به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ مسئله جمعیت و فرزندآوری در سالهای اخیر به یکی از دغدغههای جدی کشور تبدیل شده است. در این میان، مجموعههای مردمی و رسانهای تلاش کردهاند با طراحی پویشهای مختلف، نگاه جامعه نسبت به فرزندآوری را تغییر دهند. یکی از مهمترین این پویشها، «پویش نفس» بود که با هدف جلوگیری از سقط جنین شکل گرفت. این پویش تلاش داشت با تبیین مفهوم حیات جنین، نگاه خانوادهها را نسبت به این مسئله تغییر دهد و نشان دهد که جنین، حتی پیش از چهار ماهگی نیز دارای حیات و حق زندگی است.
پس از آن، پویش «خوش به حالم که مادرم» با محوریت مفهوم مادری و مادرانگی طراحی شد و تلاش کرد این مفهوم را به صورت گسترده در فضای رسانهای و اجتماعی بازنمایی کند. اکنون پویش «جان ایران» در ادامه این مسیر، با رویکردی متفاوت و با دعوت از مردم برای ثبت نام فرزند آیندهشان، گامی تازه در جهت ترویج فرزندآوری و امید به آینده برداشته است.
ایده پویش؛ نامی برای آینده
ایده اصلی «جان ایران» بر این اساس شکل گرفته که افراد، فرزند آینده را برای خود متصور شوند. از مردم خواسته شده نام فرزندی را که دوست دارند در آینده داشته باشند، به سامانه ۳۰۰۰۱۴۱۳ پیامک کنند. برخی خانوادهها نام فرزند آینده خود را ارسال میکنند، برخی پدربزرگها و مادربزرگها نام نوهای را که آرزویش را دارند و حتی برخی خواهر و برادرها نام خواهر یا برادر آیندهشان را برای این سامانه میفرستند.
پس از ارسال پیامک، لینکی برای افراد ارسال میشود تا وارد سامانه شوند و در آنجا، متناسب با شرایط خود، نقش بگیرند. افراد بر اساس شرایط و موقعیت خود دستهبندی میشوند؛ اگر فرد یا زوجی در مرحله فرزندآوری باشند، به بخش خدمات ویزیت رایگان مادران باردار هدایت میشوند و اگر زوجی هنوز اقدام به بارداری نکرده باشد، امکان دریافت مشاوره رایگان روانشناسی برای او فراهم شده است.
بیش از سه میلیون پیامک؛ استقبال بیسابقه
آمارها نشان میدهد استقبال از این پویش فراتر از انتظار بوده است. تعداد پیامکهای ارسالشده به پویش «جان ایران» از سه میلیون عبور کرده است؛ پیامهایی که در آن مردم، نام فرزند یا نوه آینده خود را برای این پویش ارسال کردهاند. این استقبال گسترده، نشانهای از اثرگذاری جدی رسانه و تغییر نگرش جامعه نسبت به فرزندآوری است.
«حامیان جان ایران»؛ شبکهای از همراهی مردمی
یکی از بخشهای مهم این پویش، «حامیان» هستند. در این بخش، پدربزرگها، مادربزرگها، خیرین، همسایهها و افراد مختلف میتوانند برای حمایت از خانوادهها اعلام آمادگی کنند. برخی افراد اعلام میکنند هزینههایی مانند شیرخشک یا بخشی از مخارج خانواده را تقبل میکنند، برخی در نگهداری کودک یا کمک به امور خانه مشارکت میکنند و برخی دیگر، مانند پزشکان، روانشناسان، ماماها و متخصصان زنان، خدمات تخصصی رایگان ارائه میدهند.
حتی برخی صاحبخانهها نیز در این بخش اعلام کردهاند که برای خانوادههایی که صاحب فرزند میشوند، اجارهبها را افزایش نخواهند داد. این همراهی صرفاً به ثبتنام ختم نمیشود و مجموعه پویش تلاش دارد خانوادههایی را که تصمیم جدی برای فرزندآوری گرفتهاند، در یک بازه زمانی مشخص همراهی و پیگیری کند.
از ویدئو مپینگ میدان آزادی تا اجتماع کالسکهسواران
«جان ایران» صرفاً محدود به فضای مجازی نبوده و مجموعهای از رویدادهای میدانی و رسانهای نیز برای آن طراحی شده است. از اجرای ویدئو مپینگ «جان ایران» در میدان آزادی، برگزاری اجتماع بزرگ خانوادهها در ورزشگاه شیرودی و همچنین رویداد «کالسکهسواران» به عنوان بخشی از فعالیتهای این پویش برگزار شده است.
تولید گسترده محتوای رسانهای
حجم تولیدات رسانهای در حوزه جمعیت بهقدری زیاد است که بهسختی میتوان عدد دقیقی برای آن ارائه کرد. تنها در پویش «جان ایران»، حدود ۲۰ تیم رسانهای هر شب در سراسر کشور از کانترهای ثبتنام و فضاهای شهری تولید محتوا میکنند و خروجی این فعالیتها روزانه به ۲۰ تا ۳۰ تیزر و محتوای رسانهای باکیفیت میرسد.
در کنار این تولیدات میدانی، موشنگرافیکهای متعددی نیز برای پویش تولید شده که بهصورت مستمر از تلویزیون پخش میشود و برنامههای رسانهای مرتبط با این پویش نیز هر روز در شبکههای مختلف رسانه ملی روی آنتن میرود.
اثرگذاری رسانه؛ از کاهش سقط تا ترویج فرزندآوری
تجربه پویشهای قبلی نشان میدهد رسانه توانایی تغییر زاویه نگاه مردم نسبت به فرزندآوری را دارد. در مقطعی آمار سقط در کشور به حدود روزانه ۱۲۰۰ مورد رسیده بود. در «پویش نفس» تلاش شد با یک روایت رسانهای و تبیینی، مفهوم حیات جنین و حق حیات برای خانوادهها تشریح شود؛ روایتی که متناسب با گروههای مختلف اجتماعی و فرهنگی ارائه شد. پس از اجرای این پویش، تعداد سقطهای روزانه به حدود ۷۰۰ مورد کاهش یافت.
این تغییر نشاندهنده اثرگذاری جدی رسانه است. در موجهای مختلف پویش «نفس»، حتی شعارهای بیلبوردهای شهری نیز بر همین مبنا تغییر کرد؛ بهگونهای که در ابتدا از «نجات ۱۲۰۰ نفر» سخن گفته میشد و در مراحل بعدی، از «نجات ۵۰۰ نفر» و تلاش برای کاهش بیشتر این آمار. رسانه میتواند ادراک عمومی را تغییر دهد؛ چراکه ممکن است مادری تصور کند جنین در هفتههای ابتدایی حیات ندارد، اما وقتی این مسئله برای او تبیین و تشریح میشود، نگاهش تغییر میکند.
جمعیت جوان؛ آینده پویا و سربلند ایران
مسئله جمعیت، تأثیری عمیق و همهجانبه بر آینده کشور دارد. اثر جمعیت تنها به حوزه قدرت یا مسائل امنیتی محدود نمیشود، بلکه حتی بر ساختار بازار و اقتصاد کشور نیز تأثیر مستقیم دارد. زمانی که کشوری جمعیت جوان داشته باشد، بازار آن به سمت فناوری، تکنولوژی و پویایی حرکت میکند، اما با حرکت جمعیت به سمت سالمندی، ساختار بازار و خدمات نیز به همان سمت تغییر میکند.
جمعیت بر همه ابعاد کشور اثرگذار است و اگر بتوان شرایطی ایجاد کرد که کشور به سمت جوانی جمعیت حرکت کند، پیام این مسیر برای آینده ایران، پویایی، رشد و سربلندی خواهد بود. تمام تلاش مجموعههای فعال در این حوزه، حفظ جوانی، پویایی و توان کشور است؛ چراکه جمعیت جوان میتواند قدرت و توانایی کشور را حفظ کند و زمینهساز رشد آینده ایران باشد.