
به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ فرشاد ابراهیمپور نائبرئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، ضمن محکومیت حملات اخیر و آنچه جنایات بیرحمانه علیه اماکن عمومی از جمله خوابگاه دانشگاه خلیج فارس خواند، گفت: خوابگاه ۶۰۰ نفره دانشجویان دانشگاه خلیج فارس در تهاجم مشترک آمریکایی-صهیونی، علیرغم همه اصول و قواعد بینالمللی که تعرض به اماکن آموزشی را ممنوع کرده است، تخریب شد. این اقدام از منظر حقوق بینالملل بشردوستانه مصداقی آشکار از نقض قواعد بنیادین جنگ و حتی «جنایت جنگی» است و جامعه جهانی باید نسبت به چنین اقداماتی واکنشی قاطع و فوری نشان دهد.
نماینده مردم ایذه، باغملک، دزپارت و صیدون در مجلس شورای اسلامی با اشاره به جایگاه تاریخی و تمدنی دانشگاهها افزود: دانشگاهها و مراکز آموزشی همواره پناهگاه اندیشه، خرد و صلح بودهاند و حمله به آنها در واقع حمله به بنیانهای تمدن، دانش و پیشرفت بشری است. در نظام حقوق بینالملل نیز این جایگاه به رسمیت شناخته شده و کنوانسیونهای ژنو و اصول عرفی حقوق جنگ، حفاظت از غیرنظامیان و اماکن غیرنظامی از جمله مراکز آموزشی و دانشجویی را در شرایط درگیری مسلحانه امری مسلم میدانند.
اصل تفکیک در حقوق بینالملل؛ دانشگاهها اهداف کاملاً غیرنظامی محسوب میشوند
ابراهیمپور با تبیین ابعاد حقوقی این موضوع یادآور شد: در حقوق بینالملل بشردوستانه یکی از مهمترین قواعد حاکم بر مخاصمات مسلحانه «اصل تفکیک» است. بر اساس این اصل، طرفهای درگیر موظف هستند همواره میان اهداف نظامی و غیرنظامی تمایز قائل شوند و از حمله به اماکن غیرنظامی خودداری کنند. دانشگاهها، خوابگاههای دانشجویی و مراکز آموزشی بهطور ماهوی در زمره اهداف غیرنظامی قرار میگیرند و هدف قرار دادن آنها نقض آشکار این اصل بنیادین به شمار میرود.
وی ادامه داد: علاوه بر اصل تفکیک، اصل دیگری در حقوق جنگ با عنوان «اصل تناسب» وجود دارد که حتی در صورت وجود هدف نظامی نیز طرفهای درگیر را موظف میکند از اقداماتی که موجب خسارت گسترده و نامتناسب به غیرنظامیان میشود خودداری کنند. با توجه به اینکه خوابگاههای دانشجویی محل اسکان و زندگی دانشجویان و جوانان است، هرگونه حمله به چنین مکانی به احتمال بسیار زیاد با تلفات غیرنظامی همراه خواهد بود و از منظر حقوقی قابل دفاع نیست.
حمله به اماکن آموزشی در اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی؛ جنایت جنگی شناخته میشود
ابراهیمپور با اشاره به مقررات بینالمللی درباره جنایات جنگی تصریح کرد: در اساسنامه دیوان کیفری بینالمللی، حمله عمدی به غیرنظامیان یا اماکن غیرنظامی از جمله ساختمانهای آموزشی میتواند در زمره جنایات جنگی قرار گیرد، از این رو هدف قرار دادن خوابگاه دانشجویان که محل استراحت، زندگی و تحصیل قشر جوان و دانشپرور جامعه است، مصداق بارز چنین جرمی بوده و با هیچ منطق انسانی، اخلاقی و حقوقی قابل توجیه نیست.
ضرورت واکنش قاطع جامعه جهانی؛ مسئولیت سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری
وی با ابراز همدردی عمیق با دانشجویان آسیبدیده و جامعه دانشگاهی کشور، گفت: این اقدام خشونتآمیز نه تنها امنیت دانشجویان را هدف قرار داده، بلکه اصول بنیادین حمایت از غیرنظامیان در زمان مخاصمات مسلحانه را نیز نقض کرده است. جامعه جهانی، بهویژه سازمان ملل متحد و نهادهای حقوق بشری، مسئولیت دارند که نسبت به این حادثه واکنشی جدی نشان داده و ابعاد آن را بهطور مستقل بررسی کنند.
رئیس فراکسیون دانشگاهیان و آیندهپژوهی مجلس در ادامه تأکید کرد: تکرار چنین حوادثی نشان میدهد که پایبندی بیقید و شرط به قواعد حقوق بینالملل بشردوستانه بیش از هر زمان دیگری ضروری است. تفکیک قاطع میان اهداف نظامی و غیرنظامی یکی از مهمترین اصولی است که با رعایت آن میتوان از آسیب رسیدن به شهروندان بیگناه، بهویژه دانشجویان و مراکز علمی، جلوگیری کند.
پیگیری دیپلماتیک و پارلمانی در سطح بینالمللی
نائب رئیس کمیسیون آموزش در پایان با تأکید بر پیگیری این موضوع از مسیرهای دیپلماتیک و پارلمانی در سطح بینالمللی خاطرنشان کرد: جامعه دانشگاهی جهان همواره نماد گفتوگو، علم و همزیستی مسالمتآمیز بوده است و انتظار میرود نخبگان علمی، دانشگاهیان و نهادهای آموزشی در سراسر جهان با محکومیت این اقدام، صدای دادخواهی دانشجویان مظلوم باشند و از جایگاه دانشگاه به عنوان کانون علم، اندیشه و صلح دفاع کنند.