لزوم عقلانیت و اعتدال در سیاست خارجی

خبرنامه دانشجویان ایران: حسین زینلیان*//  یکی از مهم ترین اصول سیاست خارجی برای هر دولتی که درصدد تحقق عزت ملت خود و آرمان های پذیرفته شده کشورش می باشد، لزوم واقع بینی در مسیر تحقق منافع ملی در سیاست خارجی است و به خصوص برای دولت ایران با سابقه تمدنی چند هزار ساله و مراودات دیرینه اقتصادی و سیاسی با کشورهای جهان که هم اکنون به عنوان یک قدرت منطقه ای به شمار می رود تصمیم سازی ها و تصمیم گیری های غیر جناحی و کارشناسی برای حل پرونده ها و اختلافات بین المللی امری عقلانی به نظر می آید.

مساله ای که بارها از سوی اساتید سیاست خارجی و تحلیلگران به دیپلمات ها و سیاست مداران این حوزه تاکید شده است و به خصوص با تعریف شدن مسیر جدید مذاکرات دوجانبه با ایالات متحده درکنار مذاکرات چند جانبه با 5+1 در موضوع پرونده هسته ای لزوم توجه به تاریخ روابط دو کشور و شناخت مراکز تصمیم سازی و تصمیم گیر ایشان و احتمالات وقوع رخدادهای سیاسی حتمی مانند تغییر دولت ها در کشورهای مذاکره کننده گوشزد گردید.

اما متاسفانه ذوق زدگی همراه با اعتماد به کشورهای طرف مذاکره توسط مذاکره کنندگان، موجب طولانی شدن گفت و گوها و عدم تحقق مطالبات و توقعات اولیه حتی با مذاکره دوجانبه با ایالات متحده و به نقل از عضو تیم مذاکره کننده موجب دبه در آوردن آمریکا بر خلاف تعهدات و گفت و گوهای صورت گرفته شد و در آخرین ماه های دولت اوباما تمدید تحریم های داماتو علیه ملت ایران موجب کم سو شدن آن امید اولیه مذاکره کنندگان گردید و به صورت شفاف عضو تیم مذاکره کننده آن را خلاف برجام عنوان نمود. 

ولی متاسفانه در اولین اقدام دولت جدید آمریکا، دونالد ترامپ اتباع ایران، سومالی، سودان، لیبی، عراق، سوریه و یمن را به خاک ایالات متحده ممنوع الورود کرد.

اما این پایان ماجرا نبوده و مصاحبه تلویزیونی سخنگوی کاخ سفید «شان اسپایسر» با شبکه تلویزیونی ای بی سی آمریکا پرده از آخرین خیانت دولت اوباما در حق مردم ایران و برجام و اعتماد دیپلمات های مذاکره کننده مان برداشت و اسپایسر لیست 7 کشور تحریم شده را فهرست تهیه شده در دولت قبل عنوان نموده که تنها ترامپ آن را امضا کرده و در تهیه آن نقشی نداشته است و شُک این آخرین خیانت برای تحلیلگران و سیاست مداران به اندازه خود تحریم های جدید اهمیت داشت.

لذا با گذشت تجربه چهار ساله کشور در امر مذاکره با دولت آمریکا و همپیمانانش و به نهایت رسیدن بدعهدی آنها و توهین به ملت ایران در عدم اجازه سفر و ورود به خاک این کشور این تجربه تلخ و پرهزینه در کنار تجارب تلخ پیشین مانند کودتای 28 مرداد و حمایت از رژیم پهلوی و صدام و منافقین و تصویب تحریم های ناجوانمردانه و برنامه ریزی و تحمیل جنگ های نظامی 8 ساله و اقتصادی و فرهنگی قرار گرفت تا چشم دیپلمات های کشورمان به روی آمریکای واقعی بازتر شده و لزوم برنامه ریزی کارشناسی و آینده نگرانه و عدم ذوق زدگی در مذاکره با دولت های دیگر، سرلوحه ایشان قرار گرفته تا در آینده از صفوف تحلیل های دقیق مردم بر عدم خوش بینی به آمریکا عقب نمانند و با اصلاح سیستم تصمیم سازی در امر سیاست خارجی دستاورد های کشور را به امضای بوش یا اوباما یا ترامپ وصل ننمایند.

* کارشناس ارشد مطالعات منطقه ای