به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ تا دو دهه قبل اگر در خانوادهها بیکاری وجود داشت، دستکم دیپلم داشتند و میتوانستند در رشتههای مختلف شغلی مشغول به کار شوند، اما حالا شرایط عوض شده و کشور با کارجویانی مواجه است که چندین سال و حتی تا مقطع دکترا در دانشگاهها درس خواندهاند و در جستجوی شغل به سر میبرند که بسیاری از کارشناسان اقتصادی علت این موضوع را عدم مهارت فارغ التحصیلان میدانند.
در حال حاضر اشتغال فارغ التحصیلان دانشگاهی تبدیل به یکی از بزرگترین دغدغه خانوادههای ایرانی شده که دلیل آن عدم تناسب آموختههای دانشگاهیان با نیازهای بازار کار است. متأسفانه مسئولان آموزش عالی در زمینه مهارتآموزی فارغ التحصیلان اقدامی نکرده و صرفاً مهارتآموزی در حد برگزاری همایشها و اظهارنظر مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس آخرین آمار در سال ۹۵ حدود ۵۷ هزار نفر از افراد جویای شغل در کاریابیهای استان تهران ثبت نام کردند؛ نکته جالب اینکه تقریبا معادل همین میزان افراد جویای کار، فرصت شغلی از سوی کارآفرینان و کارفرمایان برای جوانان وجود داشت اما فقط ۲۱ هزار نفر از این ۵۷ هزار بیکار، مشغول به کار شدند و حدود ۳۶ هزار نفر دیگر به دلیل اینکه مهارت لازم نداشتند به بازار کار معرفی نشدند. نکته دیگر اینکه بیشتر افرادی که به فرصتهای شغلی معرفی نشدند دارای تحصیلات دانشگاهی بودند اما مهارت کافی برای انجام کار نداشتند. این آمار نشان می دهد افراد دارای مهارت حتی بدون مدرک دانشگاهی وارد بازار کار شدند.
محمد واعظی نژاد دکتری کارآفرینی در تحلیلی قابل تامل درباره یکی از دلایل این اتفاق می نویسد: دانشگاه ها در ایران به کارخانه تولید مقاله تبدیل شده اند. مقاله هایی که نه مشکلی از کشور حل میکند و نه کسی به آنها ارجاع می دهد. اساتید دانشگاه هم در ایران به دانشجو به عنوان مقاله نویس نگاه می کنند. فقط قرار است دانشجو مقاله بنویسد و استاد ارتقای علمی یابد. به این خاطر است که اکثر اساتید رشته های فنی مهندسی هیچ وقت دانشجویان را به راه اندازی کسب و کار، اجرایی کردن نتایج تحقیقات دانشگاهی و حل مشکلات کشور تشویق نمی کنند. از یک طرف دانشجویان را تشویق می کنند مقاله بنویسند که دکترا قبول شوند و از طرف دیگر آئین نامه تصویب می کنند که اگر مقاله ننویسند حق دفاع ندارند.
مشکل فوق دو دلیل دارد:
1- بودجه دانشگاه:
بودجه هر دانشگاه بر اساس ردیف بودجه مستقلی که در بخش هزینه ای بودجه سالانه کشور آمده است، پرداخت می شود. دلیلی ندارد اساتید و روسای دانشگاه کار خاصی انجام دهند تا بودجه سالانه دریافت شود، فقط کافی است از طریق کنکور سراسری دانشجو جذب کنند، کلاس های آموزشی را برگزار کنند و به دانشجو مدرک دهند. بودجه دانشگاه فقط بر اساس خروجی دانشگاه (تعداد دانشجو) پرداخت می شود. نتایج و اثرات این فعالیتهای آموزشی در جامعه هیچ تاثیری بر بودجه دانشگاه ندارد.
2- آئین نامه ارتقاء هیئت علمی:
یکی از مهمترین فاکتورهای آئین نامه ارتقاء اساتید دانشگاه، تعداد مقالات علمی است. به طوری که اگر استاد مقاله ندهد، ارتقا نمی یابد، حقوقش افزایش نمی یابد و رکود علمی می خورد. تشویق دانشجویان به راه اندازی کسب و کار، اجرایی کردن نتایج تحقیقات دانشگاهی و ... عملا تاثیری در ارتقاء پایه اساتید و افزایش حقوق و ... ندارد.
نگاه ویژه نامزدهای انتخاباتی به ریشه های بیکاری فارغ التحصیلان
درباره ریشه های بیکاری فارغ التحصیلان موارد دیگری نیز میتوان نام برد، اما آنچه که در سال 96 مشهود است و باید در شعارهای کاندیداهای انتخاباتی دنبال ان بود، یک نگاه «تولیدمحور» و «متخصص پرور» از دانشگاه است.