به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ در اقدامی قابل پیش‌بینی، پنتاگون بار دیگر آمار سربازان کشته‌شده آمریکا در جنگ علیه ایران را افزایش داد. این تغییر بی‌سروصدا، صرفاً یک اصلاح آماری نیست، بلکه نشانه‌ای دیگر از پنهان‌کاری و تناقض در روایت رسمی واشنگتن از هزینه‌های انسانی جنگ سوم تحمیلی است؛ روایتی که از نخستین روزهای جنگ، تلاش کرده ابعاد واقعی خسارات واردشده به ارتش آمریکا را از دید افکار عمومی این کشور و جهان دور نگه دارد. پنتاگون که طی ماه‌های گذشته کوشیده است هزینه انسانی این ماجراجویی نظامی را کمتر از واقعیت نشان دهد، این بار نیز در برابر فشار واقعیت‌ها و گزارش‌های رسانه‌ای ناچار به بازنگری در آمارهای اعلام‌شده شد.
رسانه‌های آمریکایی گزارش دادند پنتاگون شمار کشته‌شدگان را از ۱۸ به ۲۱ نفر و تعداد مجروحان را به ۸۶۵ نفر افزایش داده است. روزنامه نیویورک‌تایمز اعلام کرد این تغییرات عصر جمعه، بدون توضیح رسمی روشن، در وب‌سایت سامانه تحلیل تلفات نظامی منتشر شده است. به نوشته این روزنامه، علت افزایش آمار مشخص نیست؛ به‌ویژه آنکه در هفته‌های اخیر، درگیری‌ها تقریباً در وضعیت آرامش نسبی قرار داشته است. این ابهام، دو احتمال را مطرح می‌کند: یا آمار تلفات از ابتدا کمتر از میزان واقعی اعلام شده یا مرگ‌هایی که پیش‌تر ثبت نشده بودند، با تأخیر در سامانه رسمی درج شده‌اند.
در همین زمینه، آدام اسمیت و کریسی هولاهان، دو نماینده دموکرات کنگره آمریکا، در بیانیه‌ای انتقادی اعلام کردند: «برای اشتباهی به این بزرگی هیچ عذری وجود ندارد.» به گزارش نیویورک‌تایمز، کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان خود اختلاف میان آمارها را شناسایی کرده و موضوع را به کاخ سفید ارجاع داده است.
تناقض میان ادعاهای پنتاگون و گزارش رسانه‌های آمریکایی
گزارش نیویورک‌تایمز ابعاد دیگری از نحوه اطلاع‌رسانی پنتاگون درباره تلفات جنگ را نیز آشکار می‌کند. این روزنامه نوشت وزارت دفاع آمریکا تحت مدیریت پیت هگست، با پنهان نگه‌داشتن آمار تلفات از افکار عمومی، در برابر رسانه‌هایی که ارقام رسمی را زیر سؤال برده‌اند، موضعی تهاجمی اتخاذ کرده است.
برای نمونه، پس از آنکه واشنگتن‌پست ماه گذشته گزارش داد شمار واقعی کشته‌شدگان آمریکایی از آمار رسمی بیشتر است، هگست در شبکه اجتماعی خود این گزارش را «نفرت‌انگیز و جعلی» و «یک دروغ کامل» توصیف کرد و واشنگتن‌پست را «بدتر از رسانه‌های دولتی ایران» خواند. اکنون اما همان پنتاگونی که گزارش این رسانه را دروغ خوانده بود، آمار رسمی تلفات را افزایش داده است؛ تناقضی که پرسش‌های بیشتری درباره اعتبار اطلاع‌رسانی نظامی آمریکا ایجاد می‌کند.
نیویورک‌تایمز همچنین یادآور شد که پنتاگون در ۲۰ ژوئیه، بدون ارائه توضیحی روشن، ۱۰۰ مورد به آمار خود اضافه کرد، اما سه روز بعد شمار کشته‌شدگان جنگ علیه ایران را ناگهان از ۱۸ به ۱۴ نفر کاهش داد و دلیل آن را «اختلالات موقت در داده‌ها» اعلام کرد.
پس از آن، وزارت جنگ آمریکا مدعی شد عملیات علیه ایران با اعلام آتش‌بس از سوی دونالد ترامپ در ماه ژوئن پایان یافته و مرگ‌های بعدی باید در دسته‌بندی دیگری با عنوان مبهم «عملیات‌های خارج از کشور» ثبت شوند. به نوشته نیویورک‌تایمز، این تغییر در تعاریف و دسته‌بندی‌ها، پرسش‌هایی جدی درباره نحوه محاسبه و اعلام هزینه واقعی جنگ به وجود می‌آورد.
واشنگتن‌پست نیز در گزارشی انتقادی به نبود شفافیت در آمارهای پنتاگون پرداخت. این روزنامه نوشت وزارت دفاع آمریکا عصر جمعه سرانجام پذیرفت شمار نیروهای کشته‌شده در غرب آسیا طی جنگ علیه ایران، بیشتر از ارقام پیشین بوده و آمار رسمی را به ۲۱ نفر افزایش داد.
واشنگتن‌پست ماه گذشته نیز در گزارشی اختصاصی، به نقل از شش مقام آمریکایی، اعلام کرده بود شمار واقعی نظامیان کشته‌شده از ارقامی که پنتاگون در پایگاه داده رسمی خود منتشر می‌کند، بیشتر است.
این روزنامه در گزارش جدید خود جزئیات بیشتری از موارد اضافه‌شده به فهرست تلفات ارائه کرد. بر اساس این گزارش، دو مرگ غیررزمی شامل مرگ «سورفلی داویوس»، ۴۶ ساله و عضو گارد ملی ارتش، در ششم مارس در کویت و یک مورد خودکشی شناسایی‌نشده در نیروی دریایی در سپتامبر گذشته بوده است. شمار مجروحان نیز به ۸۶۵ نفر رسیده است.
علاوه بر این، مرگ یک سرباز آمریکایی در حادثه‌ای آموزشی در عراق طی ماه مه نیز ثبت شده که با احتساب آن، مجموع کشته‌شدگان ارتش آمریکا در منطقه از زمان آغاز جنگ علیه ایران به ۲۲ نفر می‌رسد.
دو نماینده ارشد دموکرات کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان از این «تصحیح عمومی» استقبال کردند، اما آن را برای ارتش آمریکا «مایه شرمساری» دانستند. پنتاگون نیز در بیانیه‌ای، به‌طور مستقیم مسئولیت تغییر ارقام را نپذیرفت و صرفاً اعلام کرد که در حال بازنگری در شیوه گزارش‌دهی خود است و دسته‌بندی جدیدی با عنوان «در انتظار قضاوت» ایجاد کرده است. بنابراین، حتی پس از اصلاح آمارها نیز تصویر نهایی و شفافی از میزان تلفات ارائه نشده و همچنان ابهام‌های مهمی درباره نحوه ثبت و طبقه‌بندی آنها وجود دارد.
افزایش مکرر آمار؛ الگویی تکرارشونده از آغاز جنگ
افزایش اخیر، نخستین مورد از تغییر آمار تلفات آمریکا از زمان آغاز جنگ نیست. در ماه‌های گذشته، ارقام اعلام‌شده چندین بار افزایش یا کاهش یافته، دسته‌بندی‌ها تغییر کرده و توضیحاتی درباره اختلال در داده‌ها ارائه شده است. تکرار این روند، ضرورت بررسی دقیق‌تر شیوه ثبت و انتشار اطلاعات از سوی وزارت جنگ آمریکا را برجسته می‌کند.
نکته قابل تأمل آن است که پنتاگون در توضیح مرگ شماری از نظامیان آمریکایی، به مواردی خارج از درگیری مستقیم نظامی، از جمله حوادث آموزشی، خودکشی و سایر مرگ‌های غیررزمی اشاره می‌کند. تفکیک این موارد از تلفات مستقیم میدان نبرد، به‌خودی‌خود بخشی از نظام ثبت تلفات نظامی است؛ اما هنگامی که معیارهای طبقه‌بندی روشن نباشد و آمارها با تأخیر یا تغییرهای مکرر منتشر شوند، این پرسش مطرح می‌شود که آیا چنین شیوه‌ای می‌تواند تصویری ناقص از هزینه انسانی جنگ در اختیار افکار عمومی قرار دهد.
در همین حال، شماری از نمایندگان کنگره، روزنامه‌نگاران و حتی برخی مقامات نظامی سابق آمریکا از نبود آمار دقیق و شفاف درباره کشته‌شدگان و مجروحان انتقاد کرده‌اند. از نگاه منتقدان، تأخیر در انتشار اطلاعات، ایجاد دسته‌بندی‌های مبهم و تغییر مکرر ارقام، اعتماد به روایت رسمی پنتاگون را تضعیف می‌کند و ضرورت پاسخ‌گویی بیشتر این نهاد را افزایش می‌دهد.
از تلفات انسانی تا خسارات تجهیزات و پایگاه‌ها
ابهام در اطلاع‌رسانی آمریکا تنها به آمار کشته‌شدگان و مجروحان محدود نیست. درباره میزان خسارات واردشده به پایگاه‌های نظامی این کشور در منطقه و حجم تجهیزات از دست‌رفته نیز پرسش‌های مشابهی مطرح است.
پیت هگست و پنتاگون تاکنون تصویری جامع از آسیب‌های واردشده به پایگاه‌های آمریکا در اطراف ایران ارائه نکرده‌اند. در همین زمینه، گمانه‌زنی‌هایی نیز درباره احتمال رها کردن برخی تأسیسات به‌جای بازسازی و تعمیر آنها مطرح شده است.
در حوزه تجهیزات نظامی نیز گزارش دوم کنگره آمریکا درباره خسارات واردشده به هواگردهای این کشور در جنگ علیه ایران، شمار هواگردهای منهدم‌شده یا آسیب‌دیده را از ۴۲ به ۸۱ فروند افزایش داده است. در میان این موارد، به هشت فروند جنگنده اف۱۵ اشاره شده که بنا بر گزارش مطرح‌شده، در آخرین حمله ایران به پایگاه موفق‌السلطی اردن هدف قرار گرفته‌اند.
افزایش تقریباً دوبرابری شمار هواگردهای آسیب‌دیده یا منهدم‌شده، الگویی مشابه تغییرات مکرر در آمار تلفات انسانی را به نمایش می‌گذارد؛ الگویی که نشان می‌دهد ارقام اولیه اعلام‌شده لزوماً تصویر کاملی از خسارات واردشده ارائه نمی‌کنند.
البته کنگره آمریکا نیز تصریح کرده است که شمار هواگردهای اعلام‌شده ممکن است همچنان به بازبینی و اصلاح نیاز داشته باشد. در توضیح این مسئله، عواملی مانند طبقه‌بندی اطلاعات، تداوم فعالیت‌های رزمی و دشواری انتساب خسارات مطرح شده‌اند. به بیان دیگر، حتی نهادهای رسمی آمریکا نیز تضمین نمی‌کنند که آمار موجود، آخرین و کامل‌ترین برآورد از خسارات وارده باشد.
وضعیت پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه نیز با پرسش‌هایی درباره میزان شفافیت همراه است. اخیراً سنتکام از بازدید کریس مورفی، سناتور آمریکایی، از پایگاه العدید قطر جلوگیری کرد. این محدودیت، انتقادهایی را درباره میزان دسترسی نمایندگان کنگره به اطلاعات مربوط به وضعیت پایگاه‌های آمریکا برانگیخته است. برخی تحلیلگران معتقدند چنین محدودیت‌هایی می‌تواند نگرانی‌ها درباره آشکار شدن ابعاد واقعی خسارات را افزایش دهد؛ هرچند به‌تنهایی برای اثبات میزان خسارات یا انگیزه تصمیم‌گیران کافی نیست.
هزینه واقعی جنگ؛ فراتر از روایت رسمی واشنگتن؟
مجموع این تحولات، از افزایش و کاهش مکرر آمار کشته‌شدگان گرفته تا اصلاح شمار هواگردهای آسیب‌دیده و محدودیت در دسترسی به برخی پایگاه‌ها، ضرورت بررسی دقیق‌تر روایت رسمی آمریکا از هزینه‌های جنگ علیه ایران را نشان می‌دهد.
تغییرات پی‌درپی آمار، توضیحات متناقض درباره نحوه ثبت تلفات، استفاده از دسته‌بندی‌های متفاوت و نبود برآورد نهایی از خسارات تجهیزات و تأسیسات نظامی، همگی پرسش‌هایی جدی درباره میزان کامل بودن اطلاعات منتشرشده از سوی پنتاگون و دیگر نهادهای آمریکایی ایجاد می‌کنند.
بر این اساس، نمی‌توان ارقام فعلی را بدون بررسی مستقل، تصویری قطعی و نهایی از ابعاد خسارات آمریکا دانست. با این حال، شواهد مطرح‌شده نشان می‌دهد که برآوردهای اولیه و گزارش‌های رسمی در مواردی نیازمند اصلاح بوده‌اند و احتمال تغییر دوباره آنها نیز منتفی نیست.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: هزینه واقعی جنگ آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، از تلفات انسانی گرفته تا خسارات تجهیزات و پایگاه‌های نظامی، تا چه اندازه با ارقام اعلام‌شده از سوی واشنگتن فاصله دارد؟ تا زمانی که پنتاگون اطلاعات دقیق، مستند و قابل راستی‌آزمایی منتشر نکند، پاسخ قطعی به این پرسش ممکن نخواهد بود و روایت رسمی آمریکا همچنان با ابهام‌های جدی روبه‌رو خواهد ماند.
گزارش از امیرحسین درکی