به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛
وقتی بازار چاپ متوقف شد؛ نقش خدمات آنلاین در صنعت هاردباکس و بستهبندی
بحران اخیر چه چیزی را درباره آینده خدمات آنلاین در صنعت بستهبندی نشان داد؟ در روزهایی که بازار تحت تأثیر شرایط جنگی، اختلال اینترنت و تعطیلی گسترده شرکتها با کاهش فعالیت روبهرو شده بود، بسیاری از کسبوکارها با مشکلی مواجه شدند که شاید تا قبل از آن کمتر دربارهاش صحبت میشد: نبود دسترسی به قیمت خدمات تخصصی.
برای بسیاری از شرکتها، مشکل فقط تولید یا تأمین کالا نبود؛ حتی دریافت یک قیمت تقریبی برای سفارشهای چاپ و بستهبندی نیز دشوار شده بود.
در آن مقطع، بخشی از بازار عملاً با توقف فرآیند استعلام قیمت مواجه شد. تلفن بسیاری از شرکتها پاسخگو نبود، کارشناسان فروش حضور نداشتند و بخش قابل توجهی از فرآیندهای سنتی بازار چاپ، که سالها بر پایه تماس تلفنی و محاسبات دستی شکل گرفته بود، دچار اختلال شد.
اما اتفاقات آن روزها یک واقعیت مهم را آشکار کرد؛ اینکه بخش بزرگی از صنعت چاپ و بستهبندی ایران هنوز وابستگی شدیدی به فرآیندهای سنتی دارد و در شرایط بحرانی، این وابستگی میتواند کل چرخه ارتباط با مشتری را متوقف کند.
بحران اخیر فقط یک اختلال نبود؛ یک آزمون واقعی برای زیرساختهای صنعت چاپ بود
تا پیش از این، بسیاری از خدمات آنلاین در صنعت چاپ بیشتر بهعنوان امکانات جانبی دیده میشدند. اما اتفاقات اخیر نشان داد زیرساخت دیجیتال دیگر یک قابلیت لوکس یا تبلیغاتی نیست؛ بلکه بخشی حیاتی از تداوم خدمات محسوب میشود.
در شرایطی که بسیاری از شرکتها حتی امکان پاسخگویی تلفنی نداشتند، مشتریان همچنان نیاز داشتند:
- قیمت بگیرند
- سفارش بررسی کنند
- هزینه تولید را تخمین بزنند
- و درباره ادامه فعالیت خود تصمیم بگیرند
این مسئله بهویژه در حوزه بستهبندی سفارشی و هاردباکس اهمیت بیشتری داشت؛ زیرا برخلاف کالاهای آماده، قیمت این محصولات معمولاً ثابت نیست و به مشخصات دقیق سفارش وابسته است.
در واقع بسیاری از کسبوکارها در آن روزها تازه متوجه شدند که صنعت چاپ ایران تا چه اندازه به حضور فیزیکی نیروهای فروش و محاسبات دستی وابسته است.
چرا قیمتگذاری در صنعت چاپ پیچیدهتر از بسیاری از صنایع است؟
در بسیاری از حوزهها، محصولات دارای قیمت ثابت هستند. اما در صنعت چاپ و بستهبندی، تقریباً هر سفارش میتواند شرایط متفاوتی داشته باشد.
برای مثال در سفارش هاردباکس یا جعبههای مقوایی اختصاصی، عواملی مانند:
- ابعاد
- نوع مقوا
- گرماژ
- تیراژ
- روکش
- طلاکوب
- UV
- برجستهسازی
- نوع ساختار جعبه
- فوم و هولدر داخلی
همگی میتوانند روی قیمت نهایی اثر بگذارند.
حتی گاهی تغییر چند میلیمتر در ابعاد جعبه یا تغییر نوع روکش، باعث تفاوت قابل توجه در هزینه نهایی میشود.
به همین دلیل بسیاری از شرکتها هنوز هم فرآیند قیمتگذاری را بهصورت دستی انجام میدهند؛ فرآیندی که وابستگی زیادی به حضور کارشناسان فروش و ارتباط تلفنی دارد.
اما بحران اخیر نشان داد این مدل سنتی، در شرایط اختلال یا تعطیلی بازار، تا چه اندازه آسیبپذیر است.
تفاوت میان «نمایش قیمت» و «محاسبه واقعی قیمت»
یکی از نکاتی که در روزهای اخیر بیشتر مورد توجه فعالان صنعت قرار گرفت، تفاوت میان نمایش قیمت محصولات آماده و محاسبه آنلاین سفارشهای اختصاصی بود.
برخی سایتها امکان مشاهده قیمت جعبههای آماده یا محصولات ثابت را داشتند، اما زمانی که مشتری قصد سفارش جعبه سفارشی یا هاردباکس اختصاصی را داشت، عملاً همچنان نیاز به تماس تلفنی و بررسی دستی وجود داشت.
در حالی که محاسبه واقعی قیمت سفارشهای اختصاصی، یکی از پیچیدهترین بخشهای دیجیتالیسازی صنعت چاپ محسوب میشود.
کارشناسان این حوزه معتقدند طراحی سیستمی که بتواند دهها متغیر مختلف را همزمان تحلیل کرده و قیمت تقریبی سفارش را بهصورت آنلاین محاسبه کند، نیازمند زیرساخت فنی و شناخت دقیق فرآیند تولید است؛ موضوعی که باعث شده هنوز بخش بزرگی از بازار وارد این حوزه نشود.
وقتی بسیاری از شرکتها تعطیل بودند، سیستم آنلاین همچنان فعال ماند
در میان مجموعههای فعال صنعت چاپ، برخی شرکتها طی سالهای اخیر تلاش کردهاند بخشی از فرآیندهای سنتی را به سیستمهای آنلاین تبدیل کنند.
در این میان، بانی چاپ یکی از معدود مجموعههایی بود که حتی در زمان تعطیلی بازار و اختلال گسترده اینترنت، امکان محاسبه آنلاین قیمت هاردباکس و جعبههای سفارشی را از طریق سایت خود حفظ کرده بود.
تفاوت مهم این موضوع در آن بود که سیستم قیمتدهی بانی چاپ صرفاً محدود به محصولات آماده یا جعبههای ثابت نبود، بلکه برای مدلهای اختصاصی و سفارشی نیز امکان محاسبه قیمت وجود داشت؛ موضوعی که هنوز در بخش بزرگی از صنعت چاپ ایران بهصورت آنلاین انجام نمیشود.
فعالان بازار معتقدند همین تفاوت نشان داد فاصله میان «داشتن سایت» و «داشتن زیرساخت واقعی دیجیتال» بسیار بیشتر از چیزی است که تصور میشود.
بحران اخیر، یک واقعیت مهم را روشن کرد
اتفاقات اخیر نشان داد بسیاری از فرآیندهای صنعت چاپ ایران هنوز به شکل سنتی مدیریت میشوند.
در حالی که صنایع مختلف جهان به سمت اتوماسیون، خدمات آنلاین و سیستمهای هوشمند حرکت کردهاند، بخشی از بازار چاپ همچنان وابسته به تماس تلفنی، حضور فیزیکی کارشناسان و محاسبات دستی است.
شاید در شرایط عادی این موضوع چندان محسوس نباشد، اما در زمان بحران، تفاوت میان سیستم سنتی و زیرساخت دیجیتال بهوضوح دیده میشود.
زمانی که بازار دچار اختلال شد، مجموعههایی که زیرساخت آنلاین واقعی داشتند توانستند بخشی از خدمات خود را ادامه دهند؛ در حالی که بسیاری از فرآیندهای سنتی عملاً متوقف شدند.
آینده صنعت چاپ فقط به کیفیت چاپ وابسته نیست
کارشناسان معتقدند بازار چاپ و بستهبندی در سالهای آینده فقط بر اساس کیفیت تولید رقابت نخواهد کرد.
سرعت پاسخگویی، شفافیت قیمت، دسترسی دائمی به خدمات و توانایی ارائه سرویسهای آنلاین، بهتدریج به بخشی از مزیت رقابتی مجموعهها تبدیل میشود.
در واقع آینده این صنعت احتمالاً متعلق به مجموعههایی خواهد بود که علاوه بر توان تولید، بتوانند زیرساختهای دیجیتال واقعی نیز ایجاد کنند.
به همین دلیل بسیاری از فعالان بازار معتقدند اتفاقات اخیر، تنها یک بحران موقت نبود؛ بلکه آزمونی واقعی برای سنجش میزان آمادگی دیجیتال صنعت چاپ ایران محسوب میشد.
صنعت چاپ ایران آرامآرام وارد نسل جدیدی میشود
تا چند سال قبل، بسیاری از خدمات آنلاین در صنعت چاپ بیشتر جنبه تبلیغاتی داشتند، اما امروز شرایط تغییر کرده است.
اکنون مشتریان انتظار دارند بتوانند بدون وابستگی به ساعت کاری شرکتها، بخشی از فرآیند سفارش، استعلام قیمت و بررسی خدمات را بهصورت آنلاین انجام دهند.
این تغییر رفتار، احتمالاً در سالهای آینده سرعت بیشتری خواهد گرفت.
فعالان صنعت معتقدند مجموعههایی که زودتر به سمت دیجیتالیسازی خدمات، اتوماسیون و سیستمهای هوشمند حرکت کردهاند، در آینده جایگاه متفاوتی در بازار خواهند داشت؛ زیرا بازار امروز فقط به دنبال تولیدکننده نیست، بلکه به دنبال مجموعهای است که بتواند حتی در شرایط بحرانی نیز ارتباط خود با مشتری را حفظ کند.