به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ از مجموع ۴۰ رتبه برتر پنج گروه آزمایشی کنکور ۱۴۰۵، ۲۰ رتبه به داوطلبان تهرانی رسیده است. این تمرکز در برخی گروه‌ها پررنگ‌تر است؛ هر پنج رتبه برتر هنر و چهار رتبه از پنج رتبه برتر زبان‌های خارجی از تهران هستند.
در علوم انسانی نیز نیمی از ۱۰ رتبه برتر تهرانی‌اند، در علوم تجربی چهار رتبه از ۱۰ رتبه برتر به تهران رسیده و در ریاضی و فنی پراکندگی شهرها بیشتر بوده است؛ به‌گونه‌ای که تهران دو رتبه از ۱۰ رتبه برتر این گروه را در اختیار دارد.
سمپاد؛ پای ثابت قله رتبه‌ها
ماجرا فقط به جغرافیا محدود نمی‌شود، بررسی اطلاعات ۳۸ رتبه برتر اعلام‌شده در پنج گروه آزمایشی نشان می‌دهد ۶۳ درصد این رتبه‌ها متعلق به دانش‌آموزان مدارس سمپاد است؛ سهمی که در علوم تجربی حتی پررنگ‌تر شده و ۹ نفر از ۱۰ رتبه برتر این گروه از مدارس سمپاد هستند.
پس از سمپاد، مدارس دولتی قرار دارند که ۲۶ درصد رتبه‌های برتر را به خود اختصاص داده‌اند. در این میان، سه دانش‌آموز از مدارس دولتی، یک نفر از مدرسه شاهد و ۶ نفر از مدارس نمونه دولتی بوده‌اند.
یک آمار، یک سؤال قدیمی
تداوم حضور پررنگ تهران و مدارس سمپاد در صدر رتبه‌ها، در شرایطی مورد توجه قرار گرفته که چند سالی از اجرای مصوبه تأثیر قطعی سوابق تحصیلی در کنکور می‌گذرد؛ مصوبه‌ای که با تغییر وزن آزمون سراسری و سوابق تحصیلی، نظام پذیرش دانشگاه‌ها را دستخوش تغییر کرده است.
اما آیا می‌توان از روی رتبه‌های برتر امسال درباره اثر این تغییرات بر عدالت آموزشی قضاوت کرد؟ عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی منصور کبگانیان می‌گوید که پاسخ به این پرسش نیازمند بررسی دقیق‌تر و جامعه آماری بزرگ‌تری است.
کبگانیان: با بررسی 1۰ رتبه برتر نمی‌شود حکم داد
کبگانیان با اشاره به سهم بالای تهرانی‌ها در برخی گروه‌ها می‌گوید که این موضوع قابل بررسی است، اما صرفاً با بررسی رتبه‌های برتر نمی‌توان درباره وضعیت عدالت آموزشی به جمع‌بندی رسید. به گفته او، باید هزار، ۳ هزار یا حتی ۱۰ هزار رتبه برتر بررسی و نتایج با سال‌های قبل مقایسه شود.
به گفته وی، در برخی گروه‌ها مانند انسانی، هنر و زبان، حضور تهرانی‌ها در رتبه‌های برتر پررنگ‌تر است، اما در گروه‌هایی مانند تجربی و ریاضی، رتبه‌های برتر از شهرهایی مانند آمل، قائمشهر، بابل و همدان نیز دیده می‌شوند.
کبگانیان: مسئله فقط کنکور نیست
کبگانیان همچنین درباره حضور بیشتر دانش‌آموزان برخوردار در رتبه‌های برتر می‌گوید که سهم دهک‌های مرفه در مجموع نسبت به گذشته کاهش یافته، هرچند عدالت آموزشی هنوز به‌طور کامل محقق نشده است، از نگاه او، بخشی از این مسئله به تفاوت امکانات آموزشی و کیفیت مدارس، به‌ویژه در تهران، بازمی‌گردد و صرفاً با تغییر شکل کنکور حل نمی‌شود.
هدف اصلی مصوبه، عدالت اقتصادی نبود
دبیر ستاد علم و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی محمد عسگریان نیز تأکید دارد که بررسی آثار مصوبه باید با جامعه آماری بزرگ‌تری انجام شود. او می‌گوید در بررسی‌های سال‌های گذشته، سهم دهک‌های مختلف اقتصادی از رتبه‌های برتر تغییرات بسیار محسوسی نداشته و نه بهبود چشمگیری دیده شده و نه عقب‌گرد قابل توجهی.
عسگریان در عین حال توضیح داد که افزایش سهم دهک‌های کم‌برخوردار از صندلی‌های برتر دانشگاهی، هدف اصلی این مصوبه نبوده است؛ بلکه هدف اصلی، بازگرداندن مرجعیت به مدرسه، معلم، کتاب درسی و نظام تعلیم و تربیت رسمی و کاهش سایه کنکور بر آموزش و پرورش بوده است.