خبرنامه دانشجویان ایران: خضر شریفی*//  معمولا زمانی که حرف از بومی­سازی می­شودشاید این تصور شکل گیرد که علومی که در غرب گسترش یافته کنار  گذاشته شود در  حالی که بومی­سازی به معنی مطالعه و بررسی مقتضیات جامعه و منطبق کردن علوم انسانی بر اساس نیاز­های جامعه می­باشد از آنجا که علوم انسانی مبتنی بر اندیشه های غربی شکل گرفته است پس بومی­سازی و اسلامی­‌سازی آن برای اندیشمندان جوامع اسلامی امری لازم است برای بومی­‌سازی لازم است که الگویی وجود داشته باشد تا با استفاده از آن بومی­‌سازی شکل گیرد.

بومی­سازی اقتصاد

علم اقتصاد علمی است که در آن موضوع علم انسان، جامعه و ارتباط بین انسان و جامع است.این علم از نظر نظریه پرازی با علوم طبیعی که درآن موضوع طبیعت است متفاوت می­‌باشد. (منصور رزاءنژاد) برای انکه بومی‌­سازی اقتصاد انجام گیرد باید مانند سایر رشته‌­های علوم انسانی نیاز­های جامعه اسلامی شناخته شود و رفتار­های اقتصادی مصرف کننده مسلمان از مصرف کننده کشور­های غربی تفکیک شود که این امر نیازمند وجود اقتصاد­دانان اسلام­‌شناسی می­‌باشد که دارای سابقه تحقیق و تدریس هستند. بنابراین با توجه به اینکه ایران یک کشور اسلامی است پس بومی­سازی اقتصاد باید با روکرد اسلامی انجام گیرد.

اهمیت و راهکار بومی­سازی اقتصاد در ایران

اهمیت بومی سازی اقتصاد در ایران از اینجا روشن می­‌شود که از آنجا که ایران یک جامعه اسلامی است و علم اقتصاد هم به معنای امروز آن در غرب توسعه پیدا کرده است لذا ممکن است که مسائلی در آن وجود داشته باشد که با جامعه ایرانی همخوانی نداشته باشد برای نمونه در اقتصاد غرب تمرکز بر حداکثر کردن سود و درآمد حتی به قیمت تضییع مال دیگران است در حالی که این امر در یک جامعه اسلامی جایگاهی ندارد. همچنین ممکن است که مردم سطح زندگی خود را با زندگی مردم کشور­هایی که دارای اقتصاد لیبرالیستی هستند مقایسه کرده که این نیز باعث مصرف گرایی بیشتر مردم شده و که با ارزش­‌های جامعه در تضاد است.

یکی از راهکار­های بومی کردن اقتصاد در ایران، توجه به امر اقتصاد مقاومتی است. اقتصاد مقاومتی به این معنی است که عواملی را که بر اقتصاد یک کشور فشار وارد می­‌کند را شناسایی کرده و میزان اثر گذاری آنها را کاهش داده و تحت شرایطی تبدیل به فرصت شده و میزان وابستگی به کشور­های دیگر کاسته شود. در این نوع اقتصاد هدف به کار­گیری توانایی‌­های داخلی در رشد­ و توسعه کشور به منظور کاهش اثر تحریم­ها بوده و همچنین نقاط ضعف و تهدید­زای اقتصاد بررسی می­‌شود .

اقتصاد ایران مانند سایرکشورهای جهان­ سومی اقتصادی تک ­محصولی بوده که برای این کشور مشکلات اقتصادی و سیاسی متعددی را به وجود می­‌آورد .بخش اعظمی از درآمد­های ایران از محل فروش منابع زیر­زمینی حاصل می­شود که این خود ضربه بزرگی بر اقتصاد کشور وارد کرده چرا که باعث می­‌شود درآمد‌های عظیمی وارد کشور شده و در صورتی که صرف کردن این درآمد­ها به صورت برنامه ریزی شده انجام نگیرد تورم در جامعه شکل گرفته و در نتیجه فاصله طبقاتی تشدید شده و رفاه عمومی نیز کاهش می‌یابد. در چنین اقتصادی در صورتی که قیمت نفت کاهش پیدا کند رکود در جامعه حاکم شده و درنتیجه بیکاری افزایش پیدا خواهد کرد. بنایراین در صورتی که سیاست اقتصاد مقاومتی به خوبی اجرا شود به جای آنکه درآمد­های نفتی به صورت مستقیم وارد جامعه شده و هزینه­‌ها را پوشش دهند می‌توان این درآمد­ها را صرف بخش­‌های بنیادی اقتصاد چون صنعت و کشاورزی کرده و زمینه را برای توسعه پایدار کشور فراهم نمایند.

* دانشجوی اقتصاد دانشگاه علوم اقتصادی