خبرنامه دانشجویان ایران: مهمترین مشکلی که نظام آموزش عالی با آن مواجه است مسئله پاسخگوکردن آن است و تامین مالی، یکی از عوامل مهم در ایجاد پاسخگویی و جهت‌دهی دانشگاههاست. به طوریکه اگر از سمت تقاضا باشد جهت گیری را به سمت نیاز می‌برد، اما اگر به صورت ردیفی مشخص و مستقل در بودجه بیاید و در مورد نحوه­‌ی هزینه­‌ی آن سوال نشود، طبیعتا جهت گیری به دنبال ندارد.

به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ اگر به مدلهای تأمین مالی در دانشگاهها و کشورهای مختلف دنیا نگاه کنیم، الگوهای مختلفی را می یابیم. که از میان این منابع متنوع، عمدتا دو روش آن در دانشگاههای ما مورد استفاده قرار می گیرد: ۱- شهریه؛ که بیش از ۸۰ درصدتامین مالی دانشگاه­ها را شامل می­‌شود ۲- کمک‌های مالی بلاعوض دولت؛ که تقریبا باقی تامین مالی را تشکیل می‌دهد.

این در حالی است که با توجه به بررسی بسیاری از دانشگاههای معتبر در سراسر دنیا میتوان انواع منابع درآمدی دانشگاه ها را بصورت زیر تفکیک نمود.

ذکر این نکته بسیار اهمیت دارد که موارد ذکر شده تنها راههای کسب درآمد نیستند و با توجه به ساختار دانشگاه و ویژگی هایی که میتواند برای هر دانشگاه متغیر باشد، میتوان موارد دیگری را نیز به لیست فوق اضافه نمود. این ویژگی ها میتوانند متناسب با خصوصیات جغرافیایی، فرهنگی، اجتماعی، مذهبی موجود در هر جامعه باشند.

خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران» در گزارش های خود، میزان درآمد هایی که برخی از دانشگاههای معتبر 1 در سراسر دنیا از این موارد دارند را بررسی خواهد کرد.

بررسی این مقادیر دیدی جامع از میزان بهره برداری دانشگاههای دنیا از منابع مختلف تامین مالی در

اختیار میگذارد که میتوان به واسطه آنها درک مناسبی از اقتصاد و بودجه بندی در دانشگاههای معتبر پیدا نمود.

در این گزارش به بررسی دانشگاه MIT می پردازیم:

دانشگاه MIT یکی از معروفترین و معتبر ترین دانشگاه های حوزه فنی و مهندسی در دنیا است. به نقل از پایگاه رتبه بندی آموزش عالی تایمز در آخرین رتبه بندی سال 2012-2013 این دانشگاه در رتبه 5 دنیا قرار گرفته است.

بررسی منابع درامدی دانشگاه MIT به عنوان یکی از موفقترین دانشگاهها در دنیا دید مناسبی در مورد نحوه درآمد سازی برای دانشگاه در اختیار خواهد گذاشت. به طور کلی دانشگاه MIT  از طرق زیر منابع مالی خود را کسب می نماید.

1. حمایت های تعیین شده (که بیشتر شامل موقوفات است)

2. کمک های مالی

3. تحقیقات غیر مستقیم

4. سرمایه گذاری

5. درآمد های خدمات

6. هدایا

میزان کسب این درآمد ها در سال 2012 در شکل زیر نشان داده شده است.

نمودار منابع درآمدی دانشگاهMIT در سال 2011 بصورت شکل زیر تغییر نموده است.

تحقیقات غیرمستقیم، اصطلاحی است که در سیستم دانشگاهی برای توصیف فعالیت هایی که برای مدیریت تحقیقات (در هر دو حالت خصوصی و دولتی) بسیار ضروری هستند اما به علت ماهیتشان برای طرح های پژوهشی فردی قابل پرداخت نیستند، استفاده میشود. این تحقیقات مرتبط با فعالیت های بالاسری هستند.

با بررسی گزارش های مالی ارائه شده توسط دانشگاه MIT در سالهای اخیر میتوان دریافت که سیاست دانشگاه بر کاهش وابستگی به منابع دولتی استوار بوده است. بطوریکه در سال 1975، میزان کمک های دولتی در دانشگاه MIT حدود 89% بود که در طول 1990 تا 2003 این حمایت (حمایت های دولتی) به 75 % کاهش یافت و سپس در سال 2006 مقدار حمایت های دولتی مجددا به 79 % رسیده است.

طی سالهای گذشته دانشگاه MIT کوشیده است تا میزان درآمد خود را در زمینه تحقیقات افزایش دهد تا بدینوسیله علاوه بر تولید درآمد بیشترین تمرکز خود را بر رسالت خود که تولید علم و نوآوری است قرار دهد.

همانگونه که در شکل فوق نشان داده می شود در سال 2011 بیشترین بخش درآمدهای دانشگاه MIT از قسمت های تحقیقات در بخش های مختلف خود است که نشان میدهد در جهت سیاست استقلال از منابع دولتی گام برداشته و در این زمینه بسیار موفق بوده است.

همچنین میزان درآمد های دانشگاه در سال 2006، 999 میلیون دلار بوده است که در سال 2011 به 2750.6 میلیون دلار افزایش داشته است.

این درحالی است که در کشور ما در مقطعی که می شد به سبب تحریم های اجباری، داشگاه ها برای کسب درآمد خود به سمت پژوهش و صنعت بروند، دانشگاه های دولتی پردیس هیا خودگرادان پولی تاسیس کردند! در حالی که می شد از این مقطع بهره برد تا دانشگاه به سمت صنعت برود.

ادامه دارد...