به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ علیرضا خاکدامن، مدیرعامل و عضو هیئت مدیره یکی از مؤسسات دانشبنیان وابسته به ستاد اجرای فرمان امام(ره) در نشست خبری امروز با بیان اینکه پس از جنگ، با همکاری بنیاد زندگی و جایزه «جانا»، فراخوانی برای حمایت از ایدههای نوآورانه پساجنگ منتشر شد که در حوزه نوآوری اجتماعی تعریف میشود، افزود: این فراخوان شامل ایدههایی در زمینه بازسازی، خدمات شهری در شرایط جنگ، امنیت غذایی و تغذیه و همچنین حوزه سلامت است و بر اساس آخرین آمار، حدود هزار طرح به این رویداد ارسال شده است.
وی ادامه داد: در این چارچوب اعلام شد که پنج طرح برتر تا سقف پنج میلیارد تومان مورد حمایت قرار میگیرند تا امکان نمونهسازی برای آنها فراهم شود. در همین راستا از معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری، صندوق نوآوری و شکوفایی و سایر نهادهای دارای منابع حمایتی دعوت میشود تا در توسعه این حمایتها مشارکت کنند و طرحهای منتخب را مورد پشتیبانی قرار دهند.
خاکدامن با اشاره به طراحی «شبکه کارگزاری نوآوری اجتماعی»، گفت: یکی دیگر از اقدامات انجامشده، ایجاد این شبکه در قالب یک فنبازار نوآوری اجتماعی است؛ زیرا در کشور خلأ چنین ساختاری وجود داشت که بتواند ارائهدهندگان راهحل (Solution) را به متقاضیان متصل کند. در این شبکه، سازمانهای مردمنهاد (NGOها)، مجموعههای فعال اجتماعی و تیمهای دانشبنیان و فناور به یکدیگر متصل میشوند تا راهکارهای نوآورانه در حوزه مسائل اجتماعی بهکار گرفته شود.
مدیر عامل این مؤسسه دانشبنیان با بیان اینکه اطلاعات این شبکه از طریق وبسایت موسسه دانشبنیان در دسترس قرار دارد و علاقهمندان، چه ارائهدهندگان ایده و چه متقاضیان استفاده از نوآوریها میتوانند در این فنبازار ثبتنام و مشارکت کنند، خاطر نشان کرد: بخش عمدهای از این اقدامات در لایه اکوسیستمی و نوآوری اجتماعی تعریف میشود و ما به عنوان یک نهاد حاکمیتی وظیفه تسهیلگری و حمایت را دنبال میکنیم.
وی افزود: علاوه بر این، در حوزه سرمایهگذاری نیز فعالیت داریم و تلاش میکنیم سرمایهگذاریهای مؤثر و پربازده در حوزه دانشبنیان و نوآوری انجام شود تا این مسیر در کشور بیش از پیش توسعه پیدا کند.
حمایت از شرکتهای آسیب دیده در دانشگاه شریف
مدیرعامل این مؤسسه دانشبنیان وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام(ره)، با اشاره به اقدامات حمایتی در حوزه شرکتهای دانشبنیان، اظهار کرد: دوبانک عامل به عنوان دو مجموعه همکار، تفاهمنامهای ۳ هزار میلیارد تومانی برای ایجاد خط اعتباری حمایت از کسبوکارهای دانشبنیان امضا کردهاند.
وی با تاکید بر اینکه تاکنون حدود یک همت از این خط اعتباری به معرفی شرکتها اختصاص یافته و ۲۳ شرکت دانشبنیان از این طریق به بانکها معرفی شدهاند، ادامه داد: از میان این شرکتها، ۶ فقره تسهیلات پس از جنگ و به ارزش بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان تصویب و پرداخت شده است.
خاکدامن با تشریح سازوکار این خط اعتباری، توضیح داد: در این مدل، ستاد اجرایی به عنوان بازوی تخصصی شناسایی شرکتهای دانشبنیان عمل میکند و شرکتهای واجد شرایط را به بانکهای عامل معرفی میکند تا از منابع اعتباری برای توسعه و رشد خود استفاده کنند. بخشی از این خط اعتباری به حمایت از شرکتهای دانشبنیان پس از جنگ اختصاص یافته است.
مدیرعامل این مؤسسه دانشبنیان ادامه داد: در تفاهمی که میان رئیس ستاد اجرایی فرمان امام(ره) و رئیس دانشگاه صنعتی شریف صورت گرفت، مقرر شد شرکتهایی که در جریان بمباران دانشگاه صنعتی شریف و بهویژه در حوزه GPU Farm آسیب دیدهاند، از این خط اعتباری بهرهمند شوند.
وی افزود: در همین راستا فراخوانی منتشر شد که بر اساس آن ۶ شرکت درخواست استفاده از این تسهیلات را ارائه کردند و برای حمایت از آنها به بانکهای عامل معرفی شدند که برخی از این شرکتها موفق به دریافت تسهیلات شدهاند و سایر موارد نیز در حال پیگیری است.
خاکدامن با اشاره به اهمیت زیرساختهای پردازشی در دانشگاه صنعتی شریف، گفت: بخشی از شرکتهای دانشبنیان مستقر در این دانشگاه از زیرساختهای GPU و سروری مشترک استفاده میکردند که در اثر حملات آسیب دید. با توجه به اهمیت این زیرساختها در پاسخگویی و تابآوری خدمات، تلاش شد از طریق این خط اعتباری بخشی از خسارات شرکتهای آسیبدیده جبران شود.
وی با بیان اینکه این خط اعتباری عمدتا برای تأمین سرمایه در گردش شرکتها طراحی شده و ماهیت آن سرمایهگذاری ثابت نیست، اما میتواند به کاهش نگرانی شرکتها در حوزه تأمین مالی و استمرار فعالیت کمک کند، خاطرنشان کرد: برخی شرکتهای دانشبنیان اعلام کردهاند که فرآیند دریافت تسهیلات پس از چند ماه پیگیری و ارائه اسناد، با افزایش هزینههای بازسازی همراه بوده است.
خاکدامن یادآور شد: با وجود برخی چالشهای اداری و مالی، مجموعههای دانشبنیان آسیبدیده با اتکا به منابع داخلی و حمایتهای محدود موجود، روند بازسازی خود را دنبال کردهاند و تلاش شده است از طریق ظرفیتهای ستاد اجرایی فرمان امام(ره) بخشی از این نیازها تأمین شود.
تولید ۳ دارو در خط اعتباری برای دانشبنیانها
خاکدامن با اشاره به یکی دیگر از کارکردهای خط اعتباری حمایت از شرکتهای دانشبنیان اظهار کرد: برای نخستینبار در کشور از این خط اعتباری بانکی برای حمایت از یک شرکت دارویی جهت تولید سه محصول جدید استفاده شد. این اقدام در قالب یک تفاهمنامه میان شرکت مذکور و مجموعههای حمایتی انجام شد و در این فرآیند هیچگونه انتفاع مستقیمی برای ما وجود نداشت، بلکه هدف اصلی تسهیل مسیر تولید و توسعه محصولات دانشبنیان در کشور بود.
وی ادامه داد: این نوع تسهیلات در واقع به شرکتها کمک میکند تا سرمایه در گردش خود را تأمین کرده، فعالیتهای جاری را با سهولت بیشتری انجام دهند و همزمان امکان سرمایهگذاری در طرحهای جدید دانشبنیان را نیز داشته باشند.
ایجاد صندوق ملی تضمین
مدیرعامل این مؤسسه دانشبنیان با اشاره به ایجاد «صندوق ملی تضمین پیشرفت»، اظهار کرد: بر اساس آییننامه وزارت اقتصاد درباره صندوقهای تضمین، نخستین صندوق ملی تضمین کشور با نام «صندوق ملی تضمین پیشرفت» با مشارکت دانشگاه صنعتی شریف، همراه اول و یکی از صندوقهای وابسته به وزارت صمت و با سرمایه ۲۵۰ میلیارد تومان مجوز فعالیت دریافت کرده است.
وی با تاکید بر اینکه این صندوق با هدف پشتیبانی از پروژههای دانشبنیان و کاهش ریسک همکاری میان دستگاههای اجرایی و شرکتهای فناور طراحی شده است، گفت: یکی از چالشهای اصلی در اجرای پروژههای دانشبنیان، موضوع ضمانتها و وثایق است؛ به طوریکه دستگاههای اجرایی در بسیاری از موارد نسبت به پذیرش ریسک همکاری با شرکتهای فناور تردید دارند.
وی ادامه داد: کارکرد این صندوقها ارائه ضمانتهای لازم برای اجرای پروژهها است تا مسیر همکاری میان دولت، صنعت و شرکتهای دانشبنیان هموارتر شود.
خاکدامن با بیان اینکه ستاد اجرایی فرمان امام(ره) به عنوان یکی از هلدینگهای بزرگ کشور نیز در این حوزه نقش فعالی ایفا کرده است، اضافه کرد: این نهاد تلاش دارد از طریق ابزارهای مالی و حمایتی، زمینه توسعه فعالیتهای دانشبنیان را تقویت کند.
حمایت از تولید نمونه اول
مدیرعامل این مؤسسه دانشبنیان با اشاره به روند حمایت از تیمهای نوآور و دانشبنیان، اظهار کرد: در این فراخوان، تیمهایی که در مرحله نمونهسازی و توسعه اولیه (Low Scale) نیازمند سرمایهگذاری بودند، مورد شناسایی قرار گرفتند و آخرین ارزیابیها نشان میدهد حدود ۱۵ تیم به مراحل نهایی داوری رسیدهاند.
وی این فراخوان را مربوط به حدود یک ماه گذشته دانست که فرآیند بررسی و ارزیابی آن همچنان در حال انجام است، افزود: در همکاری با یکی از مجموعههای فناور، دو فضای نوآوری در تهران ایجاد شده که یکی از آنها هماکنون فعال است و دیگری در مراحل نهایی بهرهبرداری قرار دارد و در مجموع حدود ۲۰۰۰ متر مربع به فضاهای نوآوری ما افزوده خواهد شد.
خاکدامن، اقتصاد دانشبنیان را یک حوزه امیدآفرین برای کشور توصیف کرد و ادامه داد: تلاش ما این است که با همکاری مجموعههای فناور و نوآور، این مسیر امید و توسعه برای نسل جوان و نخبگان کشور تداوم یابد. در این راستا این مجموعه از قدیمیترین نهادهای سرمایهگذاری در حوزه دانشبنیان در کشور است که فعالیت خود را از حدود سال ۱۳۹۰ آغاز کرده و در موج اولیه شکلگیری اکوسیستم استارتاپی نقشآفرین بوده است.
وی افزود: در آن دوره، بسیاری از سرمایهگذاریها بر پایه تبدیل ایدههای اولیه به پلتفرمهای کاربردی انجام شد که برخی از آنها به موفقیتهای قابل توجهی رسیدند. با تغییر رویکرد اقتصاد دانشبنیان از استارتاپهای کوچک به سمت کسبوکارهای بزرگ و صنعتی، اولویت سرمایهگذاریها نیز به سمت پروژههایی با اثرگذاری صنعتی و فناوری پیشرفته تغییر کرده است.
خاکدامن اضافه کرد: در همین راستا، در بازه ابتدای سال ۱۴۰۳ تا کنون، بیش از ۲ همت خروج موفق از سرمایهگذاریها و فروش کسبوکارها انجام شده است که این موضوع نشاندهنده بلوغ مدل سرمایهگذاری در اکوسیستم دانشبنیان است. این تجربه نشان داد که اقتصاد دانشبنیان صرفا یک حوزه حمایتی نیست، بلکه میتواند ارزش افزوده جدی ایجاد کند و زمینهساز شکلگیری صنایع آینده باشد؛ به همین دلیل رویکرد ما حرکت به سمت سرمایهگذاریهای مرحله اولیه و خروج در مراحل بلوغ کسبوکار است.
مدیرعامل این مؤسسه دانشبنیان خاطرنشان کرد: در ۹ ماه گذشته نیز بیش از ۶۰۰ میلیارد تومان سرمایهگذاری جدید در حوزههای مأموریتی انجام شده و منابع حاصل از خروج سرمایهگذاریهای قبلی مجدداً به چرخه اقتصاد دانشبنیان بازگشته است. این سرمایهگذاریها در شرایطی انجام شده که کشور در دورهای با چالشها و حتی تنشهای متعدد روبهرو بوده، اما روند توسعه فعالیتهای دانشبنیان متوقف نشده است.
خاکدامن با بیان اینکه دو محور اصلی سرمایهگذاری در این مؤسسه دنبال میشود، نخستین محور را «نوآوری اجتماعی» عنوان کرد که با هدف حل مسائل مناطق محروم و استفاده از فناوری برای رفع چالشهای اجتماعی دنبال میشود. ستاد اجرایی فرمان امام(ره) نیز با همین منطق شکل گرفته تا از منابع عمومی در مسیر محرومیتزدایی و توزیع عادلانه منابع استفاده شود و به همین دلیل نوآوری اجتماعی یکی از اولویتهای اصلی سرمایهگذاری در این مجموعه است.
خاکدامن به فعالیت «دبیرخانه رعنا» اشاره کرد و گفت: این دبیرخانه به عنوان یکی از اقدامات زیرساختی در حوزه نوآوری اجتماعی، با هدف ساماندهی و هدایت طرحهای مرتبط با این حوزه فعالیت خود را دنبال میکند.