به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو و تحلیلگر سرشناس آمریکایی حوزه ژئوپلتیک در مصاحبهای تاکید کرد، کاخ سفید پس از ماهها جنگ، نهتنها به اهداف خود نرسیده، بلکه ائتلاف منطقهای و توان بازدارندگی نظامیاش نیز بهشدت آسیب دیده است.
مرشایمر، نظریهپرداز برجسته روابط بینالملل، در گفتوگویی مفصل با برنامه «سوئیس با تام سویتزر»، به بررسی ابعاد گوناگون جنگ متجاوزانه آمریکا علیه ایران پرداخت و راهبرد کاخ سفید را یک «اشتباه راهبردی عظیم» توصیف کرد.
وی با رد این تصور که فشارهای اقتصادی و نظامی آمریکا میتواند نظام جمهوری اسلامی ایران را وادار به تسلیم کند، تصریح کرد: «واقعیت این است که آمریکا با چهار هدف کلیدی وارد این جنگ شد: تغییر نظام، پایان دادن به برنامه غنیسازی اورانیوم ایران، نابودی توان موشک بالستیک و برچیدن شبکه نیروهای نیابتی. اما اکنون در هفتمین ماه این جنگ، هیچیک از این اهداف محقق نشده است.»
ادعای فروپاشی اقتصادی ایران؛ روایتی که مرشایمر رد میکند
مرشایمر در پاسخ به ادعاهایی مبنی بر تأثیرگذاری محاصره دریایی آمریکا بر اقتصاد ایران، با اشاره به تدابیر از قبل پیشبینی شده تهران اظهار داشت: «ایرانیها از همان ابتدا چنین شرایطی را پیشبینی کرده بودند. آنها در دوره پس از امضای تفاهمنامه، حجم عظیمی از نفت خود را از تنگه هرمز خارج کردند و طبق محاسبات، این ذخایر میتواند آنها را دستکم تا اسفندماه آینده پابرجا نگه دارد.»
این استاد برجسته دانشگاه شیکاگو با اشاره به همکاری ایران با کشورهایی مانند چین، روسیه و پاکستان برای بیاثر ساختن تحریمهای خصمانه علیه خود خاطرنشان کرد: «تحمیل درد اقتصادی بهخودیخود پیروزی نمیآفریند. آنچه مهم است، تسلیم شدن طرف مقابل است و هیچ نشانهای از فروپاشی یا تسلیم نظام ایران دیده نمیشود.»
نیروی موشکی ایران نهتنها تضعیف نشده، بلکه تقویت هم شده است
مرشایمر در بخش دیگری از این گفتوگو به وضعیت توان نظامی ایران اشاره کرد و با رد ادعای فرسایش توان موشکی تهران گفت: «این تصور که زرادخانه موشکی و پهپادی ایران در حال نابودی است، مضحک میباشد. واقعیت دقیقاً برعکس است؛ ایرانیها هر روز بر تعداد و پیچیدگی موشکها و پهپادهای خود میافزایند.»
وی با اشاره به حمایتهای روسیه و چین از ایران تأکید کرد: «روسها بهطور قطع سرنوشت خود را با ایرانیها گره زدهاند، همانطور که چینیها این کار را کردهاند. این دو کشور دارای پایگاههای صنعتی عظیمی هستند و میتوانند موشکها و پهپادهای بسیار پیشرفتهای در اختیار ایران قرار دهند.»
مرشایمر همچنین به نارضایتی فرماندهان نظامی آمریکا از ادامه جنگ اشاره کرد و گفت: «مشاوران نظامی ترامپ عملاً علیه او شورش کردهاند. آنها داستانهایی به مطبوعات درز میدهند؛ مانند آن گزارش واشنگتن پست درباره کمبود مهمات که پیت هگست، وزیر جنگ را به شدت خشمگین کرد. ارتش آمریکا میگوید توان پرداختن به یک کارزار فرسایشی دیگر را ندارد.»
آسیب به ائتلافهای آمریکا و از دست رفتن تنگه هرمز
این نظریهپرداز روابط بینالملل با اشاره به پیامدهای جنگ برای ساختار ائتلافی واشنگتن در خلیج فارس اظهار داشت: «آمریکا عملاً کنترل تنگه هرمز را از دست داده است. ایرانیها اکنون کنترل این تنگه را در اختیار دارند. علاوه بر این، ساختار ائتلافهای ما در منطقه خلیج فارس متلاشی شده و پایگاههای نظامی ما یا بهشدت آسیب دیدهاند یا بهکلی نابود شدهاند.»
وی با اشاره به جابهجایی داراییهای نظامی آمریکا از خلیج فارس به اردن، رژیم صهیونیستی و اروپا گفت: «همین جابهجایی نشان میدهد که ایرانیها توانمندی نظامی قابلتوجهی دارند. ما نهتنها در حال بالا رفتن از نردبان تشدید تنش هستیم، بلکه هیچ تسلطی بر حریف خود نداریم و صرفاً به دنبال وارد کردن ضربات هستیم.»
جنگ، مردم ایران را علیه آمریکا متحد کرد
مرشایمر با اشاره به قدرت وحدت و ملیگرایی ایرانیان در شرایط جنگ تأکید کرد: «حمله آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه که طی آن رهبری ایران هدف قرار گرفت، بهجای ایجاد تفرقه، باعث همبستگی ملی گسترده در ایران شد. ترور کردن آیتالله خامنهای و خانوادهاش، اثر "تجمع حول پرچم" ایجاد کرد.»
وی در ادامه با انتقاد از جنایات رژیم صهیونیستی گفت: «اسرائیل یک رژیم نسلکش است. به آنچه با فلسطینیها و در جنوب لبنان انجام میدهد نگاه کنید. ایرانیها بهدرستی از این میترسند که آمریکا، اسرائیل و ترکیه همان کاری را که با سوریه کردند، با ایران انجام دهند.»
اقتصاد جهانی؛ تابآوری شکننده یا آرامش قبل از طوفان؟
استاد دانشگاه شیکاگو با اشاره به مواجه شدن اقتصاد جهانی با بحران در نتیجه بسته شدن تنگه هرمز هشدار داد که این وضعیت میتواند بسیار شکننده باشد. او خاطرنشان کرد: «نمیتوان با قطعیت گفت که اقتصاد جهانی از پرتگاه سقوط نخواهد کرد. نشانههای هشداردهنده در بازار اوراق قرضه و تورم بسیار جدی است. ممکن است کوه یخی در برابر ما باشد که هنوز آن را ندیدهایم.»
وی با اشاره به جبران بخشی از نفت خلیج فارس از طریق خطوط لوله امارات و عربستان، برداشت از ذخایر استراتژیک و کاهش تقاضای چین، گفت که این اقدامات صرفاً جلوی یک فروپاشی فوری را گرفته است، اما به معنای پایداری این وضعیت نیست.
جنگ در هفتمین ماه؛ ارزیابی نهایی مرشایمر
مرشایمر در جمعبندی این گفتوگو با اشاره به اینکه ایالات متحده تمام راهبردهای ممکن به جز «تهاجم زمینی» را امتحان کرده و هیچکدام نتیجه نداده است، تصریح کرد: «ما وارد هفتمین ماه این جنگ شدهایم و هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد ایرانیها در آستانه عقبنشینی هستند. هر فرد منطقی با نگاه به وضعیت کنونی، میپذیرد که این جنگ یک شکست راهبردی عظیم برای آمریکا بوده است.»
وی در پایان با اشاره به اینکه برخی حامیان جنگ در رسانههای آمریکایی مانند وال استریت ژورنال همچنان روایت «پیروزی قریبالوقوع» را ترویج میکنند، گفت: «احتمالِ یک پایان خوش بسیار بسیار اندک است. من سالهاست در این حوزه فعالیت میکنم و میدانم پیشبینی آینده جنگها دشوار است، اما این مورد، یک شکست عظیم کاملاً آشکار است.»