
به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ نیروی دریایی چین با عملیاتی کردن پلتفرمهای پیشرفته پروازی، در حال ارتقای رزمی خود در نبردهای دریایی زیرسطحی است.
در این میان، هواپیمای گشت دریایی Y-9Q شناختهشده با نام Y-9FQ یا GX-15 که به عنوان نسل جدید شکارچیان زیرسطحی پکن معرفی شده، تحولی چشمگیر در توانمندیهای رصد و رهگیری این کشور ایجاد کرده است.
این پرنده استراتژیک که بر پایه هواپیمای ترابری ارتقایافته Y-9 توسعه یافته، پس از نمایش در سال ۲۰۲۵ و ورود رسمی به خدمت در اوایل سال ۲۰۲۶، اکنون به محور عملیاتهای ضدزیردریایی چین در آبهای مورد مناقشه تبدیل شده است.
از منظر فناوری، Y-9Q جهشی قابل توجه نسبت به نسل پیشین خود، یعنی ناوگان قدیمیتر KQ-200، محسوب میشود. بارزترین تغییر مهندسی در این هواپیما، طراحی مجدد و کشیدهتر شدن بخش دماغه آن برای جایدهی یک رادار آرایه فازی فعال الکترونیکی است.
این رادار پیشرفته، قابلیتهای بینظیری در جستجوی همزمان هوا به هوا، هوا به سطح و همچنین تصویربرداری راداری (SAR) با وضوح بسیار بالا در اختیار سیستم کنترل آتش قرار میدهد.
رادارهای AESA به دلیل سرعت بالای اسکن الکترونیکی و مقاومت بالا در برابر محیطهای آلوده به جنگ الکترونیک، امکان کشف اهداف بسیار کوچک مانند پریسکوپ یا لوله تنفس (اسنورکل) زیردریاییهایی که برای شارژ باتری به سطح نزدیک میشوند را در میان امواج خروشان دریا فراهم میکنند.
طراحی پایش و رهگیری Y-9Q بر پایه همجوشی سنسورها یاSensor Fusion بنا شده است. پردازندههای قدرتمند این هواپیما دادههای بهدستآمده از رادار اصلی، غلافهای الکترواپتیکال و دید حرارتی تعبیهشده در زیر کابین خلبان و شبکهای از سونوبویها (شناورهای صوتی قابل پرتاب) را به صورت درنگدرنگ با یکدیگر ترکیب میکنند.
نتیجه این پردازش یکپارچه، افزایش ۳۰ درصدی شعاع کشف اهداف و ارتقای ۴۵ درصدی دقت مکانیابی نسبت به پلتفرمهای قبلی است. در کنار این موارد، آشکارساز ناهنجاری مغناطیسی در بخش دم هواپیما با ابعادی بهینهتر و حساسیتی بالاتر طراحی شده تا تغییرات نامحسوس میدان مغناطیسی زمین ناشی از حرکت بدنههای فولادی غولپیکر در اعماق اقیانوس را به عنوان لایه نهایی تایید هدف ثبت کند.
پیامدهای استراتژیک این بلوغ فناوری به سرعت در میدان عمل خود را نشان داده است. در اواخر مارس ۲۰۲۶، این پرنده برای نخستین بار در حال انجام گشتهای عملیاتی دوربرد بر فراز دریای چین شرقی توسط جنگندههای F-15 ژاپنی رصد شد.
این استقرار زودهنگام نشاندهنده اعتماد بالای پکن به این سیستم تسلیحاتی جدید است. استقرار ناوگانی از Y-9Q در ترکیب با بالگردهای ناونشین، به چین اجازه میدهد تا یک شبکه یکپارچه و چندلایه ضدزیردریایی ایجاد کرده و زنجیره جزایر اول و دوم در اقیانوس آرام را با دقتی بیسابقه پایش کند؛ شبکهای که تخصص اصلی آن سلب آرامش از زیردریاییهای تهاجمی رقباست.
توسعه تسلیحات اینچنینی خبر از ایجاد آمادگی چینیها برای نبردهای آتی با تایوان و متحدان غربی میدهد که زنگ خطر درکیری فناوریمحور را برای آمریکایی ها به صدا در آورده است.