تاریخ : 1401,دوشنبه 20 تير16:54
کد خبر : 437748 - سرویس خبری : خبرهای ویژه

در میزگرد «دانشجو؛ مطالبه‌گری و مسئله‌محوری» مطرح شد؛

وظیفه دانشجو پرسشگری است/ دعوا سر افراد جوان و پیر نیست، بحث ایده است

ما الآن با یک واقعیتی روبه‌رو هستیم. آقای اسکندری گفتند که اصلاً دعوا سر افراد جوان و پیر نیست، بحث ایده است. مشکل و نکته‌ای که نظام سیاسی ما دارد این است که این نظام انتخاباتی است؛ یعنی ده روز قبل از برگزاری انتخابات تازه کاندیدا مشخص می‌شود که مثلاً، چه کسی تأیید و چه کسی رد شده است. قطعاً هیچ‌وقت دعوا سر ایده‌ها نمی‌شود.

به گزارش خبرنگار تشکل های دانشجویی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ دانشگاه‌ و جامعه دانشجویی کشور پس از یک دوره فعالیت مجازی و غیرحضوری با بازگشایی مجدد و از سرگیری حضوری فعالیتهای آموزشی دوره جدیدی را شروع کرده است. رهبر انقلاب در دیدار امسال با دانشجویان در ماه مبارک رمضان، دانشگاه را یکی از مسائل اساسی انقلاب توصیف کرده و ذیل این محور به بیان توصیه‌های خود به جامعه دانشگاهی کشور پرداختند.

پس از برگزاری دیدار رمضانی دانشجویان با رهبر انقلاب میزگردی با حضور نمایندگان تشکل‌های دانشجویی بود که در این دیدار سخنرانی کردند. در این میزگرد محسن نراقی به نمایندگی از بسیج دانشجویی، محمدحسین کاظمی از جامعه اسلامی دانشجویان، محمد اسکندری از جنبش عدالت‌‌‌خواه دانشجویی، علی بزرگ‌خو از دفتر تحکیم وحدت، امیرحسین پناهی از انجمن‌های اسلامی دانشجویان مستقل و زهراسادات رضوی علوی از فعالان دانشجویی و مجری دیدار امسال حضور داشتند.

مطالبه‌گری و مسئله‌‌محوری یکی از توصیه‌های رهبر انقلاب در دیدار امسال با دانشجویان بود. مسئله‌ای که البته ملاحظاتی مانند مخرج مشترک پیدا نکردن با دشمن هم دارد. گفتگو را با همین موضوع شروع کنیم که اصولاً مختصات ورود به چنین فضایی چیست که ملاحظات جانبی آن هم رعایت شده باشد؟

*پناهی: تفاوت اصلی عدالت‌خواهی آرمان‌طلبی جریان دانشجویی دهه‌ هشتاد و هفتاد با دهه‌ نود خصوصاً از سال ۹۵ به بعد، مسئله‌محوری است. جریانات دانشجویی در خصوص مسئله‌محوری اول باید نظام مسائل را درست تشخیص دهند. تشخیص‌دادن نظام مسائل در گرو این است که اطلاعات و تحلیل درست داشته باشند. الآن جریان دانشجویی به یک‌سری از مسائل ورود پیدا می‌کند که واقعاً دغدغه‌ مردم و‌ نظام نیست. وظیفه ما این است که ابتدا اولویت‌سنجی داشته باشیم و اولویت‌هایمان را درست انتخاب کنیم و روی مسائلی دست بگذاریم که برایش راهکار داریم. اینکه فقط یک‌سری مسائل را بگوییم و کلی‌گویی کنیم و بگوییم وضعیت اقتصاد و بانک‌ها و آموزش و دانشگاه بد است، درست نیست. همه می‌دانیم شرایط اقتصادی و اجتماعی جامعه تعریفی ندارد، اما اینکه بتوانیم راهکار هم ارائه دهیم و خودمان جزئی از آن راهکار باشیم و نقش‌آفرینی داشته باشیم، مهم است.

اما در خصوص مخرج ‌مشترک نداشتن با دشمن که رهبر انقلاب فرمودند، من هدف کلی و غایت نهایی رسانه‌ها و جریان‌های معاند نظام را بحث سیاه‌نمایی و ناکارآمدی جمهوری اسلامی می‌دانم؛ یعنی رسانه‌های معاند به هر مقوله‌ و مسئله‌ای چنگ می‌اندازند تا ثابت کنند که نظام جمهوری اسلامی کارآمد نیست.

برداشت‌ من این بود که جریان‌های دانشجویی در مطالبه‌گری و مسئله‌محوری و عدالت‌خواهی‌ خود دچار سیاه‌نمایی نشوند و به این منجر نشود که ما آن حس ناکارآمدی و بن‌بست و نداشتن راهکار را القا کنیم. من مهم‌ترین مسئله مخرج‌مشترک را این می‌دانم که نباید نقطه‌ مشترک ما در مقوله‌ عدالت‌خواهی القای ناکارآمدی و سیاه‌نمایی باشد.

*کاظمی: وقتی ما می‌خواهیم مطالبه‌گری دقیقی داشته باشیم، باید به‌گونه‌ای باشد که نگویند دانشجوها و جوانان آمدند و فقط یک‌سری نکات را مطرح کردند و خودشان هم راهکاری ندارند و صرفاً نق‌زدن دانشجو و جوانان باشد. اگر بخواهیم از این مرحله عبور کنیم، باید این پیشنهاد و راهکار ارائه شود و برای رسیدن به چنین مرحله‌ای باید مطالبه‌ قوی هم روی مسئله باشد؛ یعنی تشکل‌ها و دانشجوها روی آن نظام اظهاری که احصا کردند، تمرکز کنند و به راهکار برسند.

دو نکته‌ای که در این دیدار مطرح شد، بحث تعلیم‌وتربیت و موضوع زن، خانواده و جمعیت بود که ما درباره این موضوعات و آب و محیط‌ زیست مطالبه‌ای داشتیم. برای دو موضوع اول راهکارهایی به‌صورت مکتوب آماده شده بود و تقدیم دفتر شد. روی بحث آب و محیط زیست هم ما داریم اختصاصاً کار می‌کنیم. این کار موقعی مؤثر است که حرف‌زدن ما به ارائه‌ راهکار تبدیل شود و دوباره آن اجرای راهکار را مطالبه کنیم. البته بگویم که وقتی ما این راهکار را ارائه دادیم شما آقای مسئول هم باید ما را در یک فضای منطقی و عقلانی اقناع کنید که آقا این راهکار شما اشتباه است و به نتیجه نمی‌رسد، یا بگویید که راهکار درست است و باید عملیاتی و اجرایی شود.

برای به نتیجه‌رسیدن بحث هم باید ادبیات و زبان و بیان مطالبه متفاوت‌تر باشد؛ یعنی همان مخرج ‌مشترکی که حضرت آقا می‌فرمایند، باید با ادب و احترام و منطق و استدلال، دغدغه و مطالبه و انتقاد را مطرح کنند و طوری نباشد که خدای‌ناکرده توهین یا تهمتی زده شود و آن مسئول برای فرار از پاسخ‌گویی از کلمه‌ تهمت یا افترا استفاده کند. باید با یک منطق و بیان خوبی مطرح شود. متأسفانه برخی از مسئولین از همین واژه‌ مخرج‌ مشترکی که رهبر انقلاب فرمودند دارند سوءاستفاده می‌کنند تا یک حاشیه‌ امن و یک حصاری دور خود داشته باشند و به ما بگویند مطالبه و سیاه‌نمایی نکنید؛ ولی اگر مطالبه‌ ما درست و همراه با راهکار باشد و نوع بیانش درست باشد، نه‌تنها با دشمن مخرج ‌مشترک پیدا نمی‌کند، بلکه باعث ناامیدی دشمن هم می‌شود؛ چون اگر مطالب درست بیان شود، هم باعث ایجاد امید می‌شود و هم یک‌قدم مثبتی در جهت حل مشکلات برداشته می‌شود.

*نراقی: از روزی که آقا عبارت مخرج مشترک را فرمودند، نگاه برخی از مسئولین این شد که اگر شما چیزی گفتید و به مذاقشان خوش نیامد این را تئوریزه می‌کنند که این همان مخرج مشترک با دشمن است. ما باید با همدیگر گفت‌وگو کنیم تا بفهمیم مخرج مشترک با دشمن یعنی چه! به نظر من باید به این فرمایش آقا نگاه جامع داشت. آقا می‌گویند طبیعت دانشجو مطالبه‌گری است و بعد عناوین و بحث‌های مختلفی مطرح می‌کنند، اما برخی فقط دوست دارند آن بخش عدم مخرج مشترکش را ببینند و فقط از آن نتیجه‌گیری‌ کنند. برخی می‌گویند جنبش دانشجویی باید آن چیزی باشد که ما می‌خواهیم و آن چیزی را مطالبه کند که ما می‌خواهیم؛ مخصوصاً افرادی که خودشان را در دایره‌ انقلاب فرض می‌کنند؛ در حالی که این نگاه، جنبش دانشجویی را به پادوی جریان سیاسی بودن، تبدیل می‌کند. متأسفانه برخی تشکل‌های دانشجویی در تاریخ هم پادوی جریان‌های سیاسی بودند. از وضعیت و چیزی که به آن رسیدند، مشخص است. نمونه‌های عینی‌اش را در همین تشکل‌های حامی دولت اصلاحات داریم که چه بلایی سرشان آمد و چه اتفاقاتی برایشان افتاد.

این افراد با چنین نگاهی، می‌توانند این مخرج مشترک را برای خودشان سپر کنند و هر مطالبه‌ای که شما به آن‌ها دارید، می‌گویند این مطالبه با دشمن مخرج مشترک دارد، تو نباید این را بگویی. خب، این جریان دانشجویی را منفعل می‌کند. من حس می‌کنم نگاهی که آقا به جریان مطالبه‌گری و مخرج مشترک دارند با آن چیزی که برخی از مسئولین دارند متفاوت است. به نظر من مخرج مشترک، یعنی حرفی که دشمن می‌خواهد بزند را تو بیایی بگویی؛ مثلاً، دشمن می‌گوید دولت ناکارآمد است، ما هم بگوییم که دولت ناکارآمد است، یا دشمن بگوید ما در همه‌‌جا فساد سیستماتیک داریم، ما هم بگوییم فساد سیستماتیک داریم؛ یعنی همان حرف دشمن را بگوییم. در یک‌سری مواقع هم ما بستری ایجاد می‌کنیم که دشمن از آن سوءاستفاده می‌کند. وقتی یک تشکل برای خودش یک‌سری برنامه‌ریزی‌ها و اهداف کلانی را تعریف می‌کند، مثلاً، می‌گوید‌ من می‌خواهم به این‌ها بپردازم و ذیل آن فعالیت می‌کند، یا روی خصوصی‌سازی یا زنان و خانواده دست می‌گذارد و ذیل آن، مسائل و نهادها و بخش‌های مختلف کشور را بررسی می‌کند. این یک بخش ماجراست که وقتی شما در این‌ها تخصصی بحث می‌کنید به ارائه‌ راهکار هم می‌رسید؛ یعنی مسائلی را ایجاد می‌کنید و راهکارهایی هم پیشنهاد می‌دهید، اما راهکارهای تو هیچ‌وقت نمی‌تواند راهکارهای جزئی باشد.

*خانم رضوی با توجه به حوزه فعالیت شما که در حوزه زنان است احتمالاً موضوع مطالبه‌گری از یک طرف و رعایت جوانب و ملاحظات آن از سوی دیگر حتماً با حساسیت‌های زیادی روبروست. ارزیابی شما از وضعیت فعلی حوزه زنان با توجه به این ملاحظات چیست؟

*رضوی: ما قطعاً پیشرفت داشتیم. زمانی که ما از زن نه شرقی، نه غربی صحبت می‌کنیم، از زنی صحبت می‌کنیم که الگوی سوم و پویا و تکلیف‌محور است و دغدغه‌ انقلاب اسلامی را دارد. من با شما هم عقیده‌ام. شاید در دهه‌ اخیر این فضاها برای زن بازترشده و چند قدم که جلو رفته به موانعی برخوردکرده و این موانع خودش را در همگام نبودن الگوی مردان با زیست زنانه نشان می‌دهد. من اینجا تلاش کردم مسئله‌ زنان را به مسئله‌ مردان پیوند بزنم که حالا نقطه‌ تلاقی‌اش در خانواده خیلی پررنگ‌ می‌شود. یک چیزی شبیه همان دسته‌بندی که حضرت آقا برای زنان مطرح کردند، ما برای مردان مطرح کنیم. ما در مردان یک الگوی سنتی داریم که فضایشان مقاومت یا ممانعت در برابر حضور اجتماعی زنان است. یک فضای مدرن هم داریم. زن انقلاب اسلامی به‌دنبال این نیست که به‌سمت تربیت مردانی برود که از قوامیت به‌دور هستند. چیزی که ما الآن خیلی می‌بینیم این است که بعضی‌ها دچار افراط و تفریط می‌شوند و از آن‌ طرف بام می‌افتند. ما باید از فضای مردانه یک الگو و طرح مسئله‌ای داشته باشیم. من خدمت حضرت آقا هم عرض کردم که یک ذره صحبت‌کردن درباره‌ این مسئله سخت است؛ چون در جامعه سلطه‌ مردانه وجود دارد، به‌خاطر همین اصلاً باب گفت‌وگو باز نمی‌شود.