به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران» کشور کانادا به دلایل بسیاری به یکی از مقاصد محبوب دانشجویان بینالمللی تبدیل شده است. از جمله وسعت زیاد، تنوع فرهنگی، طبیعت زیبا، مهاجرتپذیری، هزینه تحصیلی مقرونبهصرفه و فراهم بودن شرایط دریافت اقامت پس از تحصیل. برای دریافت اطلاعاتی جامع درباره هزینه تحصیل در کانادا مانند شهریه دانشگاههای کانادا و هزینههای زندگی دانشجویی و راههای تأمین هزینه تحصیل این کشور مقاله حاضر را مطالعه کنید.
شهریه دانشگاههای کانادا
دانشگاههای کانادا در مقایسه با دیگر کشورهای بزرگ انگلیسیزبان همچون آمریکا، انگلیس و استرالیا شهریه کمتری دریافت میکنند. گفتنی است عوامل مختلفی مثل دانشگاه محل تحصیل، رشته و مقطع تحصیلی و بومی یا بینالمللی بودن دانشجو در متغیر بودن میزان شهریه دانشگاه دخیل است. از اینرو دانشجویان کانادایی شهریه بسیاری کمتری از دانشجویان بینالمللی پرداخت میکنند.
شهریه دانشگاههای کانادا در مقطع کارشناسی
در سال تحصیلی 2020-2019، دانشجویان بومی مقطع کارشناسی دانشگاههای کانادا به طور متوسط با کاهش 2/5% درصدی و دانشجویان بینالمللی با افزایش 6/7% درصدی شهریه روبهرو شدهاند. بهعبارت دیگر در سال تحصیلی 2020-2019، دانشجویان بینالمللی مقطع کارشناسی به طور متوسط سالانه 29 هزار و 700 دلار کانادا شهریه پرداخت کردهاند. دورههای هنر و علوم انسانی هزینه کمتر و رشتههای مهندسی و پزشکی هزینه بیشتری به دنبال دارند (بهطور متوسط حدوداً ۳۳ هزار دلار کانادا در سال). ناگفته نماند دورههای کسبوکار و مدیریت شهریهای کمتر از متوسط دریافت میکند؛ یعنی مبلغی در حدود 28 هزار و 700 دلار کانادا.
شهریه دانشگاههای کانادا در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری
شهریه مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری نیز در سال تحصیلی ۲۰19- ۲۰20 در مقایسه با سال گذشته تغییراتی کرده است؛ مثلاً کاهش 5/4% درصدی شهریه برای دانشجویان بومی و افزایش 4/4% درصدی شهریه برای دانشجویان بینالمللی. در سال تحصیلی 2019-2020 دانشجویان بینالمللی برای تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاههای کانادا بهطور متوسط سالانه 17 هزار و 700 دلار کانادا باید پرداخت کنند. مانند سایر کشورها، دورههای مدیریت ارشد اجرایی (EMBA) بیشترین شهریه را دریافت میکند (یعنی بهطور متوسط حدود 66 هزار و 700 دلار کانادا). شایان ذکر است شهریه دورههای معمولی MBA همان سال تحصیلی بهطور متوسط حدود 38 هزار و 950 دلار کانادا است.
هزینه زندگی دانشجویی در کانادا
از شرایط دریافت ویزای دانشجویی و اجازه تحصیل در کانادا داشتن تمکن مالی بهمیزان حداقل ۱۰ هزار دلار کانادا (۱۱ هزار دلار کانادا برای تحصیل در کبک) علاوهبر شهریه دانشگاه است. این رقم بسته به محل و نوع زندگی دلخواه دانشجو متفاوت خواهد بود. برای مثال، دانشگاه مونترال، هزینه زندگی دانشجویی (مجموع هزینههای مربوط به مسکن، غذا، کتابها و دیگر منابع آموزشی، تلفن و هزینههای متفرقه) را حدود ۱۵۰۰۰ دلار کانادا در سال و دانشگاه بریتیش کلمبیا، واقع در شهر ونکوور (یکی از دو شهر گران کانادا برای زندگی) هزینههای زندگی را حدود ۱۵۵۰۰ دلار کانادا در سال تخمین زدهاند.
هزینه چهار نوع اصلی اسکان دانشجویی، یعنی زندگی با خانوادههای میزبان (Host Family یا Homestay)، خوابگاه (University Accommodation)، آپارتمان خصوصی (Private Accommodation) و آپارتمان خصوصی اشتراکی (Private Shared Accommodation) با یکدیگر بسیار متفاوت است. برای مثال، هزینه آپارتمانهای خصوصی اشتراکی همراه با هزینه قبوض در سال حدود ۸ هزار دلار کانادا است. هزینه خوابگاهها اغلب کمتر و برای یک سال در حدود ۷۵۰۰-۳۰۰۰ دلار کانادا برآورد میشود.
هزینه کتاب و وسایل آموزشی
هر دانشجوی بینالمللی، بهطور متوسط ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ دلار کانادا در سال را صرف خرید کتاب و دیگر وسایل کمکدرسی میکند. البته در صورت استفاده از کتابخانه دانشگاه یا خواندن آنلاین کتاب (پیدیاف و کتابهای الکترونیکی)، میتوان تا حد زیادی این هزینهها را کاهش داد.
تأمین هزینه تحصیل در کانادا
دانشگاههای کانادا راههای متفاوتی برای تأمین هزینههای تحصیل و زندگی در اختیار دانشجویان قرار میدهد. راههای مهم نأمین هزینههای تحصیل و زندگی در کانادا عبارت است از: 1. دریافت کمک هزینه مالی با عنوان فاند برای دستیاری آموزشی و پژوهشی. 2. بورسیههای تحصیلی. 3. فلوشیپها. 4. دورههای کارورزی با حقوق. 5. کار دانشجویی در داخل یا بیرون از دانشگاه. این درآمدها میتواند تمام یا بخشی از هزینه تحصیل در کانادا را پوشش دهد. در ادامه هریک از این راهها را توضیح خواهیم داد.
1.دستیاری (Assistantship)
دستیاری تحصیلات تکمیلی (Graduate Assistantship) یا GAدر کانادا به دو دسته تقسیم میشود: دستیاری آموزشی Teaching Assistantship یا TA و دستیاری پژوهشی Research Assistantship یاRA . این کمک هزینه مخصوص دانشجویان تحصیلات تکمیلی است و معمولاً از طریق مکاتبه با استادان دانشگاه به دانشجویان تعلق میگیرد.
دستیار آموزشی یا دستیار تدریس
دستیار آموزشی ( Teaching Assistantیا Teacher Assistant) که گاهی به آن Education Assistant نیز گفته میشود، مسئولیت کمک به استاد در زمینههای آموزشی را دارد. مهمترین وظیفه دستیاران آموزشی، کار بهعنوان دستیار تدریس است. وظیفهای که در ایران بیشتر با نام «استاد حل تمرین» میشناسیم.
دستیار پژوهشی
دستیار پژوهشی Research Assistant یا RA، استاد را در زمینههای پژوهشی همراهی میکند. این موقعیتها پروژههایی تحقیقاتی را دربرمیگیرد که خارج از دانشگاه تأمین مالی میشود.
۲- بورسیههای تحصیلی کانادا
از روشهای شناخته شده تأمین هزینه تحصیل در کانادا، بورسیههای تحصیلی (Scholarship) است که به دانشجویان بینالمللی در کانادا اعطا میشوند. شرایط دریافت بورسیههای تحصیلی کانادا، از دانشگاهی به دانشگاه دیگر متفاوت است. بنابراین، باید شرایط دریافت این بورسیهها یا جوایز دانشجویی (Student Awards) را درباره هر دانشگاه بررسی کرد.
اکثر بورسیههای تحصیلی در کانادا بر پایه شایستگی و نمرات درسی (Merit-based)اعطا میشوند. ناگفته نماند برخی از بورسیهها مبلغ بیشتری دارد و رقابت برای دریافت آنها شدیدتر است.
۳- فلوشیپها
دورههای فلوشیپ (Fellowship) لزوماً با کمک مالی همراه نیست. اما در اغلب مواقع کمک مالی را نیز شامل میشوند. در واقع فلوشیب موقعیت مناسبی برای کارهای پژوهشی در دانشگاه یا مرکز تحقیقاتی است و به فرد اجازه میدهد از خدمات آزمایشگاهی و دیگر امکانات استفاده کند.
۴- دوره های کارورزی با حقوق در کانادا
دورههای کارورزی با حقوق (Co-operative) در کانادا یا بهطور خلاصهCo-op ، ترکیب تحصیل و کار در حوزه تخصصی رشته تحصیلی را شامل میشود. دورههای کارورزی، نظریههای آموختهشده در کلاس درس را بهشکل عملی درمیآورد و در نتیجه مهارتهای ارزشمندی برای کار پس از تحصیل در اختیار دانشجویان قرار میگیرد. مهمترین نکته درباره این دورهها پرداخت حقوق به کارورزان است.
۵- کار دانشجویی در کانادا
دانشجویان میتوانند بدون برگه اجازه کار (Work Permit) مشغول به کار شوند. متوسط حقوق کارهای دانشجویی نیمهوقت در کانادا حدوداً ۱۸ دلار در ساعت گزارش شده است.
کار دانشجویی در داخل دانشگاه (on Campus)
دانشجویانی که تمام وقت در دانشگاههای کانادا تحصیل میکنند، بدون محدودیت در قسمتهای مختلف دانشگاه، مثل کتابخانهها و دانشکدهها و دپارتمانها و... اجازه کار خواهند داشت.
کار دانشجویی در خارج از دانشگاه (off Campus)
طبق قانون کانادا، تمام دانشجویانی که بهطور تمام وقت در مؤسسههای آموزشی تأیید شده (Designated Learning Institution) یا DLI تحصیل میکنند، بدون نیاز به اجازه کار، میتوانند در خارج از دانشگاه کار کنند.
نکات مهم
- حین ترمهای تحصیلی، دانشجویان اجازه دارند خارج از دانشگاههای هفتهای بیست ساعت نیمهوقت کار کنند.
- دانشجویان میتوانند در تعطیلات تابستانی و زمستانی تمام وقت خارج از دانشگاه کار کنند.
اعزام دانشجو
دانشجویانی که قصد دارند تحصیلات خود را در کشورهای دیگر با سیستمهای آموزشی متفاوت ادامه دهند، اغلب با پرسشها و ابهامهای زیادی روبهرو هستند. مؤسسههای اعزام دانشجو با مشاوران مجرب و ارتباطهای گوناگونشان با دانشگاههای مختلف، از جدیدترین تغییرات شرایط مهاجرت باخبرند. بههمین دلیل یکی از کارهای مطمئن برای تسهیل امور مهاجرت، تماس با مشاوران باتجربه در این زمینه است. مؤسسه سیم آخر از مراکز مشاوره مجرب در زمینه تحصیل در خارج از کشور بهحساب میآید که از سال 1382، فعالیت خود را با آموزش کنکور هنر شروع کرده است. بعد از سالها تجربه در حوزه مشاوره تحصیلی و مدیریت آموزش، فعالیتهای فرهنگی مؤسسه سیم آخر به فعالیت در زمینه «مشاوره تحصیل در خارج از کشور» و «اعزام دانشجو» متصل شده است تا راه مطمئنی برای دانشجویانی فراهم کند که میخواهند تحصیل در کشورهای دیگر تحصیل کند.