به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ سنگ عقیق سلیمانی داوودی اصل از نمونه‌های خاص عقیق است که رگه‌ها و نقش‌های طبیعی آن در برخی نگین‌ها، تصویری شبیه گل داوودی ایجاد می‌کند.

محمدعمران سلحشور، فعال حوزه سنگ‌ و گوهرشناسی، درباره عقیق سلیمانی می‌گوید:

«در پاسخ به این سوال که عقیق سلیمانی چیست باید گفت که در واقع سنگ سلیمانی نوعی خاص از عقیق است که رگه‌های متنوعی در خود دارد. رگه‌های موجود در این گوهر یک گستره وسیع از رنگ‌ها را می‌سازد که می‌شود به رنگ‌هایی چون خاکستری، سفید، سیاه، آبی، زرد، صورتی، قرمز اشاره نمود. سنگ سلیمان به‌دلیل خاص و متفاوت بودن رنگ‌بندی در بین مردم طرفداران فراوانی دارد.»

عقیق سلیمانی و تنوع طرح‌های آن

عقیق سلیمانی به دلیل همین رگه‌های رنگی، یکی از سنگ‌هایی است که در هر قطعه می‌تواند ظاهر متفاوتی داشته باشد. در بعضی نمونه‌ها خطوط سفید و سیاه بخش عمده سطح سنگ را تشکیل می‌دهند و در برخی، رنگ‌های دیگر در میان لایه‌ها دیده می‌شود. فعالان بازار سنگ معتقدند همین تفاوت در نقش و رنگ، باعث شده خریداران عقیق سلیمانی تنها به رنگ زمینه نگین توجه نداشته باشند و شکل رگه‌ها را نیز یکی از ویژگی‌های مهم آن بدانند.

حال عقیق سلیمانی داوودی نوعی خاص از خانواده عقیق سلیمانی است که طرحی شبیه گل داوودی و دایره‌های متحدالمرکز دارد. همین نقش متفاوت باعث شده است این نوع عقیق در میان علاقه‌مندان به سنگ‌های قیمت و انگشترهای خاص مورد توجه قرار بگیرد.

نقش داوودی در عقیق سلیمانی

در میان نمونه‌های عقیق سلیمانی، گاهی آرایش رگه‌ها حالتی پیدا می‌کند که نقش روی نگین به شکل یک گل دیده می‌شود. این نقش در بعضی نمونه‌ها شباهت بیشتری به گل داوودی دارد و از همین رو در بازار با عنوان «عقیق سلیمانی داوودی» شناخته می‌شود. برخلاف نام‌هایی که به گونه‌های مشخص کانی‌شناسی اشاره دارند، داوودی در اینجا بیشتر عنوانی برای توصیف نقش و ظاهر سنگ و صرفا یک نام تجاری است.

به گزارش منابع گوهرشناسی، عقیق در گروه کلسدونی و در خانواده کوارتز قرار دارد و ساختار ریزبلورین آن می‌تواند لایه‌ها و نوارهای رنگی متفاوتی ایجاد کند. همین ویژگی در طول تاریخ، این سنگ را به یکی از مواد مورد استفاده برای ساخت مهر، نگین و اشیای تزئینی تبدیل کرده است.

در نمونه‌هایی که نقش گل داوودی روی نگین دیده می‌شود، رگه‌ها گاهی از بخش مرکزی به سمت اطراف امتداد پیدا کرده‌اند و مجموعه‌ای از خطوط منحنی و لایه‌های رنگی را تشکیل داده‌اند. به گفته فعالان بازار، شکل نهایی این نقش به ساختار طبیعی سنگ و همچنین محل برش و تراش نگین بستگی دارد. به همین دلیل، دو قطعه عقیق سلیمانی که از نظر رنگ زمینه به یکدیگر شبیه هستند، ممکن است پس از تراش نقش‌های کاملاً متفاوتی داشته باشند.

یکی از فروشندگان قدیمی سنگ‌های زینتی در بازار که در زمینه عقیق‌های نقش‌دار فعالیت دارد، درباره نمونه‌های داوودی معتقد است: تفاوت اصلی این نگین‌ها با عقیق‌های معمولی، در تصویری است که رگه‌ها روی سطح سنگ ایجاد می‌کنند. به گفته او، در بعضی نمونه‌ها طرح گل از فاصله نزدیک به وضوح دیده می‌شود و در برخی دیگر، تنها با تغییر زاویه می‌توان شباهت آن را به گل تشخیص داد.

خواص عقیق سلیمانی داوودی

عقیق سلیمانی تنها به دلیل ظاهر خود مورد توجه نیست و مانند بسیاری از سنگ‌های زینتی، در باورها و روایات نیز برای آن ویژگی‌هایی ذکر شده است. البته باید توجه داشت که خواصی به صورت مستقیم برای سنگ عقیق سلیمانی داوودی اصل معرفی نشده است و اکثر این موارد مربوط به کل خانواده عقیق است. اما برای عقیق سلیمانی و خصوصا نوع داوودی آن خواص محافظتی و ایمنی از بالاها بیشتر ذکر شده است.

در منابع روایی و دینی، برای عقیق ویژگی‌هایی مانند فقرزدایی و افزایش رزق و روزی، دفع غم و اندوه و ایمنی از بلاها ذکر شده است. در برخی از این منابع همچنین آمده است که همراه داشتن انگشتر عقیق می‌تواند زمینه‌ساز عاقبت به‌خیری باشد و برای آن در زمینه اجابت دعا و افزایش ثواب عبادت نیز مطالبی نقل شده است.

تفاوت عقیق سلیمانی داوودی با باباقوری

هردو از خانواده عقیق سلیمانی هستند. در عقیق باباقوری طرح یک تک چشم مشاهده می‌شود. این طرح معمولا کوچک بوده و از یک دایره متمرکز تشکیل شده است اما عقیق سلیمانی داوودی اصل دارای دوایر متحدالمرکز است و نسبتا قطر دوایر بزرگتر است. اساسا این نام‌گذاری‌ها در بازار شکل گرفته است و پایه علمی ندارد که تعریف دقیق داشته باشد. لذا ممکن است یک فروشنده نام سنگی را باباقوری اعلام کند ولی فروشنده دیگر همان سنگ را عقیق سلیمانی داوودی بنامد.

در بازار سنگ نیز میان «عقیق سلیمانی» و «عقیق سلیمانی داوودی» تفاوتی در نام‌گذاری وجود دارد؛ عقیق سلیمانی به سنگ دارای رگه‌های متنوع گفته می‌شود و زمانی که این رگه‌ها نقش گل‌مانندی ایجاد کنند، فروشندگان و علاقه‌مندان ممکن است عنوان داوودی را برای آن به کار ببرند. از این منظر، هر عقیق سلیمانی لزوماً نقش داوودی ندارد.

تشخیص سنگ عقیق سلیمانی داوودی اصل

تشخیص طبیعی بودن یک نگین نیز موضوع جداگانه‌ای است. نقش زیبا یا عنوان داوودی به تنهایی نمی‌تواند طبیعی بودن سنگ را اثبات کند و در نمونه‌های ارزشمند، بررسی گوهرشناسی برای تشخیص ساختار سنگ و احتمال بهسازی اهمیت دارد. منابع گوهرشناسی درباره عقیق و انواع آن، وجود نمونه‌های تحت فرآوری و رنگ‌آمیزی را نیز مورد توجه قرار داده‌اند.

تراش نگین در نمایش این نقش‌ها اهمیت زیادی دارد. در یک انگشتر عقیق شبیه گل داوودی معمولاً بخش دارای نقش در قسمت اصلی نگین قرار می‌گیرد تا ساختار رگه‌ها و تصویر ایجادشده روی سنگ قابل مشاهده باشد. این نگین، در ساخت انگشترهای مردانه نیز کاربرد زیادی دارد و می‌تواند برای کسانی که به دنبال یک هدیه ماندگار از سفر هستند، گزینه مناسبی باشد. برای آشنایی با گزینه‌های دیگری که می‌توان به عنوان سوغات برای آقایان از مشهد تهیه کرد، می‌توانید این راهنمای انتخاب سوغاتی را نیز مطالعه کنید.

نقش‌های شبیه گل، چشم (باباقوری)، شاخه و منظره (شجر) در میان عقیق‌های نقش‌دار سابقه طولانی دارند و بخشی از جذابیت این سنگ‌ها به همین تصاویری بازمی‌گردد که بدون دخالت مستقیم انسان در روند شکل‌گیری کانی پدید آمده‌اند؛ موضوعی که سبب شده هر قطعه سنگ عقیق سلیمانی داوودی اصل، ترکیب بصری متفاوتی از رنگ و خطوط طبیعی را در خود جای دهد.