به گزارش سرویس فرهنگی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ محسن تقیانی*/// محمدحسین مهدویان پس از چند سال فاصله گرفتن از پردهی نقرهای و تمرکز بر تولید آثار نمایش خانگی، با فیلم نیم شب و با موضوع جنگ ۱۲ روزه به جشنواره بازگشته است؛ بازگشتی که با توجه به کارنامهی قابل اعتنای او در آثاری چون ماجرای نیمروز (۱ و ۲)، انتظارها را بهطور طبیعی بالا میبرد. از فیلمسازی که پیشتر توانسته بود تعلیق، هیجان و روایت امنیتی را در بستری سینمایی و پرکشش ارائه دهد، انتظار میرفت بار دیگر با اثری مواجه شویم که ضربان جنگ را به جان مخاطب منتقل کند؛ اما این انتظار نهتنها برآورده نمیشود، بلکه نیمشب بیش از هر چیز نشانهای از یک پسرفت جدی در مسیر حرفهای مهدویان است.
داستان فیلم حول خنثی کردن یک موشک اسرائیلی در منطقهی یوسفآباد تهران، در مجاورت یک بیمارستان، و تلاش تیم خنثیسازی سپاه برای جابهجایی آن شکل میگیرد؛ موقعیتی که بالقوه میتوانست بستری مناسب برای خلق تعلیق، نمایش اقتدار عملیاتی و مدیریت بحران باشد. با این حال، آنچه در اجرا پیش روی مخاطب قرار میگیرد، نه روایت قدرت، بلکه تصویری آشفته، ناتوان و گاه شگفتانگیز از ناکارآمدی تیمهای عملیاتی سپاه است.
فیلم بهجای تمرکز بر انسجام عملیاتی، مملو از شلختگی و حتی درگیریهای درونسازمانی میان نیروهای عملیاتی و امنیتی سپاه است؛ صحنههایی که بیش از آنکه به درام کمک کنند، به تضعیف فضای جدی اثر میانجامند. اوج این رویکرد را میتوان در جابهجایی مضحک یک موشک پیشرفته با نیسان آبی دید؛ تصویری که ناخواسته به مرز کمدی نزدیک میشود و ضربهای جدی به باورپذیری فیلم وارد میکند. مجموعهی این انتخابها، تصویری نگرانکننده از نیروهای امنیتی و عملیاتی ترسیم میکند؛ تصویری که بهجای ایجاد حس اطمینان، ترس و اضطراب مخاطب از مواجهه با یک جنگ احتمالی در آینده را تشدید میکند.
در آثار پیشین مهدویان، بار اصلی درام بر دوش بازیگران توانمندی چون هادی حجازیفر و جواد عزتی قرار داشت؛ بازیگرانی که با حضورشان به شخصیتها عمق، وزن و باورپذیری میبخشیدند. اما در نیمشب، بهنظر میرسد آگاهانه از بهکارگیری بازیگران حرفهای پرهیز شده است؛ انتخابی که نهتنها به غنای واقعگرایانه اثر کمک نمیکند، بلکه حس ناتوانی و آشفتگی را بیش از پیش بر جان فیلم و مخاطب تحمیل میکند.
در نهایت، نیمشب نهفقط اثری کمجان در کارنامهی مهدویان، بلکه نمونهای از فاصله گرفتن یک فیلمساز از مؤلفههایی است که زمانی امضای سینمایی او محسوب میشدند؛ فیلمی که از دل یک موقعیت ملتهب بیرون میآید، اما نه به تعلیق میرسد، نه به اقتدار، و نه حتی به درامی اثرگذار. اگر بخواهیم منصف باشیم، نیمشب بیش از آنکه بازگشت باشد، یک عقبگرد نگرانکننده است.
*فعال فرهنگی و منتقد سینما
