به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ کف دست پر عرق که آن را هایپرهیدروز کف دست نیز می نامند معضلی است که با تعریق بیش از حد کف دستان شناخته می‌شود. اگرچه آن را کف دست پر عرق می نامیم اما در این فرایند ممکن است کف پا نیز با تعریق بیش از حد همراه شود. کف دست پر عرق زیر مجموعه ای از هایپرهیدروز اصلی به شمار می رود - مشکلی که باعث تعریق بیش از حد در زیر بغل و صورت نیز می‌شود.

 دلایل اصلی تعرق بیش از حد کف دست

کف دست پر عرق معمولاً در اثر غدد عرق ریز بیش فعال رخ می دهد در ایینجا به بررسی برخی از  شایع ترین دلایل هایپرهیدروز دست میپردازیم:

 ژنتیک

کف دست و پر عرق معمولاً در کودکی آغاز می شود که می تواند نشان دهنده ژنتیکی بودن آن باشد. نویسندگان این پژوهش به این مسئله اشاره کردند که هایپرهیدروز مرکزی یا اصلی به نظر دارای یک الگوی قالب غیر جنسی است؛ یعنی تنها یک نسخه از ژن برای ظهور این بیماری کافی است. بعلاوه این ژن می‌تواند از طریق پدر یا مادر به فرزند به ارث برسد و هر دو جنس مذکر و مونث با احتمال یکسانی از ارث بردن هایپرهیدروز مواجه هستند.

وزن

یک دلیل شایع از هایپرهیدروز ثانویه، اضافه وزن یا چاقی است؛ احتمالاً تاثیر وزن بر روی تعریق بیش از حد کف دست در نتیجه گیر افتادن گرمای بدن توسط بافت چربی زیر پوست و راه افتادن سیستم واکنش خنک کننده طبیعی بدن و منجر شدن به تعرق بیش از حد کف دستان یا قسمت های دیگر بدن است.

یک مطالعه به بررسی ارتباط میان شاخص وزن بدن BMI و هایپرهیدروز پرداخت. این مطالعه حدوداً نزدیک به ۲.۸ میلیون نوجوان را شامل می شد که بخش بیشتری از این افراد مبتلا به تعریق بیش از حد کف دست را افراد چاق تشکیل می دادند. نویسندگان این مطالعه به احتمال افزایش وقوع تعرق بیش از حد کف دست به ازای هر واحد bmi بالاتر از آستانه وزن نرمال اشاره کردند.

 مسائل قلبی عروقی

فاکتورهای مختلف مرتبط به عملکرد قلبی عروقی نرمال با هایپرهیدروز یا تعریق بیش از حد اصلی یا ثانویه دارای همپوشانی است. همان ساز و کاری که باعث راه افتادن تعرق بیش از حد در هایپرهیدروز می‌شود، منجر به افزایش ضربان قلب و فشار خون نیز می شود. سیستم عصبی سمپاتیک فعال کننده واکنش بجنگ یا بگریز بدن است، در هایپرهیدروز نیز نقش ایفا می‌کند. واکنش بجنگ یا بگریز عامل افزایش در ضربان قلب و فشار خون است که منجر به تعریق بیش از حد بدن میشود. بعلاوه یک مطالعه به ارزیابی فشار خون بعد از انجام تمرین ورزشی و بازیابی ضربان قلب در افراد مبتلا به هایپرهیدروز و افرادی که چنین نبودند پرداخت و مشاهده شد افراد مبتلا به هایپرهیدروز ثانویه از یک منبع ناشناس، با مشکل در بازیابی فشار خون و کاهش ضربان قلب بعد از انجام تمرین ورزشی مواجه هستند.

موارد دیگری که منجر به ایجاد کف دست پر عرق می شوند عبارتند از:

• اضطراب
• عفونت
• مصرف داروهای به‌خصوص
• اعتیاد به مواد مخدر
• پرکاری تیروئید
• بیماری ریوی
• آکرومگالی (مشکلی که در آن غده هیپوفیز مقدار زیادی هورمون رشد تولید می‌کند)
• یائسگی
• بیماری پارکینسون
• اختلالات سطح قند خون
• سل
• سکته
• فئوکروموسیتوما (تومور در غده آدرنال)
• سندروم کارسینوئید (بیماری که با پیدا شدن تومور کارسینوئید در روده کوچک پانکراس، کبد یا معده ایجاد می‌شود)

 این مشکل هر دو جنس مذکر و مونث را به صورت مساوی تحت تاثیر قرار می دهد اما زنان بیشتر به دنبال درمان کف دست پر عرق هستند.

 نشانه ها

علامت و نشانه اصلی کف دست پر عرق دقیقا همین است؛ تعرق غیرقابل کنترل کف دستان. کف دستانتان حس خیسی می‌دهد که به شما امکان دست دادن با کسی را نمیدهد، مجبور هستید که در ملاقات ها همیشه یک دستمال در دست تان نگه دارید و یا در تایپ کردن با کیبورد با مشکل مواجه می شوید. تعرق بیش از حد کف دست به دنبال عاملی ایجاد نمی شود، به فاکتور خارجی مانند انجام تمرین یا افزایش دمای بدن نیازی ندارد و این مسئله می‌تواند در هر دمایی و در هر فصلی رخ دهد و نشانه های آن می‌تواند در زمان بروز اضطراب یا نگرانی افزایش پیدا کند. ممکن است از کودکی نشانه های تعرق بیش از حد کف دستان را ببینید اما این علایم در هنگام بلوغ افزایش پیدا می کند. با رسیدن به دهه ۴۰ و ۵۰ زندگی معمولاً با کاهش نشانه های تعرق بیش از حد کف دست آن مواجه می شوید، چرا که این مسئله در نتیجه یک مشکل پزشکی دیگر رخ نداده است.

 چه زمانی باید با پزشک تماس بگیرم؟

 در صورتی که تعرق شما موارد زیر را در پی داشته باشد باید با ارائه کننده خدمات درمانی تماس بگیرید:

• تاثیر منفی بر روی زندگی تان داشته باشد
• باعث شود که از کارها یا افرادی که دوست دارید دست بکشید
• در طول زمان بدتر شود
• شب هنگام و زمانی که خواب هستید رخ بدهد

پزشکتان درباره اینکه آیا در بدن تان نیز با تعرق بیش از حد مواجه هستید یا خیر، الگوی تعرق، زمان رخ دادن آن و اینکه آیا نشانه هایی مانند کاهش وزن، تب، اشتها یا سطح هورمونی نیز دارید یا خیر از شما سوالاتی خواهد پرسید.

اگر یک مشکل پزشکی عامل تعرق بیش از حد کف دستانتان نباشد، پزشک احتمالاً آزمایشاتی را برای تشخیص عامل بروز این مسئله انجام خواهد داد. این آزمایشات می تواند شامل موارد زیر باشد:

• آزمایش نشاسته -ید: یک محلول ید روی کف دستانتان مالیده می شود و زمانی که خشک شد به روی آن نشاسته پاشیده می‌شود. در نواحی دارای تعریق بیش از حد محلول ید و نشاسته، رنگ کف دستانتان را به آبی تیره تغییر می دهد.
• آزمایش کاغذ: پزشک یک نوع کاغذ به خصوص را برای جذب عرق روی کف دستانتان قرار می دهد. سپس این کاغذ وزن می شود تا دیده شود که چقدر عرق روی کف دستانتان جمع شده است

درمان

داشتن کف دستان پر عرق به سلامتی فیزیکی شما آسیبی نمی زند اما قطعاً کیفیت زندگی و سلامت روانی و عاطفی شما را متاثر خواهد کرد. گزینه های مختلفی برای درمان این مشکل وجود دارد اما اکثراً بلوک عصبی یا تزریق بوتاکس برای درمان کف دستان پر عرق مورد استفاده قرار می گیرد.

 بلوک عصبی

 بعضی داروهای خوراکی می‌تواند مواد شیمیایی بخش بخصوصی را که باعث برقراری ارتباط میان عصبهای بخصوص می‌شوند را بلوک کند. این مسئله منجر به کاهش تعرق در بعضی افراد خواهد شد اما از عوارض جانبی آن می توان به خشکی دهان، تاری دید و مشکلات مثانه اشاره کرد. بلوک عصبی ( مسدود ساختن اعصاب محیطی) توسط تزریق نیز می تواند برای درمان بیش از حد به کف دست و همچنین درمان زخم پای دیابتی و کمردرد مورد استفاده قرار بگیرد.

 تزریق بوتاکس

درمان توسط سم بوتولینوم (بوتاکس، مایوبلاک یا برند های دیگر) به صورت موقتی اعصاب عامل تعرق را مسدود می کند. در ابتدای فرایند پوست تان بی حس می‌شود. هر ناحیه بدن که این مشکل را داشته باشد نیازمند چند تزریق است. اثر تزریق بوتاکس از ۶ تا ۱۲ ماه باقی می‌ماند و سپس نیاز است که این کار تکرار شود. این فرآیند می‌تواند با درد همراه باشد و بعضی از افراد ممکن است ضعف عضلانی در ناحیه تحت درمان را تجربه کنند.

مدیریت مشکلات همراه با تعرق بیش از حد کف دست

داشتن کف دستان پر عرق می تواند برای بعضی افراد اضطراب آور باشد. اگر در موقعیت های روزانه خود - برای مثال نگه داشتن دست یک نفر یا دست دادن محافل مختلف پر کردن یک فرم یا نوشتن - با حس اضطراب همراه هستید، این مسئله می تواند باعث شرمندگی و گوشه گیری در اجتماع شود؛ اضطراب و نگرانی می تواند باعث ایجاد تعریق و بدتر شدن مشکل شما شود. علاوه بر استفاده از بلوک عصبی یا بوتاکس معمولاً پیشنهاد می‌شود که برای کمک به آموختن روش‌ها و ابزارهایی برای کنترل مشکلتان به روانشناس یا مشاور مراجعه کنید. روان درمانی و درمان رفتار شناختی می تواند به شما در آموختن نحوه موفق کاهش آزادسازی کورتیزول در بدن (هورمونی که در زمان اضطراب افزایش می یابد) کمک کند همچنین می توانید در کنار ادامه درمان تعرق بیش از حد کف دست، در این فرایند به توانایی هایی دست پیدا کنید که به شما در فعالیت های روزمره کمک میکند.