این سامانه از مجموعه آنتنهای مخصوص شامل ۱۸۰ برج آنتن تشکیل شده که بر روی زمین پهناوری به مساحت ۲۳ هزار متر مربع در آلاسکا نصب شده است. این آنتنها امواج مافوق کوتاه را تولید کرده و به یونوسفر میفرستند.
بر این اساس «هارپ» پروژهای علمی است و از طریق آن دانشمندان با ایجاد تغییراتی در یونوسفر که بالاترین بخش جو زمین است، امکان مطالعه در مورد آن را پیدا کرده و آن را به صورت یک آزمایشگاه طبیعی در میآورند. «هارپ» این کار را با امواج رادیویی فرکانس بالا که توسط رادارهای خود منتشر میکند انجام میدهد، بخشی از این امواج در ارتفاع ۱۰۰ تا ۳۵۰ کیلومتری از سطح زمین جذب شده و باعث افزایش شتاب الکترونها در آن منطقه و در نتیجه گرم شدن یونوسفر میشوند. به دلیل محیط الکتریکی موجود در یونوسفر از این لایه برای بازتاب موجهای رادیوئی به اطراف زمین استفاده میشود. اگر این لایه به هر دلیلی دچار اختلال شود، اثرهای زیادی بر روی زمین گذاشته و زیستن را مختل میکند.
شایعات مطرح شده درباره ایجاد زلزله توسط فناوری هارپ
تاکنون نظریات متعددی در مورد «خطرات پروژه هارپ" یا استفاده از این تأسیسات بعنوان یک سلاح تا کنون عنوان گردیدهاست. از ایجاد وقوع زمین لرزههای متعدد در مناطق مختلف جهان، تا کنترل آب و هوا، دهها ادعای مختلف در مورد پروژه هارپ عنوان گردیدهاست یکی از مشهورترین این نظریات ادعای هوگو چاوز رئیس جمهور فقید ونزوئلا بود که در سال ۲۰۱۰ مدعی شد که آمریکا با استفاده از پروژه هارپ، زلزله هائیتی را ایجاد کرد! پرس تیوی، گزارش یک وبسایت ونزوئلایی را به نقل از منبعی روسی با عنوان ناوگان شمالی روسیه به عنوان یک گزارش تأیید نشده نقل کرد که نیروی دریایی آمریکا قصد داشته با استفاده از پروژه هارپ زلزلهای را در ایران ایجاد کند که اشتباهاً هائیتی مورد اصابت امواج زلزلهساز آن قرار گرفت!. در این گزارش به تئوریهای توطئه متعدد دیگری که در مورد هارپ مطرح شده از جمله ارتباط آن با زلزله سیچوان در چین و زلزله ۶٫۵ ریشتری کالیفرنیا اشاره کرده بود لیکن با اینکه چنین موضوعاتی از طرف منابع مختلف بسیاری مطرح گردیدهاند، اما هیچگونه سند یا مدرک مستدل علمی در پشتیبانی از تأثیرات هارپ و ادعاهای مربوطه تا کنون در مجامع علمی مطرح یا منتشر نگردیده، و توسط بسیاری از منتقدین "افسانه" و "توهم توطئه" اطلاق گردیدهاند.
آیا "هارپ" قادر به ایجاد زلزله است؟
احتمال دارد فناوری «هارپ» بتواند زلزلههای کوچک با مرکز کانونی بسیار نزدیک در سطح زمین را تحریک کرد. شاید انتظار تحریک رخداد زمینلرزهای تا بزرگای حدود 2.5 و 3 را بتوان از این فناوری داشت اما زلزله های بزرگ و با عمق کانونی عمیق قطعا توسط این فناوری ایجاد نمی شود کما اینکه اگر این اتفاق هم بیفتد، سازوکار و مکانیسم زلزله، توسط متخصصین زلزله شناسی در کشورهای مختلف جهان قابل رصد و بررسی است و امری نیست که بتواند مخفی بماند. لذا ولی وقتی داده و اندازهگیری و رصد علمی امکانپذیر است، چرا باید به دنبال تصورات خیالی و دامن زدن به شایعات باشیم.
رد ادعای ایجاد زلزله بزرگ توسط هارپ
تصور اینکه بتوان با فناوری هارپ یا انفجار یا تحریک زلزلههای مهمی مانند زلزله 21 آبان 1396 ازگله کرمانشاه، یا زلزله 5 دی ماه 1382 بم یا زلزله 27 فروردین 92 سراوان را ایجاد کرد، کاملا منتفی است؛ چون ژرفای زلزله ازگله کرمانشاه نزدیک 25 کیلومتری، ژرفای زلزله بم در 8 کیلومتری بوده و زلزله سراوان در ژرفای 63 کیلومتری رخ داده است. از دیدگاه علم زلزله شناسی با یقین می توان ادعا کرد که تا کنون هیچ کس در هیچ جا حتی با فناوری هارپ نتوانست پدیدهای طبیعی زلزله بزرگ در این ژرفا تولید کند یا بر آن اثر بگذارد.
تاثیر پروژه هارپ یا فناوریهای مشابه دیگر معمولا بر پدیدههایی است که در سطح زمین یا نزدیک آن رخ میدهند، بنابراین اغراق در این مساله به شبه علم و طرح مسائل غیر علمی و باورهای غیر واقعبینانه میانجامد.
تفکیکپذیربودن زلزله با لرزه ناشی از انفجار
زلزلههای شدید و مخرب شناخته شده همگی زمینساختی هستند و ناشی از جنبش گسلهای بزرگ می باشند و جنبش آنها نه ربطی به "هارپ" دارد و نه به انفجارهای مختلف از جمله هستهای یا غیر آن. از سوی دیگر انفجارها (هستهای و غیر هستهای) به خوبی با استفاده از علم زلزلهشناسی قابل تفکیک از زلزلههای طبیعی هستند و هرگاه انفجاری در دنیا رخ دهد دهها و گاه صدها ایستگاه آنها را ثبت میکنند. بنابراین عملا در روی کل کره زمین امکان پنهانکاری برای هیچ کشور وجود ندارد.
ضمنا پدیدهای مانند زلزلهها از نظر اندازه و مکانیسم امروزه توسط هزاران ایستگاه لرزهنگاری در جهان رصد میشوند. از این رو نباید نه در مورد زلزلهها و نه در هیچ پدیده دیگری در جهان واقع، به دنبال خیال و شبه علم برای تشریح آنها برویم و بجای تسلی بازماندگان این ضایعه اسفناک، امنیت روانی مردم زلزله زده و سایر مردم جامعه را با این ادعاهای پوشالی تهدید نماییم.
* دکتری زمین شناسی