به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ مرضیه وحید دستجردی، در نشست خبری ستاد ملی جمعیت حضور پیدا کرد و با گرامیداشت یاد و خاطره شهیدان جنگ تحمیلی و شهدای اخیر، گفت: ما داستان جمعیت و توصیههای رهبر شهیدمان را فراموش نمیکنیم. ایشان در جلسات عمومی بیش از ۶۰ بار بر مسئله فرزندآوری و ازدواج تأکید داشتند و در جلسات اختصاصی و خصوصی نیز به مراتب بیشتر درباره این موضوعات صحبت کردهاند.
وی افزود: سیاستهای کلی جمعیت نیز در سال ۱۳۹۳ ابلاغ شد و همان سال، ۳۰ اردیبهشت به عنوان روز ملی جمعیت نامگذاری شد. امروز ما خودمان را میراثدار میراث بزرگ و عظیم امام و رهبر شهیدمان میدانیم و امیدواریم بتوانیم این بار بزرگ را با کمک شما به سرمنزل مقصود برسانیم.
رئیس ستاد ملی جمعیت با اشاره به برگزاری چهارمین جایزه ملی جمعیت گفت: امروز این نشست را بهطور اختصاصی برای چهارمین جایزه ملی جمعیت برگزار کردهایم. سال گذشته نیز این جایزه برگزار شد و امیدواریم امسال نیز به برکت این روز، بتوانیم برنامه را با گستردگی بیشتری برگزار کنیم.
دستجردی ادامه داد: هدف ما از برگزاری این جایزه، اطلاعرسانی وسیعتر برای همه آحاد مردم و کمک به شکلگیری گفتمان عمومی درباره جمعیت است. مسئله جمعیت فقط موضوع مدیران، سیاستگذاران، برنامهریزان و قانونگذاران کشور نیست؛ مسئله ازدواج و فرزندآوری به همه آحاد ملت مربوط است.
وی با تأکید بر نقش رسانهها در این زمینه گفت: تبدیل مسئله جمعیت به یک گفتمان عمومی، وظیفهای است که رسانهها میتوانند در آن نقش مهمی ایفا کنند. شما باید اطلاعات لازم را به مردم برسانید تا مردم احساس مشارکت کنند و بدانند که در این موضوع نقش دارند.
رئیس ستاد ملی جمعیت با اشاره به بررسی راهکارهای حمایت از خانوادهها اظهار کرد: در جلساتی که درباره مسئله جمعیت داشتیم، موضوعات مختلفی از جمله حمایتهای اقتصادی و یارانهها مطرح شد. حتی تعدادی از مدیران و معاونان وزارتخانهها و مسئولان مرتبط نیز در این جلسات حضور داشتند و درباره راهکارهای مختلف بحث شد.
دستجردی افزود: در نهایت، باید به دنبال راههایی باشیم که قابلیت اجرا داشته باشند و بتوانند به خانوادهها کمک کنند. یکی از موضوعات مطرحشده، استفاده از ظرفیت یارانهها برای حمایت بیشتر از خانوادهها بود.
وی ادامه داد: پیشنهادهایی در این زمینه مطرح شده و امیدواریم این موضوعات در شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز مورد بررسی قرار گیرد. از همه صاحبنظران درخواست میکنم پیشنهادها و نظرات خود را ارائه کنند و ما از هر نظری، چه مثبت و چه منفی، استقبال میکنیم.
رئیس ستاد ملی جمعیت با اشاره به نقش رسانهها در چهارمین جایزه ملی جمعیت گفت: همانند سال گذشته، امسال نیز از خبرنگاران و اصحاب رسانه دعوت کردهایم تا در این عرصه مشارکت کنند. سال گذشته نیز خبرنگارانی که در حوزه جمعیت فعالیت کرده بودند، مورد تقدیر قرار گرفتند.
دستجردی خطاب به اصحاب رسانه تأکید کرد: از شما میخواهم در اطلاعرسانی درباره موضوع جمعیت، خانوادهها، پدران و مادران، زنان و مردان را مخاطب قرار دهید. مسئله ما فقط افزایش تعداد فرزندان نیست؛ موضوع، خانواده و تربیت فرزندان نیز هست.
وی تصریح کرد: خانوادههایی که فرزندان بیشتری تربیت میکنند و در تربیت انسانهای شایستهای که آینده کشور را اداره خواهند کرد نقش دارند، باید مورد توجه و تقدیر قرار گیرند. بنابراین، ما میخواهیم هم به فرزندآوری کمی و هم به فرزندآوری کیفی ارج بگذاریم.
رئیس ستاد ملی جمعیت افزود: از رسانهها میخواهیم در این زمینه به ما کمک کنند و اطلاعرسانی مناسبی برای خانوادهها، پدران و مادران انجام دهند تا مشارکت بیشتری در این جایزه شکل بگیرد.
دستجردی با اشاره به دیگر گروههای هدف جایزه ملی جمعیت گفت: نخبگان، سازمانها و سمنها نیز از جمله گروههایی هستند که باید بیشتر مورد تشویق قرار گیرند. همچنین مدیران دستگاههای دولتی و بخش خصوصی نیز باید وارد این عرصه شوند.
وی در ادامه بر نقش خبرنگاران تأکید کرد و گفت: تأکید من به شما خبرنگاران این است که ببینید برای جمعیت کشور چقدر کار میکنید و برای فرزندآوری چقدر تلاش میکنید. شما زحمات شبانهروزی میکشید و بهویژه در جریان جنگ تحمیلی اخیر نیز تلاشهای شما قابل تقدیر بود.
رئیس ستاد ملی جمعیت خاطرنشان کرد: جایزه ملی جمعیت برای گفتمانسازی، تشویق و ایجاد انگیزه در مردم و توجه بیشتر جامعه به مسئله جمعیت برگزار میشود. ما همه میراثدار امام و رهبر شهیدمان هستیم و باید بتوانیم در این زمینه امانتداران خوبی باشیم و این کار را به خوبی پیش ببریم.
دستجردی با اشاره به دعوت از دستگاههای اجرایی برای مشارکت در این برنامه گفت: از هر دستگاه، دبیر ستاد جمعیت و مسئول روابط عمومی دعوت کردهایم تا در این برنامه حضور داشته باشند و اگر سؤال یا صحبتی دارند، مطرح کنند.
وی افزود: امیدواریم امسال چهارمین جایزه ملی جمعیت را کاملتر و با گستردگی بیشتری برگزار کنیم و بتوانیم بیش از هزار و ۵۰۰ نفر را برای حضور در این مراسم دعوت کنیم، البته در صورتی که شرایط برای برگزاری حضوری فراهم باشد.
رئیس ستاد ملی جمعیت از خبرنگاران و اصحاب رسانه تشکر کرد و از آنان خواست خودشان را برای حضور در چهارمین جایزه ملی جمعیت نامزد کنند.
دستجردی با اشاره به روند برگزاری جایزه ملی جمعیت گفت: استقبال از این جایزه سالبهسال نسبت به سال گذشته افزایش جدی پیدا کرده و علاوه بر افزایش تعداد شرکتکنندگان، کیفیت افرادی که در این رویداد شرکت میکنند نیز بالاتر رفته است.
وی افزود: به نظر ما این موضوع تأثیر بسیار خوبی داشته و از نظر ما کاملاً تأثیر مثبت و قابل توجهی دیده میشود. تلاش میکنیم این تأثیرگذاری بیشتر شود و در عین حال ارزش معنوی این جایزه را نیز پررنگتر کنیم.
رئیس ستاد ملی جمعیت ادامه داد: سال گذشته مدیران استانی را نیز وارد این موضوع کردیم و جالب است بدانید که اکنون استانداران و دستگاههای اجرایی بهشدت برای مشارکت در این برنامه اعلام آمادگی کردهاند. البته نامی از دستگاهها نمیبرم، چرا که ممکن است صرف نام بردن از آنها امتیاز ویژهای محسوب شود، اما در زمان برگزاری جایزه شاهد حضور و مشارکت آنها خواهید بود.
دستجردی با اشاره به موضوع حمایت از خانواده و فرزندآوری اظهار کرد: با توجه به افزایش جوایز و توجه بیشتر به موضوع خانواده، تلاش داریم حمایت از خانوادهها، بهویژه در موضوع تولد فرزند، افزایش پیدا کند. در کنار آن، مسائل دیگری نیز در حوزه ازدواج وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: سال گذشته در مجلس نیز موضوع اختصاص هزار میلیارد تومان تسهیلات در حوزه ازدواج مطرح و آغاز شد و اکنون به دنبال آن هستیم که این اقدامات را با سرعت بیشتری دنبال کنیم تا زوجها بتوانند زندگی مشترک خود را با شرایط مناسبتری آغاز کنند.
رئیس ستاد ملی جمعیت یکی از مسائل مهم در حوزه ازدواج را تأمین مسکن زوجهای جوان دانست و گفت: خوشبختانه در موضوع جمعیت عزم ملی وجود دارد و تلاش میکنیم ازدواج جوانان به دلیل مشکلات موجود متوقف یا گرفتار نشود.
دستجردی ادامه داد: یکی از پیشنهادهای ما، ایجاد مسکن استیجاری کوچکمقیاس و ارزانقیمت برای زوجهای جوان است که با کمک بخش خصوصی یا سایر ظرفیتها اجرایی شود.
وی توضیح داد: پیشنهاد ما این است که زوجهای جوان بتوانند در این واحدهای مسکونی استیجاری کوچکمقیاس سکونت کنند و اگر در مدت سه سال نخست زندگی مشترک صاحب فرزند شدند، مدت استفاده آنها از این مسکن دو برابر شود و به 6 سال برسد. این موضوع میتواند به عنوان مشوقی برای فرزند اول، فرزند دوم و فرزندان بعدی مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس ستاد ملی جمعیت تصریح کرد: در شورای اندیشهورزی و همچنین کارگروه جمعیت، برنامهریزیهای مختلفی در این زمینه انجام میدهیم و موضوعات گوناگون را بررسی میکنیم.
دستجردی با اشاره به نقش مسائل اقتصادی در تصمیمات مرتبط با ازدواج و فرزندآوری گفت: بخشی از مسئله جمعیت به مسائل اقتصادی مربوط میشود. البته دستگاههای مختلف در این زمینه همراهی میکنند، اما در نهایت مسائل اقتصادی نیز در این موضوع بسیار مهم است.
وی ابراز امیدواری کرد: امیدواریم خداوند به کشور رونق اقتصادی عنایت کند تا بتوانیم بخشی از مشکلات موجود را تا حد امکان عملیاتی و برطرف کنیم.
دستجردی گفت: برنامه مسکن استیجاری کوچکمقیاس در حال حاضر در حال تهیه و تدوین است و قرار است در یک مرجع مربوطه مطرح شود و پس از طرح و در صورت تأیید، مراحل اجرایی آن آغاز خواهد شد.
وی با اشاره به اهداف سیاستهای جمعیتی کشور گفت: سیاست ما باید به نقطهای برسد که ابتدا روند کاهش جمعیت متوقف شود و پس از آن، افزایش جمعیت را دنبال کنیم.
دستجردی افزود: سال گذشته نرخ باروری حدود ۹۸ بود و طبیعتاً زمانی که مردم با حمایتهای فرهنگی و حمایتهای مستقیم مواجه شوند، میتوان انتظار داشت شرایط بهبود پیدا کند. حمایتهای فرهنگی بسیار مهم است، اما در کنار آن باید توجه ویژهای به ازدواج و همچنین فرزند اول و دوم داشته باشیم.
رئیس ستاد ملی جمعیت ادامه داد: برای نخستین بار در تاریخ ایران و جمهوری اسلامی ایران، در سال ۱۴۰۴ تعداد تولد فرزند اول از فرزند دوم بیشتر شده است. در سالهای گذشته همواره تعداد تولد فرزند دوم بیشتر از فرزند اول بود، اما این روند اکنون تغییر کرده است.
دستجردی تصریح کرد: این مسئله نشان میدهد تمایل بخشی از مردم و آحاد جامعه به سمت تکفرزندی در حال افزایش است و باید این روند اصلاح شود. اصلاح این وضعیت نیازمند حمایت و ایجاد شرایط مناسب برای خانوادههاست.
وی با اشاره به نقش حمایتهای اقتصادی و اجتماعی گفت: امیدوارم هر زمان که ظرفیتهای کشور اجازه دهد، بتوانیم حمایتهای بیشتری از خانوادهها انجام دهیم. اگر حمایتهای لازم صورت گیرد، میتوان انتظار داشت این روند تغییر کند.
دستجردی درباره میزان تأثیرگذاری جایزه ملی جمعیت نیز اظهار کرد: ما در سالهای گذشته بیشتر به سمت جایزه و تشویق مادران و خانوادههای دارای فرزند رفتهایم و باید ببینیم چه نتیجه قابل اندازهگیری از این اقدامات به دست آمده است و آیا این اقدامات توانسته بر تعداد فرزندان و شاخصهای جمعیتی تأثیر بگذارد یا خیر.
وی افزود: قطعاً باید از خانوادهها، دستگاهها و افرادی که در حوزه جمعیت فعالیت کردهاند حمایت کنیم و از کسانی که در این عرصه مشارکت داشته و در جایزه ملی جمعیت برگزیده شدهاند، تقدیر شود.
رئیس ستاد ملی جمعیت ادامه داد: تلاش ما این است که ارتباط میان برگزیدگان و فعالان این حوزه را تقویت کنیم و از ظرفیت آنها برای ایجاد یک حرکت عمومی و ملی استفاده شود تا مردم و فعالان حوزه جمعیت، مشارکت بیشتری در این موضوع داشته باشند.
دستجردی گفت: میزان مشارکت در سال گذشته نسبت به سالهای قبل افزایش داشت و امیدواریم امسال نیز با برکت حضور اصحاب رسانه در این نشست و اطلاعرسانی گستردهتر به مردم، شاهد افزایش مشارکت باشیم.
وی خاطرنشان کرد: هدف ما از برگزاری این برنامه، کمک به معرفی و حمایت از فعالان عرصه جمعیت است و رسانهها و خبرگزاریها میتوانند در معرفی این افراد و گسترش گفتمان جمعیت نقش مهمی ایفا کنند.
دستجردی با اشاره به پیشنهاد ایجاد مسکن استیجاری کوچکمقیاس و ارزانقیمت برای زوجهای جوان، اظهار کرد: این طرح به نفع مردم است؛ چراکه یک زوج جوان امروز معمولاً از تسهیلات ازدواج استفاده میکند و اگر در کنار آن، مسکن استیجاری کوچکمقیاس و ارزانقیمتی متناسب با نیاز این زوج در اختیار آنها قرار گیرد، میتواند در شرایطی که فرزند اول آنها متولد میشود، حمایت مؤثری برای خانواده باشد.
وی افزود: طبیعی است که اجرای چنین طرحی عوارض و تبعات خاص خودش را دارد و باید ابعاد مختلف آن مورد بررسی قرار گیرد. در همین زمینه جلسات متعددی برگزار کردهایم، طرح را پخته و آماده کردهایم و اکنون قابلیت عرضه دارد.
رئیس ستاد ملی جمعیت ادامه داد: در حال حاضر منتظر دریافت نظرات فنی و تخصصی معاونان وزارت راه و شهرسازی هستیم که در این زمینه تخصص دارند و پس از دریافت این نظرات، مراحل بعدی طرح دنبال خواهد شد.
مهلت ثبتنام جایزه ملی جمعیت تا ۲۰ مهر تمدید شد
دستجردی درباره چهارمین جایزه ملی جمعیت نیز گفت: با توجه به استقبال فراوان، مهلت ثبتنام برای شرکت در جایزه ملی جمعیت تا ۲۰ مهرماه تمدید شده است.
وی افزود: همه افراد میتوانند در این جایزه شرکت کنند و محدودیتی از نظر سن یا شرایط خاص برای ثبتنام وجود ندارد؛ البته پس از ثبتنام، شرکتکنندگان بر اساس شاخصها و معیارهای مشخص مورد ارزیابی قرار میگیرند و در نهایت افراد و مجموعههای برتر انتخاب خواهند شد.
فعالیت ۴۷۵ مرکز در سراسر کشور برای حمایت از مادران
دستجردی با اشاره به فعالیت مراکز حمایت از مادران گفت: حدود ۴۷۵ مرکز در سراسر کشور در این زمینه فعالیت میکنند و از سال ۱۴۰۰ تاکنون، بیش از ۲۴ هزار و ۸۰۰ نفر از تصمیم خود برای سقط منصرف شدهاند.
وی افزود: نتیجه این اقدامات، تولد بیش از ۱۵ هزار فرزند بوده است و تعدادی دیگر نیز در آینده متولد خواهند شد. البته در برخی موارد نیز به دلایل مختلف، سقطهای معمول اتفاق افتاده است، اما بخش قابل توجهی از مادرانی که از تصمیم خود منصرف شدهاند، تحت حمایت قرار گرفتهاند.
رئیس ستاد ملی جمعیت از فعالیت سازمانهای مردمنهاد در این زمینه تقدیر کرد و گفت: بسیاری از این مراکز با ظرفیت سازمانهای مردمنهاد فعالیت میکنند و تلاش داریم از این ظرفیت بیشتر استفاده کنیم.
وی ادامه داد: امسال یک کارگروه ویژه سازمانهای مردمنهاد نیز تشکیل دادهایم تا این مجموعهها دستهبندی شوند و در صورت تأمین بودجه، از آنها حمایت کنیم.
عوامل اقتصادی و فرهنگی در فرزندآوری باید همزمان مورد توجه قرار گیرد
دستجردی با اشاره به اهمیت مسائل اقتصادی در موضوع جمعیت گفت: مسائل اقتصادی بسیار مهم است و در این زمینه باید از همراهی دستگاههای مختلف استفاده کنیم، اما تجربه نشان داده است که مسائل فرهنگی نیز تأثیر قابل توجهی بر فرزندآوری دارد.
وی افزود: مسائل اقتصادی عمیق و سنگین است، اما بخش مهم دیگری از موضوع، فرهنگ است و باید ببینیم تا چه اندازه برای فرهنگسازی در زمینه فرزندآوری تلاش کردهایم.
رئیس ستاد ملی جمعیت تصریح کرد: باید بررسی کنیم که آیا میتوانیم دوباره فرزند را به عنوان یک سرمایه در خانواده مطرح کنیم، نه اینکه صرفاً هزینهای برای خانواده تلقی شود. موضوع جمعیت ابعاد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی دارد و همه این ابعاد باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به تغییر شرایط زندگی خانوادهها گفت: وضعیت اقتصادی زنان در سن باروری، شرایط خانوادهها، گسترش شهرنشینی، افزایش سواد و اشتغال زنان و سایر تحولات اجتماعی، شرایط زندگی خانوادهها را تغییر داده است و همه این مسائل باید در سیاستگذاریهای جمعیتی مورد توجه قرار گیرد.
درخواست از رسانهها برای بازنمایی زیباییهای ازدواج و فرزندآوری
دستجردی با تأکید بر نقش رسانهها در فرهنگسازی گفت: از اصحاب رسانه میخواهیم مسئله جمعیت را در رسانهها بیشتر مورد توجه قرار دهند. باید زیباییهای ازدواج، خانواده و فرزندآوری به جامعه نشان داده شود.
وی افزود: فرزند میتواند موجب آرامش و استحکام خانواده شود و حضور فرزند در خانواده از زیباییهای زندگی است. باید این زیباییها را به شکل درست برای مردم بیان کنیم.
رئیس ستاد ملی جمعیت ادامه داد: بخش مهمی از این موضوع به فیلمها، سریالها، بازیها و تولیدات فرهنگی بازمیگردد. باید در آثار هنری، زیبایی ازدواج و فرزندآوری و جاذبههای زندگی خانوادگی بیشتر به تصویر کشیده شود.
دستجردی گفت: در همین زمینه، از سازمان صداوسیما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان امور سینمایی و اصحاب رسانه درخواست کمک کردهایم. دکتر زارعی نیز در این زمینه مسئولیت کارگروه هنر و فرهنگ را بر عهده دارد.
وی با اشاره به تجربه برخی کشورهای دیگر اظهار کرد: در کشورهای مختلف از جمله ژاپن، فرانسه و روسیه، جشنوارهها و برنامههای متعددی برای ازدواج، فرزندآوری و وفاداری زنان و مردان به زندگی مشترک برگزار میشود. این کشورها نیز با مسائل جمعیتی و سالمندی مواجه هستند و از ظرفیت فرهنگی برای مواجهه با این مسائل استفاده میکنند.
رئیس ستاد ملی جمعیت با انتقاد از برخی تولیدات فرهنگی افزود: از رسانهها میخواهیم وارد این موضوع شوند و در کنار نقد، پیشنهادهای خود را نیز ارائه کنند. در برخی آثار شبکه نمایش خانگی نیز آنطور که باید، موضوع ازدواج و فرزندآوری با رویکرد مثبت مورد توجه قرار نگرفته و لازم است این موضوع بیشتر بررسی شود.
ارزیابی عملکرد دستگاهها در جایزه ملی جمعیت
دستجردی در بخش دیگری از سخنان خود درباره نحوه انتخاب برگزیدگان جایزه ملی جمعیت گفت: در دورههای گذشته، مواردی داشتیم که برخی دستگاهها پس از دریافت جایزه، به تکالیف خود عمل نکردند. به همین دلیل، در دورههای جدید تلاش کردهایم فرایند شناسایی و ارزیابی افرادی را که واقعاً صلاحیت دریافت جایزه دارند، دقیقتر کنیم.
وی افزود: معیارها مشخص شده و بر مبنای این معیارها، شاخصها تعریف و در قالب فرمهای ارزیابی در اختیار داوران قرار گرفته است.
رئیس ستاد ملی جمعیت ادامه داد: جهتگیری ما در این دوره، توجه بیشتر به کیفیت عملکرد است. برای مثال، در بخش خانوادهها صرفاً تعداد فرزندان ملاک نیست و تعداد کل فرزندان، تعداد فرزندان متولدشده در دوره مورد نظر و برخی شاخصهای دیگر در امتیازدهی لحاظ میشود.
وی تصریح کرد: اطلاعات ارائهشده توسط شرکتکنندگان ابتدا بررسی میشود و سپس بر اساس شاخصهای تعیینشده امتیازدهی صورت میگیرد و افراد و مجموعهها بر اساس امتیاز کسبشده با یکدیگر مقایسه میشوند.
پیشبینی فرایند اعتراض و بررسی مستندات
دستجردی با اشاره به امکان اعتراض شرکتکنندگان گفت: در دستورالعمل جایزه، فرایندی برای رسیدگی به اعتراضها نیز پیشبینی شده است. ممکن است فردی تصور کند حق او تضییع شده است؛ بنابراین هر فردی که اعتراضی داشته باشد، میتواند آن را مطرح کند و مستندات او دوباره بررسی خواهد شد.
وی افزود: یک تیم برای بررسی اعتراضها و مستندات پیشبینی شده است و عملکرد افراد و دستگاهها بر اساس مدارکی که ارائه کردهاند، مورد ارزیابی قرار میگیرد.
رئیس ستاد ملی جمعیت با اشاره به نقش دستگاههای نظارتی گفت: در ارزیابی دستگاههای دولتی، گزارشها و مستندات دستگاههای بازرسی و نظارتی نیز مورد توجه قرار میگیرد و عملکرد دستگاهها بررسی میشود تا مشخص شود مطالب ارائهشده و گزارشهای عملکرد تا چه اندازه با واقعیت مطابقت دارد.
دستجردی خاطرنشان کرد: گزارشهای دورهای، مدارک و مستندات ارائهشده و همچنین شکایتهایی که به دست ما میرسد، به عنوان نکات مؤثر در فرایند داوری مورد توجه قرار میگیرد؛ چه این موارد نکات مثبت باشد و چه نکات منفی.
وی تأکید کرد: هدف این است که انتخاب برگزیدگان بر اساس عملکرد واقعی، مستندات و شاخصهای مشخص انجام شود تا جایزه ملی جمعیت بتواند بیش از گذشته در معرفی و حمایت از فعالان واقعی این حوزه نقش داشته باشد.