. چرا که فرایند تربیت شهروند مسئولیت پذیر و آموزش دانایی محور از سال‌ها قبل از ورودش به جامعه آغاز شده است.

اما به نظر می‌رسد چالش اصلی کشورها در راه پی ریزی توسعه پایدار و همه جانبه علاوه بر ضرورت در تغییرات بنیادین در شیوه‌های آموزش همانا نبود دانش روز، سیاست گذاری مناسب، مهارت و برخورداری از زیرساخت‌های مورد نیاز است از این رو این سؤال به طور جدی مطرح است که دستیابی به شیوه‌های نوین آموزش به ویژه در سنین پائین نیازمند چه ساز و کارهایی است؟

در پاسخ به این پرسش به نظر می‌رسد گام نخست تغییر رویکردها و شیوه‌های سنتی آموزش است. سال‌هاست فرایند یاددهی- یادگیری منحصر به محیط مدرسه و تعامل شاگرد و معلم بوده و نقش خانواده و سایر عوامل محیطی در آن نادیده گرفته شده است. در این فرایند معلم به عنوان یگانه منبع انتقال دانش و میراث فرهنگی مورد انتظار جامعه به شاگردان مطرح می‌شود و آموزش بدون کلاس درس و معلم در مخیله بسیاری نمی‌گنجد.

شاگردان در این شیوه در فرایند یاددهی- یادگیری نقشی منفعل داشتند و این معلم و یا در تعریف کلی‌تر نظام آموزشی بود که در فرایندی یکسویه به صورت متمرکز و از بالا به پایین طبق نیازها و اولویت‌هایی که برنامه ریزان تعریف کرده بودند، دانش آموزان را تربیت می‌کرد. این نگرش کمابیش تا دهه ۶۰ میلادی حاکم بود، اما نخستین تردیدها در این شیوه از سال‌های میانی دهه ۶۰ میلادی آغاز شد و به ناگهان از اواخر این دهه تغییر نگرش عمده‌ای در میان کارشناسان امور آموزشی رخ داد که عمده‌ترین زمینه اختلاف، اهمیت نقش دانش آموز در فرایند یاددهی- یادگیری بود.

کارشناسان امر به زودی به این واقعیت دست یافتند که اصولاً زیربنای هر نوع توسعه اجتماعی، سیاسی و اقتصادی توسعه انسانی است و توسعه انسانی با ارتقاء فرهنگ در جامعه و از طریق آموزش و پرورش امکان پذیر است، بنابراین انسان محور توسعه است و هرگونه تحول اجتماعی با نگرش ویژه به نیروی انسانی معنا و مفهوم می‌یابد.به دنبال چنین تغییر نگرشی دیگر مدرسه و معلم تنها منبع یادگیری و انتقال دانش نبود و به زودی با انفجار اطلاعات و شکل گیری ابزار نوین ارتباطی و اطلاعاتی نظیر ماهواره‌ها، تلویزیون‌های کابلی و بعدها اینترنت، نظام مدرسه و معلم تنها به عنوان یکی از منابع یادگیری تعریف شد.

به این ترتیب شیوه نوین یادگیری مبتنی بر نقش فعال فراگیر با حضور و مشارکت دانش آموز رواج یافت و روز به روز طرفداران بیشتری پیدا کرد. در این روش دانش آموز در یادگیری نقش دارد و به سهم خود به وجودآورنده دانش خویش است و چون آزادانه دست به انتخاب می زند، نسبت به آن چه که به دست می‌آورد متعهد است.

در این روش تدریس یک تعامل است که سازگاری و انطباق کودک با مدرسه و نظام آموزشی را به ارمغان می‌آورند.علی رغم همه مزایا و توصیف‌هایی که از شیوه‌های نوین آموزشی شد کماکان موانع متعددی در راه اجرایی شدن چنین نظام آموزشی در به ویژه در مقطع ابتدایی دیده می‌شود. از جمله این موانع می‌توان به بخشنامه محور بودن مدیران و عدم انعطاف پذیری آنان در مواجهه با شیوه‌های نوین آموزش اشاره کرد.

فرسودگی شغلی و عدم همکاری معلمان برای فراگیری شیوه‌های نوین آموزش، نبود زیرساخت‌ها و سخت افزارهای لازم، فقر بودجه‌ای مدارس در خصوص تأمین مواد و لوازم سخت افزاری و نرم افزاری در آموزش، نبود نگاه آینده محور و دانایی مدار دردستگاه تعلیم و تربیت، توجیه نبودن خانواده‌ها به عنوان بخشی از فرایند آموزش‌های نوین، نبود و عدم تربیت کارشناسان متخصص علوم تربیتی به عنوان پیشران در فرایند تحول در نظام آموزش و … بخشی از مشکلات پیش روی این حوزه هستند که شاید اصلاح روند برخی آنها سال‌ها طول بکشد و حتی در مواقعی ناممکن باشد.

به هر روی باید اطمینان داد انقلاب در آموزش ابتدایی و حرکت به سوی آموزش آینده محور و دانایی مدار زیربنای تحول در جامعه کنونی است و آینده از آن جوامعی است که با توسعه پیشدستانه زمینه را برای تربیت نسلی خلاق، پویا، مسئولیت پذیر و آگاه فراهم می‌کنند. این چنین سرمایه گذاری به مفهوم کاهش هزینه‌های مقابله با آسیب‌های اجتماعی و ناهنجاری‌هایی است که سالانه چندین هزار میلیارد تومان از منابع کشور صرف مقابله با آن‌ها می‌شود.

گزارش تحلیلی از ابوالفضل سمیعی

مرتبط ها
نظرات
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران باشد و یا با قوانین جمهوری اسلامی ایران و آموزه‌های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید
تورهای مسافرتی آفری
تحول فرهنگی در الگوی رهبر انقلاب
شرایط پرداخت وام قرض‌الحسنه به بازنشستگان تامین اجتماعی +اینفوگرافیک
آغاز ثبت‌نام وام قرض‌الحسنه بازنشستگان تأمین‌ اجتماعی
فیلم| فریادهای خشم آلود نماینده زن ترکیه بر سر شهردار استانبول
امکان ارسال توییت با ۴ هزار کلمه فعال شد
لحظه وقوع دومین زلزله بالای ۷ ریشتری ترکیه/ برج به یکباره فرو ریخت +فیلم
استقلال نه، سپاهان رقیب پرسپولیس برای قهرمانی است
فیلم| گریه ستاره سینمای لبنان برای دیدار با رهبر انقلاب
برف و باران از ابتدای هفته آتی در کشور
فیلم| بارش شدید برف در تهران
شیطنت آذربایجان در صادرات کالا از مرز آستارا
انتقاد یکجانشین‌ها به مدیران میدانی/ بانیان وضع موجوددر صدد تخریب دولت
احتمال نوسان زمانی در شاخص کل بورس
فیلم| تخریب هتل محل اسکان ورزشکاران ایرانی درترکیه
وزیر کار: حقوق کارمندان ۲۵ درصد افزایش می‌یابد
بشار اسد: آمریکا مانع کمک‌ کشورها به سوریه است
دبیر انجمن اسلامی دانشگاه شهید چمران انتخاب شد
۶۰میلیون تومان کمک بلاعوض به زلزله زدگان خوی پرداخت می شود
رئیسی در مراسم یوم‌الله ۲۲ بهمن در تهران سخنرانی می‌کند
هفت پاسخ به تحریفات جدید مجید انصاری/ عقده گشایی رفقایتان علیه حاج قاسم یادتان رفت؟
کاهش ۲.۵ درصدیِ قیمت ربع سکه بورسی
دبیر انجمن اسلامی دانشگاه شهید چمران انتخاب شد
لزوم توجه به سه مؤلفه اعتقادی، علمی و اخلاقی اساتید
انتشار فهرست ۹۳۵ دانشگاه خارج از کشور مورد تایید وزارت بهداشت
بازخوانی ۴ جنایت رژیم پهلوی در دانشگاه‌ها/ شاه چه برخوردی با مطالبات دانشجویان داشت؟
شرایط پذیرش بدون آزمون دانشجوی ارشد در دانشگاه شهید بهشتی اعلام شد
حق الزحمه معلمان طرح جبران و تثبیت یادگیری پرداخت می‌شود
بازگشت ۱۰۰ نفر از دانشجویان ایرانی مقیم ترکیه به کشور
فرصت مجدد به جاماندگان رتبه‌بندی معلمان
آمار نگران‌کننده ترک تحصیل در اول ابتدایی
اجرایی شدن اولین طرح خدمات بیمه ای فرهنگیان
بهره برداری از ۲۸۰۰ تخت خوابگاهی جدید
بیانیه جهاددانشگاهی به مناسبت یوم الله ۲۲ بهمن
آماده سازی ظرفیت جدید خوابگاهی برای دانشجویان علوم پزشکی تهران
جزئیات پرداخت عیدی ۱۴۰۲ کارکنان و هیأت علمی دانشگاه آزاد
فراخوان جذب امریه سربازی ارتباط با صنعت در دانشگاه پیام نور
عکس| تفکیک جنسیتی در فضای سبز دانشگاه فردوسی مشهد
حسینی: دشمنان از اینکه نقشه‌هایشان با فرمان عفو رهبر انقلاب نقش بر آب شده، عصبانی هستند
تاکید وزیر علوم بر توانمندسازی دانشجویان در دوران دانشجویی
اعطای بورس تحصیلی به دانشجویان شاهد
حداقل نمرات مدرک زبان برای صدور معافیت تحصیلی اعلام شد
چگونه وکیل خوب شویم؟
نظرسنجی
آیا سهمیه اعضای شورای شهر تهران برای جذب 2 نفر بدون در نظر گرفتن مدرک و سابقه کار همانند یک دختر دهه هشتادی را درست می‌دانید؟




مشاهده نتایج
go to top