تاریخ : 1393,شنبه 14 تير19:48
کد خبر : 134794 - سرویس خبری : آخرین اخبار صفحه اول

اگر می‌خواهید گرسنه نشوید پس روزه نگیرید!

خبرنامه دانشجویان ایران: ماه رمضان که می‌رسد، سیلی از توصیه‌های تغذیه در سایت‌ها و روزنامه‌ها منتشر می‌شود که بعضی از لحاظ علمی تأیید شده نیست. دکتر موسی صالحی، عضو هیأت علمی دانشکده تغذیه و علوم غذایی، توصیه‌هایی علمی در مورد تغذیه ماه رمضان دارند.

ضرر به بدن گناه کبیره است!

دین اسلام مشوق سلامتی است و اصلاً ضرر زدن به بدن گناه کبیره است. هر انسانی که عالماً و عامداً به بدن خود ضرر بزند، گناه کرده است. ماه مبارک ماه ثواب است به هیچ عنوان حق نداریم گرد گناهان بچرخیم، هر عملی که در ماه مبارک به سلامتی لطمه بزند گناه است نباید انجام داد.
پرخوری، پرخوابی، کم کار کردن، از زیر بار مسئولیت در رفتن، سریال‌های متعدد نگاه کردن و از وظایف اصلی دور بودن و انجام کاری که کلیه، کبد و قلب و چشم آسیب ببینند، این‌ها خلاف فلسفه‌ی روزه‌داری اسلامی است.
مؤمنین راجع به سلامتی اطلاعاتشان را بالا ببرند. به هیچ عنوان غذاهایی که می‌دانند برای سلامتی مضر است نخورند چون این ضربه زدن به بدن است و گناه دارد. نگویند که ما دوست داریم، مگر می‌شود که یک انسان سالم بگوید من دوست دارم چشم و کلیه خودم را خراب کنم!؟ این‌که من دوست دارم در سحر ماه مبارک رمضان چلو کباب بخورم، چون علاقه دارم در حالی که می‌داند این چلوکباب هم برای قلب، هم کبد و هم کلیه مضر است، این واقعاً خلاف شئون اسلامی است.

کدام افطاری؟ چلوکباب یا سوپ!؟

در ماه مبارک فاصله‌ی بین اذان مغرب تا اذان صبح ما مجاز به خوردن و آَشامیدن هستیم. اولویت با آشامیدن است بنابراین ما باید غذاهایی را انتخاب کنیم که آبش بیش‌تر از قسمت خشک غذاست، مثلاً بین چلوکباب و سوپ ما باید سوپ را انتخاب کنیم، بین برنج سفید آب کشیده و سوپ عدس و گندم، سوپ را باید انتخاب کنیم، چون برنج سفید هیچ چیزی به بدن اضافه نمی‌کند جز قند، فقط قند آدم را بالا می‌برد. در حالی که سوپی که هم گندم داشته باشد هم عدس و هم سبزیجات و مقداری گوشت، وقتی می‌آید سر سفره (ولو این‌که هیچ گوشتی هم با آن خورده نشود و خود این سوپ خورده شود) تمام اسیدهای آمینه، اسیدهای چرب ضروری، ویتامین‌ها، املاح، آب، فیبر، آنتی اکسیدان، همه چیز را به بدن می‌رساند. پس طبیعتاً آدم‌ها در ماه مبارک به جای این‌که به فکر عادت‌های خودشان باشند که من چه چیزی دوست دارم باید بگویند که چه چیزی نیاز بدن من را از اذان مغرب تا اذان صبح برطرف می‌کند!؟
حال اگر کسی چلو کباب را انتخاب کند؛ برنج سفید که فقط قند را می‌رساند، گوشت سوخته‌ی روی آتش هم به جای اسید آمینه، هتروسیکلین آمین می‌رساند و چربی‌ها را اشباع می‌کند این غذا چه در ماه مبارک و چه در ماه‌های دیگر نباید خورده شود. حال ماه مبارک به دلیل این‌که دستور بر «صوموا تصحوا؛ روزه بگیرید تا سالم بمانید» است پس باید غذاهایی که برای سلامتی مضرند و زیان آورند، حذف شوند.

از ترس گرسنگی، زیاد سحری نخورید!

کسانی که فکر می‌کنند هرچه بیش‌تر بخورند کم‌تر گرسنه می‌شوند کاملاً اشتباه فکر می‌کنند، چرا؟ چون دستگاه بدن ما اساساً ظرف سه ساعت تکلیف غذا را روشن می‌کند. آزمایش GTT گلوکز و تلورانس به خوبی این را نشان داده است که سلول‌های ما سه ساعته تکلیف غذا را مشخص می‌کنند. اگر هزار کالری باشد سه ساعت، اگر ۳۰۰ کالری هم باشد سه ساعت. در معده‌ی ما هم هیچ غذایی بیش‌تر از سه ساعت نمی‌ماند فقط چربی‌های اشباع حداکثر تا پنج ساعت می‌مانند.
سلول‌ها هم هر غذایی بهشان برسد سه ساعته تکلیف را روشن می‌کنند؛ یا می‌سوزانندشان که انرژی تولید می‌کنند یا می‌سازندش یعنی با آن پوست، مو، استخوان و... می‌سازند. اگر بیش‌تر از ۴۰۰-۳۰۰ کالری هم باشد مابقی را تبدیل به چربی می‌کنند. این واقعیتی است که مردم ما نمی‌دانند. از سه ساعت به بعد اگر انرژی می‌خواهند یا باید دوباره غذا یا میان وعده خورده شود؛ یا نمی‌شود میان وعده خورد، که سلول می‌رود سراغ بافت چربی‌هایی که ذخیره کرده و از گلیکوژنی که ذخیره کرده برمی‌دارد و استفاده می‌کند، دیگر غذایی وجود ندارد که بتواند از آن استفاده کند. اگر ایام ماه مبارک نباشد سه ساعت بعد از صبحانه یک میان وعده خورده شود و دوباره سلول از همان میان وعده انرژی را می‌گیرد.
مردم به اشتباه فکر می‌کنند اگر یک دیس بزرگ برنج در سحر بخورند تا افطار فول فول هستند؛ نه! فقط تنها کاری که کرده‌اند مقدار چربی بدن خود را ۱۰ برابر اضافه کرده‌اند. با خوردن این مقدار برنج مشکل گرسنگی حل نمی‌شود ولی چربی بدن را تولید کرده‌اند، به همین خاطر اکثر مؤمنین ما پایان ماه رمضان چربی بدنشان بیش‌تر شده و چاق می‌شوند.
چرا!؟ چون از ترس گرسنگی سحر زیاد می‌خورند و فکر می‌کنند که نگهشان می‌دارد در صورتی که این‌طوری نیست. یک دیس برنج و خورشت چرب بافت چربی را ۲۰۰ گرم اضافه می‌کند در حالی که از ساعت ۹ صبح تا ساعت ۹ شب که قرار است ما افطار بخوریم کلاً ۵۰ گرم از این چربی استفاده شده. بنابراین برای چهار الی پنج ساعت دیگر انرژی داریم. از وقتی که هم که می‌رویم سراغ کارمان، ۹ صبح تا ۸ شب ما باید از گلیکوژن کبدی، گلیکوژن ماهیچه‌ای و از چربی بافت‌های ذخیره چربی استفاده کنیم. اگر سحر کم خورده باشیم که چربی‌های بدنمان استفاده می‌شوند و وزنمان کم می‌شود اما اگر سحر زیاد خورده باشیم پایان ماه مبارک هم چربی خونمان رفته بالا، هم کلسترول خون، هم وزن بدنمان بیش‌تر می‌شود.

اشتها ندارید؟ خیلی خوب است!

ماه مبارک حسنش این است که اشتهایمان را از دست بدهیم. بنابراین اگر کسی شیر و خرما خورد و بعد دیگر اشتها نداشت فقط میوه بخورد هیچ اشکالی ندارد. ما نباید بترسیم از این‌که در ایام ماه مبارک نمی‌توانیم یک شام مفصل بخوریم، نمی‌توانیم یک افطار مفصل بخوریم، اشتها نداریم. این اتفاقاً حسن و خوب است. رمضان آمده که همین اتفاق بیفتد. ولی میوه و سبزی دیگر اشتها نمی‌خواهد و باید فراوان خورده شود.

اگر می‌خواهید گرسنه نشوید پس روزه نگیرید!

اصلاً ماه مبارک برای چه آمد؟ ماه مبارک طراحی شد که تو گرسنه بشوی نه این‌که گرسنه نشوی! این معنی نمی‌دهد که در ماه رمضان کسی گرسنه نشود. این حرف خیلی غلط است. پس توصیه می‌شود سحری زیاد خورده نشود تا وقتی از خواب بیدار می‌شوند دهان بدطعم و بدن سنگینی نداشته باشند و هم نیاز شدیدشان به قند پایین بیاید و قند یک مرتبه اُفت نکند.

سحری فقط با پنج قاشق برنج!

وعده‌ی سحری باید کلاً پنج قاشق برنج داخل آن باشد نه بیش‌تر. بهتر است برنج دمپخت باشد یعنی برنج و سبزی و عدس و یا برنج و سبزی و لوبیا! و خورشت آن مثلاً کدو، بادمجان، هویج، فلفل دلمه‌ای، فلفل سبز یا مثلاً بامیه، گوجه فرنگی و... این‌ها سبزیجات هستند که باید با آب خودشان پخته شوند، سرخ نشوند چون سرخ شده‌ها برای معده و سلامتی بسیار مضرند و اگر سبزیجات سرخ یا زیاد پخته شوند تمام ویتامین‌هایشان را از دست می‌دهند و خوردنشان بی‌فایده است. فقط به معده روغن می‌برند و به خون تحویل می‌دهند؛ روغن زیادی فقط باعث بیماری‌های قلبی و عروقی می‌شود پس بهتر است که این‌ها سرخ شده نباشد بلکه در آب خودشان پخته شوند.

هر دو رکعت نماز شب، یک لیوان آّب اجباری!

اول این‌که یک ساعت قبل از اذان باید بیدار شد نه ۱۰ دقیقه که با عجله چیزی خورد. چون با عجله غذا خوردن گوارش را خراب می‌کند. یک ساعت قبل اذان مؤمنین نماز نافله می‌خوانند. ما چهار تا دو رکعت نماز نافله شب داریم، یک دو رکعت شفع و یک رکعت وتر، می‌شود شش بار. هر بار که می‌خواهند که اقدام به خواندن یک دو رکعت نماز نافله کنند یک لیوان اجباری آب بخورند و بعد، نماز بخوانند!
می‌شود! و این کار را باید اجباراً انجام دهند. متخصصان کلیه می‌گویند روزانه انسان باید بین ۸ تا ۱۰ لیوان آب بخورد. اساساً این مقدار آب را باید همه بخورند نه فقط کسانی که مشکل دارند. چون ما قرار است که ۱۶ ساعت کلیه‌مان دفع آب داشته باشد. اگر شما شش لیوان آب در هنگام سحر به دستگاه گوارش ندهید، کلیه نمی‌تواند ۱۶ ساعت دفع آب داشته باشد. بحث نتوانستن نیست بلکه خواستن است. اگر خواستید می‌شود.

هر وقت تشنه شدید، آب بخورید!

در غیر ماه مبارک هم، هر انسانی باید قبل از وعده‌ی غذایی یک تا دو لیوان آب اجباری بنوشد، همه‌ی وعده‌های غذایی! کسی که قبل از سحری شش لیوان آب بنوشد مسلماً بعد از سحری تشنه نمی‌شود. کسی که در غیر ماه مبارک می‌خواهد ناهار بخورد، اگر قبل از صرف ناهار یک یا دو لیوان آب اجباری بنوشد، بعد از ناهار تشنه نمی‌شود. پس خود به خود قضیه حل است. باید عادت کنیم، باید یاد بگیریم. قبل از صبحانه حتماً یک لیوان آب خنک بخورید. قبل از ناهار یک یا دو لیوان آب را بخورید. این کار را انجام دهید نه وسط غذا، نه بعد از غذا تا یکی دو ساعت.
 اما به هر دلیلی که شما وسط غذا تشنه شدید چه ماه مبارک باشد چه غیر ماه مبارک، حتماً باید آب بخورید. چون تشنگی یک بحران است. این دستور غلط است که وسط غذا نباید آب بخورید حتی اگر تشنه هستید. این ۱۰۰% از نظر علمی غلط است! تشنگی یک بحران است. وقتی شما تشنه می‌شوید دستورات درون بدن به طور اتوماتیک فرمان می‌دهند که ما دچار بحران شدیم، ما آب کم آوردیم، ما نمی‌توانیم متابولیسم کنیم. نمی‌توانیم غذا هضم و جذب کنیم. آنزیم برای ترشح نداریم چون آب نداریم لطفاً سریع آب برسانید. هیچ پزشکی حق ندارد به بیمارش بگوید وسط غذا خوردن آب نخور، حتی اگر تشنه شدی! اما اگر تشنه نشدی دلیل ندارد که آب بخوری. اما اگر بعد از سحری هنوز وقت داری و تشنه هستی حتماً باید آب بخوری ولی اگر قبل از غذا آب خورده باشید، نه هنگام غذا نه بعد از آن تشنه نخواهید شد.

خوردن چای بعد از غذا کار خوبی نیست!

این‌که چای را نباید بعد از غذا خورد از نظر پزشکی مورد تأیید است چون یک سری موادی دارد که مانع جذب فلزات دو ظرفیتی از جمله آهن می‌شود. اما مگر ما چه‌قدر چای می‌خوریم؟ مواد موجود در یک استکان چای کم رنگ آن‌قدر نیست که مشکل ایجاد کند. این موضوع عدم جذب آهن در مورد کسانی است که اولاً چای غلیظ می‌خورند، دوم این‌که دو یا سه لیوان چای می‌خورند، اما به طور کلی چای خوردن بعد از غذا کار خوبی نیست بسیاری از کسانی که بیماری رفلکس دارند، یعنی غذا بر می‌گردد در مری بعد از غذا خوردن، این‌ها اگر چای را ترک کنند، بیماریشان خوب می‌شود.

منبع: وبگاه خبری تحلیلی دانشگاهیان علوم پزشکی فارس (سینا)