خبرنامه دانشجویان ایران: سعید نجفی// طی چند روز گذشته، یکی از مسائلی که در داخل کشور اذهان مردم و رسانه‌ها را به خود جلب کرد امحای 1700000 کیلوگرم سیب‌زمینی تولید داخل به بهانه‌ی تنظیم بازار بود. امری که انتقادات شدید رسانه‌ها، مردم و متخصصین امر را در پی داشت. در این میان برخی در این مورد از دریچه‌ی مسائل سیاسی و مقایسه‌ی آن با اقدام دولت قبل سخن گفتند. برخی مسائل دینی و اعتقادی را پیش کشیده و نمونه‌ی چنین اقداماتی در غرب را ناشی از فرهنگ غیردینی دانسته و به تخطئه‌ی امحای این حجم از مواد غذایی صرفا به بهانه‌ی تنظیم بازار آن هم در کشور اسلامی چون ایران پرداختند.

نگارنده البته قصد ورود به این مباحث در این نوشته را ندارد بلکه این نوشته قصد بررسی اظهار نظر دبیر اجرایی خانه کشاورز گیلان را دارد که به نقل از یکی از خبرگزاری‌ها گفته است: "سیب‌زمینی‌ها باید امحا می‌شد زیرا مصرف بیش از حد کود شیمیایی در زمان تولید آن، سیب‌زمینی‌ها را دچار بیماری و غیر قابل مصرف کرده بود." ایشان در دفاع از امحای این مقدار از سیب‌زمینی (که فقط و فقط از نظر مصرف آب، هزینه‌ای هنگفت داشته)، با تاکید بر اینکه کشت بهاره سیب‌زمینی دارای مصرف کود شیمیایی بسیار بالاست، ابراز داشته است: " مصرف کود، درصد نیترات را افزایش می‌دهد بنابراین سیب‌زمینی‌ها قابل مصرف انسان و دام نبودند." اظهار نظرهایی که شاید مقداری پیام ساده‌پنداری مخاطب را با خود همراه دارند که موارد زیر سعی در زدودن چنین تلقی از مخاطبین در ذهن اظهار نظرکنندگان محترم را دارد.

بر همین اساس سوالاتی چند به ذهن متبادر می‌شود که شایسته‌ی پرسش می‌باشد:
نگاه اول: عضو شورای مرکزی حانه‌ی کشاورز ایران دلیل امحای این مقدار از سیب‌زمینی را غیر قابل مصرف بودن آن به‌دلیل مصرف بیش از حد کود شیمیایی در زمان تولید دانسته که حتی برای دام نیز آن را غیرقابل مصرف کرده بود. حال سوال این است که آیا سیب‌زمینی تولید شده به این شیوه‌ی تولید صرفا محدود به این 1700 تن می‌شد؟ با توجه به این‌که ایشان مصرف کود شیمیایی بالا در تولید سیب‌زمینی بهاره را از دلایل لزوم امحای 1700 تن سیب‌زمینی دانسته است، آیا کل سیب‌زمینی تولیدی بهاره‌ی کشور همین مقدار 1700 تن بوده است؟ اگر جواب مثبت است، آن‌گاه سوال دیگری پیش می‌آید و آن این‌که آیا امسال اولین سالی است که سیب‌زمینی بهاره تولید شده است؟ و اگر جواب منفی است که قصه سر دراز پیدا خواهد کرد. اصلا بهتر است ایشان کل سیب‌زمینی تولید بهاره‌ی منطقه‌ای مربوط به سیب‌زمینی‌های امحا شده را بیان نموده و مستدل به توضیح اظهار نظر حود بپردازند.

نگاه دوم: آقای جواد خضرابراهیمی دبیر اجرایی خانه کشاورز گیلان و عضو شورای مرکزی خانه کشاورز ایران معتقدند و اظهار اشته‌اند، سیب‌زمینی‌های امحا شده به دلیل آلوده بودن آن‌ها به درصد بالایی از مواد مضر حاصل از مصرف زیاد کود شیمیایی بوده است. با این استدلال معقول است که از ایشان درخواست شود تا مستندات مربوط به آزمایش‌های منجر به این نتیجه را منتشر کنند تا سبب تنویر افکار عمومی شود. چه بسا بهتر باشد و پیشنهاد می‌شود ایشان میزان مواد مضر گفته شده در سیب‌زمینی ‌های امحا شده و میزان و حد استاندارد این مواد در سیب‌زمینی و سایر محصولات مانند پیاز، گوجه فرنگی که هم اکنون در کشور مصرف می‌شود را نیز بیان کنند تا هیچ ابهامی در صحت ادعای ایشان باقی نماند.

نگاه سوم: همگان می‌دانند که چند سالی است زمزمه‌هایی در کشور مبنی بر تجاوز برخی مواد شیمیایی موجود در برخی از محصولات کشاورزی تولیدی در کشور از حد استاندارد بر اثر مصرف بی‌رویه‌ی کودهای کشاورزی و شیمیایی مطرح است. محصولاتی مانند گوجه‌فرنگی، پیاز، خیار و سیب‌زمینی از مهم‌ترین محصولاتی هستند که در این زمینه جلب توجه می‌کنند. در آن سوی قضیه البته همواره مسئولین محترم و در آخرین مورد وزیر محترم بهداشت از نظر سالم بودن این محصولات به مردم اطمینان خاطر داده و می‌دهند. حال چگونه است که در این مورد بخصوص، به راحتی از آلوده بودن محصولات تولیدی حتی برای دام سخن به میان می‌آید.

به نظر می‌رسد اظهار نظرهایی از این دست برای توجیه اقدامی دیگر علاوه بر ایجاد سوالات متعدد، زمینه‌ی نگرانی در بین مردم را سبب می‌شود. بنابراین پیشنهاد می‌شود از چنین اظهار نظرهایی خودداری شود. خوب نیست که برای دفاع از یک اقدام نادرست مانند امحای 1700 محصول تولیدی که در ابتدا در خبرگزاری‌ها، دلیل آن تنظیم بازار عنوان شد، حال از دلایلی سخن بگوییم که خود این دلایل و ورود به آن‌ها از مواردی چالش برانگیز بوده و گویندگان را در مقابل سوالات جدی و اساسی دیگر قرار خواهد داد. به نظر می‌رسد عاملان این امحای بزرگ پس از آگاهی از شدت نادرستی کار خود با دست پاچگی حتی حاضر شده‌اند مواردی را به عنوان دلیل امحای این حجم از یک محصول تولیدی بیان کنند که عموما حتی در صورت واقعیت داشتن چنین مسائلی، در رسانه‌ای کردن آن‌ها بسیار محتاطانه عمل می‌شود.

 *  دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس