به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ آزمون و آمادگی تحصیلی دانش آموزان در این فرآیند مهم و سرنوشت ساز همکاری و ارتباط عناصر مهمی را میطلبد. مشاورهی تحصیلی یکی از این موارد ضروری به حساب میآید. نکتهی قابل توجه در این زمینه خصوصیات و ویژگیهای یک مشاور تحصیلی و مشخص کردن وظایف مشاوره تحصیلی خوب است. انتظار میرود کارشناس مشاوره چند نقش مختلف را ایفا کند.
از نظر علوم تربیتی فردی که در حوزهی مشاوره ی تحصیلی فعالیت میکند باید چند ویژگی مهم داشته باشد؛ از جمله وظایف مشاوره تحصیلی این است که در نظر داشته باشد که، علوم تربیتی و مشاورهی تحصیلی زمانی مفید و سودمند خواهد بود که با حوزههای علم روانشناسی نیز در ارتباط باشد و از یافتههای مقالات علمی و روانشناختی در این حوزه استفاده کند. پس میتوان نتیجه گرفت یک مشاور خوب لازم است در واقع روانشناس کارآمدی نیز باشد.
شخصی که در حوزهی مشاوره ی تحصیلی فعالیت میکند، لازم است به صورت کلی با اصول و روشهای یادگیری نیز آشنایی داشته باشد و قادر باشد از نظر علمی یک دانش آموز را هدایت تحصیلی نماید. پس از این نظر میتوان گفت از جمله وظایف مشاور تحصیلی کارآمد، این است که، لازم است از نظر سواد تحصیلی و مهارتهای آموزشی مربوط به حوزه مشاوره تحصیلی را فرابگیرد و نیز در جایگاه قابل توجهی قرار داشته باشد.
یکی دیگر از وظایف مشاور تحصیلی این است که، باید در حوزه ی انتقال مهارتها و تکنیکهای یادگیری تسلط کافی داشته باشد. انتقال صحیح و کارآمد دانش، خود یک هنر است. چه بسیار افراد شاخص و توانمندی که قادر نیستند یک مفهوم یا راه حل ساده را به درستی انتقال دهند. میتوان نتیجه گرفت مشاور تحصیلی یک هنرمند نیز هست. مشاور تحصیلی باید قادر باشد نقاط ضعف و قوت یک دانش آموز کنکوری یا پشت کنکوری را به درستی تجزیه و تحلیل نماید. در صورتیکه مشکل یادگیری مبهم باشد، چگونه میتوان به دنبال راه حل مفید بود؟ وقتی صورت مساله به درستی تشخیص داده نشود، چگونه میتوان به دنبال راهکار و پیشنهاد بود؟ نکتهی قابل توجه این است که تجزیه و تحلیل کاستیها و نقاط قوت یادگیری، مهمترین اصل در حوزهی راهنمایی دانش آموزان کنکوری است.
جلسات مشاوره به چه نحوی باید برگزار شود و چه نکاتی بین مشاور و دانش آموز مطرح شود؟
در جلساتی که به منظور مشاورهی تحصیلی برگزار میشوند، باید به چند نکته ی مهم و اساسی توجه نمود؛ اولین مورد آشنایی اولیهی مشاور و دانش آموز است که در صورت امکان حضور والدین کنکوریها نیز میتواند کمک شایانی به برگزاری بهتر این جلسات کند. یک دانش آموز در محیط خانه و در بستر خانواده به تحصیل میپردازد، از این رو بدیهی است والدین آگاه و مسئولیت پذیر میتوانند روند تاثیر گذاری جلسات مشاوره را تسریع نمایند.
وظایف مشاور تحصیلی کارآمد در طول جلسات مشاوره به این شکل است که ابتدا نقطهی هدف را برای مدت معین تعریف خواهد کرد. به عبارت دیگر انتظار میرود یک داوطلب کنکور در طول یک هفته و یا یک ماه چه مباحثی را مورد مطالعه قرار دهد. همچنین، چارچوبهایی برای روش مطالعهی موثر در اختیار داوطلب قرار میگیرد. به عنوان مثال، نکات کاربردی یادگیری دروس ریاضی و فیزیک، با مباحث مربوط به علوم انسانی و ... متفاوت است. داوطلب در صورتیکه با روشهای نوین یادگیری و روشهای خاص مطالعهی دروس آشنایی پیدا کند، عملکرد بهتری از خود نشان خواهد داد. در مقابل انتظار میرود خود دانش آموز هم موارد مهمی را در نظر داشته باشد و از مشاور تحصیلی خود درخواست راهنمایی کند. هیچ فردی به اندازه ی خود دانش آموز نسبت به تواناییها و نقاط ضعف و قوت وی آگاهی و شناخت کافی ندارد. پس بهتر است دانش آموزان تلاش کنند خود واقعی شان را در جلسات مشاوره به نمایش بگذارند.
یک مشاور تحصیلی کارآمد در چند مرحله باید به وظایف خود عمل کند؟
مرحلهی اول: وظایف مشاور تحصیلی قبل از کنکور
این مرحله بیانگر اساسیترین نقش یک مشاور تحصیلی است. انتظار میرود کارشناسی که برای مشاورهی تحصیلی انتخاب میشود، با برگزاری جلسات مختلف، پیگیریهای مستمر و دریافت بازخوردهای مثبت و منفی داوطلبان در طول دورهی یادگیری مباحث آزمون نقش اساسی خود را ایفا کند. وی باید طبق انتظارات مختلف داوطلبان، در صدد راهنمایی و هدایت ایشان برآید. ممکن است دانش آموزی تمایل به شرکت در جلسات حضوری مشاوره داشته باشد؛ و یا فرد دیگری ممکن است مکالمات و مشاورههای تلفنی را به حضور در جلسات مشاوره ترجیح دهد. یک مشاور کارآمد بهتر است الگوی کمک و راهنمایی را طبق خواستهها و انتظارات هر داوطلب تشکیل دهد. در واقع نمیتوان یک الگوی واحد را در نظر گرفت و طبق آن رفتار کرد؛ اشخاص با سلایق و خواستههای متفاوت خواستار دریافت خدمات مشاوره بصورت مفید و مطلوب هستند. نکتهی دیگر، ارزیابی عملکرد داوطلبان در آزمونهای آزمایشی است. نتایج آزمونها نشانگر این است که آیا مشاور تاکنون توانسته است به اهداف تعیین شده در هدایت تحصیلی دانش آموز دست یابد یا نه. در صورت عدم کسب نتایج مطلوب، مشاور و داوطلب باید در صدد رفع مشکلات و نواقص آموزشی برآیند تا بتوانند در آزمونهای بعدی این کاستیها را جبران کنند.
مرحلهی دوم: وظایف مشاور تحصیلی حین کنکور
مرحلهی برگزاری آزمون کنکور، برای مشاور و داوطلب، نه از لحاظ تحصیلی بلکه از لحاظ روانشناختی حائز اهمیت است. در این مرحله یک مشاور کارآمد مانند یک دوست حقیقی لازم است نکتههای ناب روانشناختی را در اختیار داوطلب قرار دهد. در واقع میتوان این بخش را یک بخش مهم و از جمله وظیفه های مشاوره تحصیلی دانست. چگونگی مبارزه با استرس و اضطراب شرکت در کنکور، همچنین راهکارهای مفید و طلایی مختص شرکت در جلسهی آزمون، موارد مهمی هستند که یک مشاور کاردان باید در اختیار داوطلب قرار دهد. تاکید بر داشتن خواب کافی، تغذیهی مناسب و مواردی نظیر آن میتواند تاثیر به سزایی در عملکرد داوطلبان کنکوری داشته باشد.
مرحلهی سوم: وظایف مشاور تحصیلی بعد از برگزاری آزمون
اکنون زمان برداشت همهی کاشتههاست. آزمون کنکور برگزار شده است و داوطلبان باید با انتخاب رشتهی مناسب، بهترین نتایج را رقم بزنند. یک مشاور تحصیلی با کفایت نقش خود را در این مرحله نیز به درستی ایفا خواهد کرد. به عبارت دیگر، با شناختی که از مخاطب خود دارد و با در نظر گرفتن مواردی چون آیندهی شغلی و کسب و کار رشتههای تحصیلی، به دانش آموز کمک خواهد کرد با در نظر گرفتن رتبهی کسب شده و تراز بندی، بهترین انتخاب رشتهی تحصیلی را داشته باشد. علایق و خواستهی داوطلب در اولویت است، اما آیا این امر کفایت میکند که وی در آینده و پس از طی دوره ی تحصیل وارد دنیای کسب و کار شود؟ تجربیات کارشناس مشاوره و تحلیل درست و منطقی وی میتواند بهترین گزینه را به دانش آموزان پیشنهاد دهد.
انتخاب یک مشاور کارآمد و با کفایت میتواند که وظایف مشاوره تحصیلی خوب را به درستی اجرا میکند، میتواندکلید بسیاری از مشکلاتی باشد که داوطلبان کنکور و پشت کنکوریها با آنها مواجه میشوند. همانگونه که به هنگام رویارویی با مشکلات پزشکی و سلامت در تلاش هستیم تا به یک پزشک ماهر مراجعه کنیم، آقای مسلمینی میتوانند گزینهی مناسبی برای انتخاب یک مشاور با کفایت و کاردان باشند. بی شک ایشان تلاش خواهند کرد به بهترین نحو، در کنار دانش آموزان عزیز و والدین گرامی، آنگونه که شایسته است، هدایت گر و راهنمایی کارآمد باشند.
معرفی یک مشاور تحصیلی
یک مشاور تحصیلی خوب که اقدام به انتشار رتبه و تراز دانشجوهایش کرده و هدف شفاف سازی در حیطه مشاوره کنکور را دارد، دکتر علی مسلمینی است که متد رتبه سازی را نیز ابداع کردند.
برای خواندن مقالات ایشان به سایت علی مسلمینی بروید. به پشت کنکوری های عزیز پیشنهاد می کنیم که قبل از شروع ایام کنکور و استرس آن، به فکر برنامه ریزی باشند. کنکور پروسه ای نیست که یک روزه انجام شود بلکه باید از ماهها و حتی سالها قبل برای آن برنامه ریزی کرد.