به گزارش سرویس صنفی آموزشی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ملیحه محمدیان*/// آموزش و پرورش یک دستگاهی در ردیف دستگاه‌های دیگر کشور نیست. سایر دستگاه‌ها به کار گیرنده‌ی نیروی انسانی‌اند، آموزش و پرورش ایجادکننده‌ی نیروی انسانی است. هویت منابع انسانی در آموزش و پرورش شکل میگیرد معلم وقتی که در میدان حضور فعال دارد درواقع دارد هویت‌سازی میکند.
مقام معظم رهبری ۱۴۰۳/۲/۱۲

با توجه به نقش کلیدی معلمان به عنوان پایه‌ ریز تمدن نوین اسلامی در مسیر حرکت و گسترش اندیشه انقلاب اسلامی؛ اهمیت دانشگاه ماموریت محور فرهنگیان بیش از پیش احساس می‌شود.

به همین دلیل هرگونه سیاستی که در راستای تربیت معلم تراز انقلاب اسلامی نباشد و با هدف هایی چون تامین معلم و پر کردن کلاس های خالی صورت گیرد نه تنها اصولی نبوده و بحران ناترازی منابع انسانی را در طولانی مدت رفع نخواهد کرد، بلکه بواسطه آن  روز به روز مرکز ثقل نظام آموزشی کشور از ماموریت اصلی خود فاصله خواهد گرفت.  

بار دیگر با مصوبه اخیر هیئت وزیران در تاریخ ۱۴۰۴/۱/۲۴ با استناد به بند ب ماده ۸۸ قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، آیین نامه ای تصویب شد که نوعی عقب‌گرد به سیاست های اشتباه دهه های گذشته است. موضوع این بند تامین معلمان مورد نیاز از میان دانشجویان مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد است که با شرایطی وارد دوره مهارت آموزی یکساله در دانشگاه فرهنگیان شده و جذب می‌شوند.

این طریق جذب با توجه به شرایطی چون حداکثر سن پذیرش داوطلبان، میزان حداقل معدل مدنظر برای پذیرش، نسبت نمره شایستگی تخصصی به اختصاصی و دوره کوتاه مدت یکساله کارآموزی که عملا هویت معلمی در این مدت شکل نمی‌گیرد، چیزی جز فاتحه ای بر فرآیند تربیت معلم نیست.

تربیت معلم زمانی به معنای واقعی محقق می‌شود که شکل دهنده هویت باشد و شکل‌گیری هویت، تدریجی و در یک فرآیند یکپارچه شکل می‌گیرد که  سن پایین هم در آن اثرپذیری بیشتری دارد اما دوره مهارت آموزی کوتاه مدت یکساله متضمن شکل‌گیری هویت معلمی نیست ولی دانشگاه فرهنگیان با در اختیار قرار دادن فرصت ۴ ساله به برنامه ریزان منابع انسانی، می‌تواند بستر شکل‌گیری هویت معلم باشد.

برنامه هفتم پیشرفت در بند ب ماده ۸۸ با قرار دادن حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌های دولتی و غیردولتی دیگر در کنار دانشگاه فرهنگیان و وارد کردن این نهادها به چرخه تامین نیروی انسانی آموزش و پرورش،  عملاً عرصه را برای تقویت دانشگاه فرهنگیان تنگ کرده و الزامات  توسعه کمی و کیفی دانشگاه فرهنگیان را تحت شعاع قرار داده است و باعث تضعیف روند نیروی انسانی آموزش و پرورش شده است.

و اولویت‌هایی چون توسعه کمی و کیفی دانشگاه فرهنگیان و افزایش کارکرد آن که موضوع ماده ۹۲ بند ث شماره ۲ قانون برنامه هفتم است نیز با این آیین نامه اجرایی تضعیف خواهد شد. و باید توجه داشت که حل مشکلات در عرصه ناترازی منابع انسانی به صورت پایدار جز از طریق توسعه کمی و کیفی دانشگاه فرهنگیان و تربیت معلم تراز انقلاب اسلامی حل نخواهد شد.

اما علی رغم تاکیدات صریح اسناد بالادستی و فرامین مقام معظم رهبری و سیاست‌های کلی تحول بنیادین ناظر به مسیر اصلی جذب، نگهداشت و تربیت معلم؛  مسئولین امر فارغ از جریان سیاسی حاکم، درصدد راهبردهای کم هزینه و زودبازده به جای راه حل‌های اساسی هستند.

در آخر باید توجه داشت نگاه ما به نیروی انسانی به عنوان عامل محرک تحولات اجتماعی و عامل پیشرفت جامعه باید یک نگاه بلند مدت باشد و ما برای گذر از  بحران جدی در حوزه منابع انسانی  نیازمند برنامه ای جامع هستیم و این سیاست های کوتاه مدت و سطحی جز ضربه ای بر پیکره نظام تعلیم و تربیت نخواهد بود. بهتر است اگر مسئولین  دغدغه این حوزه را دارند به دور از سو استفاده ها و بازی های سیاسی به طور واقعی در راستای تقویت الگوی تربیت معلم و توسعه کمی و کیفی دانشگاه فرهنگیان گام بردارند.

متن کامل مصوبه هیئت وزیران اینجا (دانلود) بخوانید.

*معاون سیاست ورزی مرکز بسیج دانشجویی دانشگاه فرهنگیان