به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ بخش ساختمان و خانگی یکی از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان انرژی در کشور محسوب می‌شود و این موضوع در استان‌های جنوبی به ویژه خوزستان، به دلیل شرایط اقلیمی و استفاده مستمر از سیستم‌های سرمایشی، اهمیت دوچندانی پیدا می‌کند. در سال‌های اخیر، پژوهشگران حوزه مهندسی عمران و فناوری اطلاعات تلاش کرده‌اند تا با تلفیق مدیریت ساخت و اتوماسیون، راهکارهایی عملی برای کاهش هدررفت انرژی ارائه دهند.
تغییر پارادایم از «لوکس‌گرایی» به «بهره‌وری انرژی»
پوریا فرزام (متولد ۱۳۸۰)، کارشناس مهندسی عمران، دانشجوی ترم آخر کارشناسی ارشد مهندسی و مدیریت ساخت دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی‌تکنیک تهران) و طراح سیستم‌های اتوماسیون خانگی، با طراحی و اجرای یک سامانه یکپارچه مدیریت هوشمند ساختمان (BMS) در اهواز، رویکرد جدیدی را در بومی‌سازی این فناوری به کار گرفته است.
این پژوهشگر حوزه مدیریت ساخت در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با اشاره به نگاه سنتی بازار به مقوله خانه‌های هوشمند اظهار کرد: «تا پیش از این، هوشمندسازی در صنعت ساختمان کشور بیشتر به عنوان یک آپشن تزئینی و تشریفاتی برای کنترل از راه دور چند تجهیز برقی شناخته می‌شد. اما در معماری نسل جدید این سیستم‌ها، تمرکز اصلی بر ایجاد ساختمانی است که بتواند پارامترهای محیطی و الگوی مصرف را درک کرده و به صورت خودکار، بهینه‌ترین سناریوی مصرف انرژی را اجرا کند.»
معماری سخت‌افزاری بومی و پایش بلادرنگ
بر اساس داده‌های ثبت‌شده در فاز آزمایشی (پایلوت) این پروژه که در یکی از ساختمان‌های شهر اهواز پیاده‌سازی شده است، این سامانه با پایش مستمر دما، رطوبت، حضور افراد و بار الکتریکی شبکه، کنترل هوشمند سیستم‌های تهویه مطبوع (سرمایشی)، روشنایی و تجهیزات پرمصرف را بر عهده می‌گیرد.
فرزام درباره جزئیات فنی این پروژه توضیح داد: «یکی از موانع جدی در گسترش سیستم‌های مدیریت هوشمند ساختمان، هزینه بالای تجهیزات وارداتی و عدم تطابق کامل آن‌ها با زیرساخت‌های تاسیساتی موجود در ساختمان‌های ایران است. در این پروژه، با طراحی بردهای الکترونیکی سفارشی و استفاده از پروتکل‌های ارتباطی سبک در بستر اینترنت اشیا، تلاش شد تا علاوه بر کاهش هزینه‌های تمام‌شده، پایداری سیستم در شرایط دمایی و نوسانات شبکه برق مناطق گرمسیر تضمین شود.»
کاهش ۴۵ درصدی مصرف و افزایش طول عمر تاسیسات
ارزیابی‌های اولیه از عملکرد این سامانه نشان می‌دهد که مدیریت هوشمند بارهای سرمایشی و حذف مصارف ناخواسته در ساعات اوج بار، می‌تواند مصرف انرژی الکتریکی ساختمان را در شرایط استاندارد تا ۴۵ درصد کاهش دهد. علاوه بر کاهش هزینه‌های بهره‌برداری برای ساکنان و کاهش فشار بر شبکه توزیع برق، جلوگیری از کارکرد مداوم و غیرضروری تجهیزات، استهلاک سیستم‌های تاسیساتی ساختمان را نیز به شکل محسوسی کاهش داده است.
به گفته کارشناسان صنعت ساختمان، توسعه و مقیاس‌پذیری چنین طرح‌هایی که در فصل مشترک مهندسی عمران، مدیریت ساخت و الکترونیک قرار دارند، می‌تواند در تدوین استانداردهای جدید مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان (صرفه‌جویی در مصرف انرژی) و حرکت به سمت ساختمان‌های با مصرف انرژی صفر (Zero Energy Buildings) در کشور نقش موثری ایفا کند.