به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ بررسی امتیازات گسترده واگذار شده در مذاکرات لوزان، سرنوشت برداشته شدن تحریم‌ها، وضعیت آینده صنعت هسته‌ای کشور در صورت اجرایی شدن این توافقات، افشای واقعیات مربوط به انتشار سه بیانیه مختلف از سوی طرف‌های مذاکره‌کننده، تناقضات گسترده در اظهارات مربوط به نتیجه واقعی مذاکرات و مسائل مختلف دیگر در زمینه توافق لوزان، موضوعات بررسی شده در این نشست بود.
زیباکلام: موارد توافق ایران در بیانیه لوزان قابل راستی آزمایی است ولی درباره تعهدات آمریکا چنین چیزی وجود ندارد
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: در بیانیه لوزان مدام گفته شده "ایران موافقت کرده"، این چطور می‌تواند صرفا بیانیه باشد؟ تمام مواردی که ایران توافق کرده،قابل راستی آزمایی ولی درباره تعهدات آمریکا چنین چیزی وجود ندارد.
سعید زیباکلام با اشاره به بیانیه‌ای که بعد از مذاکرات لوزان منتشر شد، گفت: اساسا ما با یک بیانیه مواجه نیستیم در واقع بیانیه‌ای در کار نیست و ما با یک پیمان و معاهده روبرو هستیم و اگر کسی هم تردید دارد می‌تواند آنچه را که به آن بیانیه می‌گویند را در مقابل خود بگذارد تا آن را بررسی کنیم.
زیباکلام افزود: در این معاهده که بعد از مذاکرات لوزان منتشر شد وقتی به بحث غنی‌سازی می‌رسیم تاکید شده است که ایران با اقداماتی در رابطه با غنی‌سازی موافقت کرده است. در رابطه با بحث فوردو و نطنز نیز نوشته شده که ایران اقداماتی را انجام می‌دهد و برای این کار موافقت کرده است. آیا ما نمی‌دانیم بیانیه چگونه نوشته میشود. آیا در بیانیه چنین مسائلی مطرح میشود.
وی تصریح کرد: به نظر می‌رسد اتفاقات خاصی در حال رخ دادن است و باز هم می‌گوییم که ما با یک پیمان الزام‌آور مواجه هستیم نه یک بیانیه.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: باید بنشینید و این پیمان‌نامه را با دقت بخوانید. ما بعد از توافق ژنو گام‌های زیادی برداشتیم و امروز نیز در این بیانیه مانند توافق ژنو اتفاقاتی افتاده است که شباهت‌های بسیاری با هم دارند. مقادیر زیادی انجماد برای تمام فناوری هسته‌ای رخ داده است.
وی تاکید کرد: در بیانیه گفته نمیشود کدام تحریم‌ها و چه مقدار از تحریم‌ها برداشته میشود و زمانی برای برداشته شدن آن وجود ندارد. نهاد یا سازمان بین‌المللی که تنها از گشایش‌های تحریمی را راستی‌آزمایی و بررسی کند و بگوید این کار انجام شده یا نه وجود ندارد.
زیباکلام در ادامه تاکید کرد: بند چهارم بخش تحریم‌ها در بیانیه لوزان صحبت از برداشته شدن تحریم‌ها می‌کند و می‌گوید وقتی ایران به تمام نگرانی‌های کلیدی جواب بدهد در این صورت تحریم‌ها برداشته خواهد شد و برای نداشتن ابهام هم موضوعات کلیدی را درون پرانتز ذکر کرده‌اند.
وی ادامه داد: PMD هم طبق نگرانی‌های آنها بیان شده است من تعجب می‌کنم واقعا باید برای چنین موفقیتی جشن گرفت؟ زیرا برای اولین بار قصه برنامه‌های موشکی ما خیلی جدی وارد توافق شده است.
زیبا کلام تصریح کرد: در بیانیه گفته شده است ما باید شفافیت ایجاد کنیم ولی هیچ چیزی در رابطه با چگونگی انجام این مسئله بیان نشده است آیا نباید مقدار و اندازه و ابعاد مختلف ایجاد شفافیت بیان می‌شد؟
زیباکلام تاکید کرد: ما برای اعتمادسازی باید درب تمام اماکن نظامی را باز کنیم یکی از مبانی سیاست خارجی دولت راست‌گویان اعتمادسازی شده است باید این کار را انجام دهیم تا شفافیت ایجاد شود.
وی ادامه داد: ایران با این وضعیت و ظرفیت غنی‌سازی خودش را محدود خواهد کرد تا تضمین کند در یک بازه زمانی نمی‌تواند سراغ ساخت بمب برود. حال این تضمین را چه کسی می‌خواهد بسنجد مشخص نیست.
وی گفت: از طرفی ایران باید برای 15 سال اجزای اضافه برنامه هسته‌ای را محدود کند به عنوان مثال ایران هیچ تاسیسات غنی‌سازی و رآکتور آب سنگین نخواهد داشت و ذخایر اورانیوم غنی‌سازی شده‌اش را محدود خواهد کرد.
وی ادامه داد: چیزی که بسیار فوق‌العاده است و باید به خاطر آن جشن گرفت این است که با توجه به همه مواردی که گفته شد ایران باید رویه‌های شفاف‌ساز تقویت شده را بپذیرد حال این چه چیزی است مشخص نیست و روی هوا است.
فواد ایزدی: خط قرمز مذاکرات برداشتن تحریم‌ها آن هم در ابتدای توافق است
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با بیان این که خط قرمز مذاکرات برداشتن تحریم‌ها آن هم در ابتدای توافق است، گفت: طبق بیانیه لوزان همه تحریم‌ها برداشته نمیشود و تنها تحریم‌های مرتبط با هسته‌ای برداشته میشود.
فواد ایزدی در ابتدای سخنان خود با بیان این که هدف این جلسه صحبت علمی و کارشناسی درباره بیانیه لوزان است، گفت: هدف در این جلسه تخریب تیم مذاکره کننده یا تضعیف آنان نیست بلکه هدف ارایه نظراتی است تا شاید در ادامه مذاکرات مورد استفاده قرار گیرد.
این استاد دانشگاه با بیان این که سوال اصلی این است که آیا خط قرمز نظام در خصوص لغو همه تحریم‌ها آن هم در ابتدای توافق در این بیانیه رعایت شده یا خیر، گفت: مقام معظم رهبری در فرمایشات ابتدای سال خود به این موضوع تاکید کردند که رفع تحریم‌ها جزء مذاکره است و نه نتیجه آن و این که آمریکا می‌گوید ما بعد از این که ایران به تعهدات خود عمل کرد تحریم‌ها را برمی‌داریم غیرقابل قبول است. این خط قرمز مورد اشاره رئیس جمهور و وزیر خارجه نیز بود.
ایزدی تصریح کرد: آقای روحانی در سخنرانی روز جمعه خود بیان داشتند که همه تحریم‌ها در همان روز اجرای توافق لغو میشود حال اگر سخنان رهبری را کنار سخنان رئیس جمهور قرار دهیم این گونه تصور میشود که خطوط قرمز رعایت شده اما آن طور که در متن بیانیه مشاهده می‌کنیم این گونه نیست و این که خط قرمز نقض شده است.
این کارشناس مسایل آمریکا در ادامه گفت: ترجمه مورد تایید وزارت خارجه کشورمان از متن بیانیه این گونه است که ایران تعهداتی دارد و زمانی که ایران به همه این تعهدات پایبند باشد و بعد آژانس نیز آن را تایید کند تحریم‌ها برداشته میشود این موضوع همان نکته‌ای است که مقام معظم رهبری فرمودند که نباید اینگونه شود.
این عضو هیات علمی دانشگاه تهران خاطر نشان کرد: علاوه بر این طبق بیانیه لوزان همه تحریم‌ها برداشته نمیشود و تنها تحریم‌های مرتبط با هسته‌ای برداشته میشود ما جدولی را از تحریم‌های کنگره آمریکا داریم که خود آنان منتشر کرده‌اند که تحریم‌های مرتبط با هسته‌ای تنها سه مورد است و تاثیرگذاری اقتصادی آن نیز بسیار پایین است.
وی در همین رابطه گفت: بر همین اساس زمانی که ما صحبت از برداشتن تحریم‌ها می‌کنیم طرف آمریکایی می‌تواند ادعا کند که تحریم‌ها را بر نمی‌دارد بدین خاطر که به غیر از هسته‌ای دلایل دیگری از جمله حمایت از تروریست و حقوق بشر وجود دارد.
ایزدی در ادامه گفت: جمله آقای روحانی در این خصوص که همه تحریم‌ها از ابتدای توافق برداشته میشود به دو دلیل درست نیست اول آن که طبق متن بیانیه مورد تایید وزارت خارجه کشورمان همه تحریم‌ها برداشته نمیشود و قرار است تحریم‌هایی برداشته شود که جدی نیستند دلیل دوم نیز این است که زمان برداشته شدن تحریم‌ها نه ابتدای کار بلکه انتهای کار است و آن هم با تایید آژانس که ما 12 سال است که با آن مشکل داریم.
این کارشناس مسایل آمریکا تصریح کرد: در دولتی که با شعار راستگویی و شفافیت رای مردم را گرفت نیاز است دقت بیشتری در استفاده از کلمات داشته باشد. درست نیست این انتظار در جامعه به وجود بیاورند که همه تحریم‌ها برداشته میشود اما در ادامه کار این گونه نشود.
ایزدی ادامه داد: در بیانیه لوزان گفته شد که ما قطعنامه‌های سازمان ملل را لغو می‌کنیم ولیکن قرار است قعطنامه جدیدی تصویب شود که 5+1 در آن قطعنامه جدید گلچینی از موارد مد نظر خود را بیان کند و از قطعنامه‌ها گلچینی از موارد وارد قطعنامه جدید شود.
وی تاکید کرد: شما فکر می‌کنید چرا مقام معظم رهبری تاکید داشتند تحریم‌ها باید به صورت یکجا لغو شود. امروز ببینید که در بیانیه لوزان نوشته شده تحریم‌ها در همان روز توافق لغو خواهد شد ولی این مسئله یک چیزی کم دارد و یک پایان باید به آن اضافه شود، باید مشخص شود که تحریم‌ها درست در چه زمانی به صورت یک جا لغو خواهند شد.
ایزدی یادآور شد: سه دلیل وجود دارد که به خاطر آن باید همه تحریم‌ها لغو شوند، یکی از آن دلایل سیاسی است یک سری از تحریم‌ها را کنگره آمریکا تصویب کرده است حال قدرتی که کنگره آمریکا در آن کشور طبق قانون دارد این اطمینان را به وجود می‌آورد که در بحث‌های کنگره و رئیس جمهور کنگره پیروز خواهد شد.
وی ادامه داد: حال اگر کنگره آمریکا تصمیم بگیرد که نمی‌خواهد تحریم‌ها را بردارد می‌تواند حتی قانونی تصویب کند که قوانین بین‌المللی را لغو کند. حال اگر لغو تحریم‌ها به صورت یکجا انجام نشود و این مسئله طول بکشد کنگره آمریکا می‌تواند زیر میز بازی بزند.
ایزدی تصریح کرد: مباحث حقوقی و اقتصادی نیز دلایل دیگری هستند که اگر تحریم‌ها به صورت یکجا لغو نشوند ما را دچار مشکل میکنند.
وی گفت: همانطور که مسئولان وعده داده بودند که هم سانتریفیوژ می‌چرخد هم زندگی مردم حال می‌بینیم که سانتریفیوژها در حد اسباب‌بازی می‌چرخند و چرخش آنها در حد صنعتی نیست.
ایزدی خاطر نشان کرد: مسئولان دولتی اصرار داشتند که نتیجه مذاکرات را به اقتصاد و معیشت مردم گره بزنند ولی در عمل با این وضع که امروز می‌بینیم و با توجه به این مذاکرات تحریم‌ها درجای خود باقی خواهد ماند و مشکلات اقتصادی مردم نیز حل نخواهد شد.
ایزدی این کارشناس مسائل بین‌الملل در پاسخ به سؤالی درباره تأثیر برداشته شدن تحریم‌ها در شرایط عمومی جامعه و خرسندی بخشی از مردم در قبال این مسئله گفت: دیوید کوهن چندی پیش در کنگره آمریکا تأکید کرد که در مرحله اول توافق هیچ بهبودی در اوضاع اقتصادی ایران ایجاد نمیشود. این اظهارات کوهن یعنی بخشی از مردم برای لغو تحریم‌ها خوشحالی میکنند ولی در واقع چنین اتفاقی نیفتاده است.
ایزدی ادامه داد: کوهن می‌گوید که این مسئله در ادامه یک فشار مردمی را بر روی نظام ایران ایجاد می‌کند؛ متأسفانه دوستان دولت نیز در این مسئله و شور و حرارت بیهوده دامن می‌زنند و می‌گویند همه تحریم‌ها لغو میشود.
وی در ادامه با تشریح دلایل ورود ایران به مذاکرات هسته‌ای اظهار داشت: ما در این مذاکرات وارد نشدیم تا منافع حزب دموکرات را تأمین کرده و جایگاه آن را ارتقاء دهیم بلکه دلیل ورود ما به مذاکرات حل مسئله هسته‌ای کشورمان بود.
وی مهمترین مشکل توافق ژنو و لوزان را ایجاد توقف در برنامه هسته‌ای ایران در قبال امتیازاتی ناچیز و لغو تحریم‌های کم اثر خواند و افزود: حتی تحقیق و توسعه برنامه هسته‌ای ما نیز باید با موافقت طرف مقابل صورت گیرد.
ایزدی ادامه داد: البته در متنی که آمریکایی‌ها منتشر کرده‌اند و من احساس می‌کنم که به واقعیت نزدیک‌تر است فاجعه‌های بیشتری نیز وجود دارد، به عنوان مثال ایران در حوزه‌هایی که ممکن است با صنعت هسته‌ای ما مرتبط شود باید از 1+5 اجازه بگیرد و در جای دیگر این متن آمده چهار جا در ایران قابلیت بازرسی دارد.
وی در بخش پایانی اظهارات خود با تأکید بر اینکه هیچ ضمانتی وجود ندارد که تحریم‌های لغو شده دوباره و با شکلی دیگر اعمال نشود، خاطرنشان کرد: باید این نکته در متن اصلی گنجانده شود که تحریم‌ها به هیچ شکلی قابل بازگشت نیست.
حجت‌الله عبدالملکی: راه علاج اقتصاد ایران فهم صحیح از شرایط کنونی است/ اجرای کامل اقتصاد مقاومتی اثرات تحریم‌ها را رفع خواهد کرد
عضو هیأت علمی دانشگاه امام صادق(ع) با بیان اینکه راه علاج اقتصاد ایران فهم صحیح از شرایط کنونی است، گفت: اجرای کامل اقتصاد مقاومتی اثرات تحریم‌ها را رفع خواهد کرد.
حجت‌الله عبدالملکی ضمن قدردانی از زحمات تیم مذاکره کننده جمهوری اسلامی ایران گفت: تلاش تیم مذاکره کننده برای تحقق یک توافق خوب قابل تقدیر است. و هدف ما از بیان این مباحث کمک به دولت و تیم مذاکره کننده است.
عبدالملکی در ادامه گفت: اگرچه رویکرد بحث امروز من انتقادی است، اما هدف ما کمک به دولت یک از یک سو و روشن سازی افکار عمومی در چارچوب انتقادی علمی و منصفانه است.
وی در ادامه بحث خود گفت: امروز می‌خواهیم بدانیم آیا لوزان دستاورد مثبتی داشته است؟ آیا لوزان نتایج منفی داشته است؟ آیا این بهترین توافق ممکن است؟ و اینکه اثرات اقتصادی مذاکرات لوزان چه بوده است؟
این استاد دانشگاه بیان داشت: ارزیابی دستاوردهای لوزان مبتنی بر خروجی مذاکرات انجام میشود، لکن در خصوص اینکه در واقع خروجی این ماراتون مذکرات چه بوده اختلاف نظرهایی وجود دارد. اگرچه بسیاری از اطراف مذاکره تنها خروجی این مذاکرات را یک بیانیه مطبوعاتی بدون الزام حقوقی می‌دانند، عده‌ای دیگر سیاق نگارش متن را شکلی از توافق- و لازم الاجرا- معرفی میکنند. این به اصطلاح بیانیه از سوی دیگر با عناوین دیگری از جمله تفاهم نامه نیز می‌تواند نامگذاری شود.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: به هر حال قالب حقوقی خروجی مذاکرات هر چه باشد، لاجرم در نظرات مکتوب و شفاهی طرفین ایرانی و غربی متجلی شده است و ما نظرات این دو طرف را مطرح و تحلیل می‌کنیم.
عبدالملکی منابع مورد استفاده خود برای تحلیل نظرات طرف ایرانی را سند خلاصه راه حل های تفاهم شده (مربوط به وزارت امور خارجه ایران)، متن بیانیه مشترک قرائت شده توسط دکتر ظریف و سخنان روحانی و منابع مورد استفاده برای شناسایی نظرات طرف غربی را سخنان خانم موگیرینی، فکت شیت منتشره از سوی وزارت امور خارجه آمریکا، متن اقدامات تفاهم شده (منتشر شده از سوی وزارت خارجه آمریکا)، سخنان اوباما و جان کری و سخنان سایر مقامات غربی (وزیر امور خارجه فرانسه) معرفی کرد.
وی در ادامه افزود: آنچه که ضروری است در توجیه بررسی این اسناد بیان کنیم، این است که طرف ایرانی صحبت از یک نوع تفاهم با طرف غربی می‌کند و تفاهم، منطقاً و اصولاً آن است که اتفاق بر امری واحد را دلالت کند و لذا بایستی شاهد حرف‌های واحد از سوی طرفین باشیم، ولو اینکه این گفته‌ها کلی باشند و چند صدایی و تضاد اظهارات گفته شده در یک تفاهم نامه، ماهیت آن را مخدوش می‌کند و در واقع به معنای عدم تفاهم است.
این اقتصاددان در ادامه به تحلیل اظهارات طرفین پرداخت و گفت: بررسی موارد گفته شده بیان می‌دارد که طرف ایرانی و طرف غربی بر سر یک سری موارد نظر یکسان دارند، از جمله اینکه در تأسیسات فردو غنی سازی پایان می‌یابد، در تأسیسات اراک تولید پلوتونیوم کاهش می‌یابد، تنها در تأسیسات نطنز غنی سازی انجام میشود و تنها پنج هزار سانتریفیوژ نسل اول مشغول به کار خواهند بود، ایران پروتکل الحاقی را اجرا خواهد کرد و اینکه اجمالا تحریم‌های هسته‌ای (صرفا هسته‌ای) رفع، خاتمه یافته یا تعلیق خواهند شد.
عبدالملکی اما در ادامه به بیان اختلاف نظرهای طرفین و تفسیرهایی که هریک جداگانه از بیانیه دارند پرداخت و گفت: در خصوص رفع تحریم‌ها طرف ایرانی از پایان یک جای همه تحریم‌های هسته‌ای آمریکا، اتحادیه اروپا و شورای امنیت در اولین روز اجرا، سخن به میان می‌آورند. همچنین در خصوص پروتکل الحاقی، ایران اجرای آن را داوطلبانه و با تصویب رئیس جمهور و مجلس می داند و حداکثر مدت محدودیت‌های هسته ای را 10 سال ذکر کرده است.
وی گفت: اما در مقابل طرف غربی (آمریکا) در خصوص رفع تحریم‌ها شامل تحریم‌های شورای امنیت، اتحادیه اروپا و آمریکا، یک تقسیم بندی را قائل شده است که براساس آن تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا به صورت تدریجی و پس از تائید آژانس بین المللی انرژی اتمی مبنی بر اجرای تعهدات کلیدی توسط ایران برداشته خواهد شد و تحریم‌های شورای امنیت نیز پس از رفع PMD یا بر طرف شدن شبهه آژانس مبنی بر احتمال وجود ابعاد نظامی در برنامه هسته‌ای ایران، حاصل خواهد شد.
این استاد دانشگاه اضافه کرد: در قسمت رفع تحریم‌ها، طرف غربی زمان بندی نامشخصی را تعریف نموده است و نیز بر اینکه صرفا تحریم‌های هسته‌ای برداشته خواهد شد تاکید می کند « لازم به ذکر است که از مجموع 28 تحریم کنگره و دولت آمریکا، تنها پنج مورد صرفا هسته‌ای است که سه مورد از آنها مربوط به قبل از سال 2006 و با اثرات اقتصادی که هستند، در حالیکه تحریم های مالی و نفتی در قوانینی درج شده است که علت آنها فراتر از موضوع هسته ای و شامل مسائل مربوط به حقوق بشر، حمایت از تروریسم، برنامه موشکی و ... می شود.»
وی تاکید کرد: همچنین طرف آمریکایی مطرح می کند که تحریم‌ها صرفا تعلیق خواهد شد و ساختمان تحریم‌ها باقی خواهد ماند. در خصوص کاهش ذخایر مواد غنی شده نیز طرف غربی از توافق برای کاهش 10 تن اورانیوم 3.5 تا 5 درصد به 300 کیلوگرم خبر می‌دهد. طرف غربی همچنین طول دوره محدودیت‌ها را در مواردی بین 10 تا 25 سال و در مورد برخی موضوعات ابدی می‌داند.
عبدالملکی در جمع بندی سخنان خود گفت: بدین ترتیب تعهدات طرف ایرانی قطعی و تقریبا مورد اتفاق دو طرف است، لکن تعهدات طرف غربی غیر قطعی و مورد اختلاف است.
این استاد دانشگاه در ادامه به موضوع دستآوردهای مثبت ادعایی برای مذاکرات لوزان اشاره کرد و گفت: برخی از دستآوردهای ادعایی لوزان عبارتند از پذیرش حق غنی سازی ایران، اذعان غرب به صلح آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران، پذیرش فتوای مقام معظم رهبری مدظله العالی مبنی عدم مشروعیت تولید و اشاعه سلاح‌های اتمی، رفع تهدیدات نظامی و اجمالا پذیرش رفع تحریم‌های هسته‌ای.
وی ادامه داد: اما هیچ کدام از این موارد را نمی‌توان دستآورد لوزان دانست، زیرا حق غنی سازی در سال 1384 با پذیرش 3 هزار سانتریفیوژ و در توافق نامه ژنو 3 به صراحت تصریح شده است. همچنین اگر صلح آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران پذیرفته شده بود، دیگر چه نیازی به توافق برای اجرای پروتکل الحاقی و رفع PDM وجود داشت؟
این استاد دانشگاه تصریح کرد: در مورد بند سوم نیز فتوای مقام معظم رهبری تقریبا دوسال پیش توسط اوباما در صحن علنی سازمان ملل متحد به صراحت مورد پذیرش و مورد تاکید قرار گرفت. در مورد بند چهار نیز موضوع برطرف نشده، زیرا همواره شاهد بودیم که در طول مدت مذاکرات در لوزان طرف غربی به رهبری آمریکا همواره تأکید بر وجود گزینه‌های روی میز و تهدید نظامی می نمود. در بحث رفع تحریم های هسته ای نیز دستاورد جدیدی به دست نیامده، چه اینکه در توافق ژنو 3 نیز بر رفع تحریم های هسته ای پس از توافق جامع تاکید شده بود. پس هیچ کدام از این موارد دستاورد مثبتی برای لوزان محسوب نمی شوند.
وی در رابطه با برخی از نتایج منفی لوزان گفت: پذیرش محدویت شدید فردو توسط طرف ایرانی، پذیرش محدودیت تأسیسات اراک توسط طرف ایرانی، پذیرش محدودیت غنی سازی (غنی سازی با 5 هزار سانتیریفیوژ یعنی غنی سازی تقریبا در مقیاس آزمایشگاهی و نه صنعتی) توسط طرف ایرانی، پذیرش اجرای پروتکل الحاقی و مواجه شدن با مشکلات امنیتی از جمله افشای اطلاعات سری نظامی، پذیرش حداقل 10 سال محدودیت روی صنعت هسته‌ای کشور توسط طرف ایرانی و از همه اینها بدتر، وابسته کردن بیش از پیش اقتصاد به مذاکرات هسته‌ای.
عبدالملکی در ادامه گفت: با توجه به نکات منفی مطرح شده، آیا اصولا این نتایج را می‌توان مطلوب و به عنوان یک موفقیت در نظر گرفت و برای آن جشن گرفت و تبریک گفت؟!
وی همچنین در پاسخ به این سوال که آیا توافق بهتری ممکن بوده است یا خیر گفت: البته شاید با توجه به شدت دشمنی طرف غربی واقعا امکان توافق بهتری وجود نداشته باشد، لکن به چه دلیل ما باید اصرار داشته باشیم بر اینکه حتما توافقی صورت گیرد؟ آیا اساسا ما برای رفع مشکلات اقتصادی و تقویت تولید ملی خود به رفع تحریم های مذکور نیاز حیاتی داریم که اینچنین به تکاپو افتاده و دست پاچه شده و در نهایت بخواهیم بهترین توافق ممکن را ولو اینکه ذاتا توافقی بد و نامطلوب باشد، بپذیریم؟!
این تحلیل‌گر مسائل اقتصادی در ادامه بیان داشت: در شرایط فعلی اقتصاد کشور، خوشبینانه ترین نتیجه توافق که همانا رفع همه تحریم‌ها بدون از دست دادن هیچ بخشی از دستآوردها باشد، ثمره‌اش تنها افزایش صادرات نفت خام، افزایش واردات کالاهای خارجی، افزایش قیمت املاک و زمین و مسکن در داخل، حضور مجدد شرکت‌های نفتی غربی، کاهش تورم در بعضی بخش‌ها و افزایش در بخش هایی دیگر و امثال اینها خواهد بود که در وضعیت کنونی دو نتیجه نامطلوب تضعیف تولید ملی و وابستگی بیشتر کشور به خارج را به بار خواهد آورد و در نتیجه اقتصاد کشور شکننده‌تر میشود.
وی گفت: البته اگر اقتصاد مقاومتی به طور کامل اجرا شود، در نتیجه آن پایه تولید تقویت خواهد شد و اثرات تحریم‌ها رفع خواهد شد. در چنین شرایطی البته رفع تحریم‌ها می‌تواند به عنوان دنده کمکی تولید ملی عمل کند، لکن در شرایط کنونی که به جهت وابستگی ده‌ها ساله کشور به کالاهای خارجی و خام فروشی نفت پایه های تولید در کشور ضعیف است، رفع تحریم‌ها مشکلی از اقتصاد کشور حل نخواهد کرد، بلکه اصرار بر توافق به هر قیمتی، باعث وابسته تر شدن اقتصاد کشور به نتایج مذاکرات و در نتیجه تعلیق الگوی اقتصاد مقاومتی و تضعیف شدن بیشتر تولید ملی خواهد شد.
وی راه علاج اقتصاد ایران و پیروز شدن در جنگ اقتصادی کنونی را فهم صحیح از شرایط کنونی دانست و افزود: در خصومت‌های اقتصادی معاصر رفع خصومت‌های اقتصادی خارجی امکان عملی ندارد، چرا که دشمنی استکبار جهانی با ما یک دشمنی ریشه‌دار و تمدنی است که با از چرخش ایستادن چند سانتریفیوژ هسته‌ای برطرف نخواهد شد. از سوی دیگر با اصرار بر توافق به هر قیمتی باید انتظار داشت که دشمن راه تسلط بر ملت و دولت ایران را آموخته و لذا در موارد مشابه اعم از مسائل موشکی، حقوق بشر و غیره از همین حربه تحریم اقتصادی استفاده خواهد کرد.
این استاد دانشگاه در خاتمه گفت: پس راه حل رفع مشکلات اقتصادی را نباید در خارج از مرزهای جست و جو کرد، بلکه با باسازی ساختار اقتصادی کشور به خصوص اصلاح فرهنگ مصرف، تولید و مدیریت اقتصادی، براساس آموزه‌های اقتصادی اسلام و انقلاب اسلامی، در عرصه جنگ اقتصادی نیز پیروزی از آن ملت بزرگ ایران خواهد بود و این یعنی اقتصاد مقاومتی.
منوچهر محمدی: متن متفاوت آمریکا از بیانیه لوزان خدعه‌گری آن کشور را نشان می‌دهد
یک کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه چگونه ممکن است با سه سند از یک بیانیه مشترک به توافق جامع رسید، گفت: متن متفاوت آمریکا از بیانیه لوزان خدعه‌گری آن کشور را نشان می‌دهد.
منوچهر محمدی پیرامون توافق لوزان و ابهامات موجود در متن بیانیه لوزان، گفت: چگونه ممکن است که مدت یک سال و نیم مذاکره صورت گیرد و در انتها از درون آن سه متن بیرون بیاید که با هم اختلاف دارد.
وی افزود: حال آقایان سعی میکنند اینگونه وانمود کنند که این تفاوت‌ها اختلاف برداشت و تفسیر است، این در حالی است که اکنون سه سند درباره مذاکرات لوزان وجود دارد. چگونه می‌توانیم سند رسمی که وزارت خارجه آمریکا منتشر کرده است را اختلاف تفسیر بنامیم.
معاون اسبق وزارت امور خارجه ادامه داد: اگر سند آمریکا جعلی است چرا اعضای تیم مذاکره‌کننده ما آن را تکذیب نمی‌کنند و فریاد نمی‌زنند که آمریکا خدعه‌گر است و سند تقلبی منتشر کرده است.
این کارشناس مسائل سیاسی تأکید کرد: این توافق در حقوق بین‌الملل بی‌نظیر است که سه سند درباره آن وجود دارد و به خاطر این توافق جشن نیز گرفته میشود.
محمدی با بیان اینکه وجود متن‌های متفاوت از بیانیه لوزان سه حالت را نشان می‌دهد، گفت: یا هر سه سمت جعلی است یا سند ایران درست و سند آمریکا جعلی است که در این خصوص تیم مذاکره‌کننده ما باید واکنش نشان دهد یا سند آمریکا درست است و سند ایران جعلی است.
معاون اسبق وزارت امور خارجه تصریح کرد: با این وضعیت مهمترین مسئله این است که ما باید برای رسیدن به توافق اصلی و جامع طرح مشترک داشته باشیم. حال بر اساس کدامیک از این سندها می‌خواهیم توافق اصلی را بنویسیم.
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: ما به تیم مذاکره‌کننده می‌گوییم شما که قدرت مذاکره و به چالش کشاندن هفت وزیر خارجه کشورهای بزرگ را دارید چرا از نشستن بر سر میز دانشگاه طفره می‌روید. بیایید و ما را قانع کنید که اگر اینگونه شود ما نیز برای شما کف می‌زنیم.
این کارشناس مسائل سیاسی خاطرنشان کرد: موضوع دیگر این است که اگر متن رسمی وزارت خارجه آمریکا جعلی است آن را رسماً تکذیب کنید و به آمریکا و 1+5 اعتراض کنید که شما در همان قدم اول خدعه می‌کنید.
محمدی افزود: ایران و 1+5 و آمریکا در همین آغاز امر و بر سر اقدام مشترک دچار اختلاف هستند. حال تیم مذاکره‌کننده ما بر چه مبنا و سندی می‌خواهد نوشتن توافق اصلی را شروع کند.
معاون اسبق وزارت امور خارجه ادامه داد: عنوان میکنند که این بیانیه چرک نویس است پس اگر اینگونه است چرا نام آن را بیانیه گذاشته‌اید؟ و در این بیانیه موارد تعهدآور گنجانده‌اید. بنده در طول تاریخ فعالیتم در سیاست خارجی چیزی شبیه بیانیه لوزان و توافق ژنو ندیدم که دو طرف در خصوص یک متن مشترک اینگونه اختلاف داشته باشند.
منوچهر محمدی این کارشناس مسائل بین‌الملل با بیان اینکه امیدوارم توافقی بر اساس این بیانیه شکل نگیرد و به عقیده من نظام هم اجازه این مسئله را نخواهد داد، گفت: اگر توافق بر اساس این متن انجام شود در واقع از صنعت هسته‌ای ما چیزی جز ویترین باقی نخواهد ماند.
محمدی با اشاره به اظهارات ظریف مبنی بر اینکه عرصه بین‌الملل به عرصه امتیاز دادن و امتیاز گرفتن است، گفت: من نیز این مسئله را قبول دارم ولی شما با چه دستمایه‌ای به مذاکرات رفته‌اید و این مسئله زمانی صدق می‌کند که دست شما نیز پر باشد.
وی مذاکره ایران با آمریکا در زمان فتح لانه جاسوسی و ماجرای مک‌فارلین را یادآور شد و گفت: اما مذاکرات اخیر ما با 1+5 از این دست مذاکرات نیست و شما از همان روز اول با دست خالی جلو رفتید و گفتید که خزانه خالی است و باید دم کدخدا را دید و حتی آقای ظریف گفت که آمریکا با یک بمب می‌تواند کل تجهیزات نظامی ما را نابود کند و با این روش شما وارد یک مذاکره برد-باخت شده‌اید.
این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: باید دیپلماسی خود را تهاجمی کنیم زیرا هم‌اکنون در عرصه منطقه در حال لگدمال کردن آمریکا هستیم و زمانی که همه دنیا جلوی بشاراسد ایستاده‌اند ما با یک جمله رهبری توانستیم در مقابل آنها بایستیم و خواسته آنها اتفاق نیفتاد.
وی با اشاره به موضوع تعامل با آمریکا که از سوی دولت مطرح میشود، تصریح کرد: دوستان می‌گویند تعامل سازنده با آمریکا باید داشته باشیم ولی به عقیده من اگر تعامل با آمریکا یعنی دیدن دم کدخدا باید گفت این ره به ترکستان می‌رود.
محمدصادق کوشکی: کارنامه مردودی آمریکا در توافق ژنو ثابت شد/ جمهوری اسلامی باید طرف مقابل را راستی‌آزمایی کند
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با بیان اینکه آمریکا در توافق ژنو به هیچ یک از تعهداتش عمل نکرد، گفت: کارنامه مردودی آمریکا در توافق ژنو ثابت شد و امروز این جمهوری اسلامی است که باید آمریکا را راستی‌آزمایی کند.
محمدصادق کوشکی در ابتدای سخنان خود با اشاره به وجود ابهام پیرامون توافق لوزان گفت: در این توافق تعهدات ما مشخص است اما تعهدات طرف مقابل اینگونه نیست و هنوز مشخص نیست که تحریم‌ها رفع، متوقف، تعلیق یا لغو میشود.
کوشکی ادامه داد: ابهام بعدی این است که کلید رفع، توقف، تعلیق یا لغو تحریم‌ها در دست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی است. ابهام در اینجاست که اگر ما تمام تعهداتمان را که بسیار سخت است انجام دادیم چه تضمینی وجود دارد که آژانس اغنا شود.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: تا زمانی که آژانس اغنا شود تحریم‌ها سرجایش می‌ماند و ما باید صبر کنیم تا آژانس راستی‌آزمایی تعهدات ما را تأئید کند. آن هم آژانسی که 12 سال است از برنامه هسته‌ای ما اغنا نشده است.
کوشکی با بیان اینکه آقای ظریف باید بیان کند راه اغنا کردن آژانس چگونه است، گفت: آقای ظریف عنوان می‌کند اگر آژانس اغنا نشود آبرویش در جهان می‌رود آیا این جواب ضمانت اجرا دارد؟ آقای ظریف می‌گوید اگر ما پروتکل الحاقی بپذیریم بعد از مدتی آژانس اغنا خواهد شد. باید این موضوع را مطرح کرد که مگر تا به حال آژانس صادقانه عمل کرده است.
این کارشناس مسائل سیاسی در ادامه گفت: موضوع ابهام دیگر این است که آقای ظریف می‌گوید ناظر توافق، شورای امنیت سازمان ملل است. مگر میشود یک طرف دعوا ناظر نیز باشد! 1+5 همان شورای امنیت است و اینکه ناظر توافق شورای امنیت باشد از لحاظ حقوقی قابل پذیرش نیست.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی به تمام تعهداتش در توافق ژنو پایبند بود، گفت: اما هیچ یک از مسئولان دولتی نیامدند بگویند که آمریکایی‌ها به کدام یک از تعهداتشان عمل کردند. کارنامه مردودی آمریکا در توافق ژنو در پایبندی به تعهداتش ثابت شد و امروز این ما هستیم که باید آنان را راستی‌آزمایی کنیم.
وی افزود: کسی باید اعتمادسازی کند که خلف وعده کرده است و این آمریکاست که باید اعتمادسازی کند.
کوشکی در ادامه گفت: آقای ظریف عنوان می‌کند که کشورهای زیادی از جمله ژاپن پروتکل الحاقی را پذیرفته‌اند حال باید این موضوع را بیان کنیم که در ژاپن هنوز قانون کاپیتالاسیون اجرا میشود حال ما چگونه خود را با ژاپن مقایسه می‌کنیم ما نباید استقلال خودمان را با این کشور قیاس کنیم. اینکه 124کشور پروتکل الحاقی را اجرا میکنند می‌تواند دلیل کافی برای پذیرش آن توسط ما باشد؟
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران گفت: غربی‌ها که بدون پروتکل الحاقی ویروس استاکسنت را ایجاد کردند حال با پذیرش پروتکل الحاقی توسط ما چه میکنند؟
کوشکی با بیان اینکه نمی‌توان به بازرسان آژانس اعتماد کرد، گفت: ما چند بار مگر از بازرسان آژانس صداقت دیدیم.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه ما واژه غنی‌سازی را نیاز نداریم بلکه به اجرای آن نیاز داریم، گفت: انجام غنی‌سازی جزو حقوق بدیهی ما است و نیازی به تأئید آمریکا ندارد. امروز هم که در توافق لوزان قرار شده است 6هزار سانتریفیوژ نسل یک به فعالیت خود ادامه دهد، هیچ فایده‌ای برای ما نخواهد داشت.
کوشکی با بیان اینکه 190هزار سو نیاز کشور برای تأمین سوخت بوشهر است، گفت: آقای ظریف می‌گوید ما اگر بخواهیم سوخت بوشهر را تأمین کنیم به 190هزار سو نیاز داریم حال باید این موضوع را به وی گفت که اگر ما نتوانیم برای بوشهر سوخت تهیه کنیم برای چه غنی‌سازی می‌کنیم؟
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران با بیان اینکه 6هزار سانتریفیوژ نیاز کشور را تأمین نمی‌کند، گفت: این غنی‌سازی کاریکاتوری است علاوه بر آن چرا مسئولان در خصوص این موضوع که پلوتونیوم باید از ایران خارج شود صحبتی نمی‌کنند.
این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به ذوق‌زدگی بیش از حد طرف غربی و آمریکایی از توافق لوزان، گفت: باید به این سؤال جواب دهیم که چرا غربی‌ها اینقدر از توافق خوشحالند اگر توافقی صورت نمی‌گرفت آنها مگر چقدر ضرر می‌کردند. طرف غربی می‌گوید ما باورمان نمی‌شد به این توافق برسیم. باید در این خصوص بگوییم که اگر این توافق برد-برد تنظیم شده بود غربی‌ها این میزان خوشحالی نمی‌کردند و اگر در این توافق منافع ملت ایران حفظ شده بود آمریکا و غربی‌ها اینقدر خوشحال نمی‌شدند.
کوشکی ادامه داد: ما به دشمنانمان اعتماد نمی‌کنیم چرا که در یک سال گذشته عدم وفای به عهد آنان را کاملاً لمس کردیم و حال باید چند بار دیگر تجربه کنیم که آمریکا به عهد خود وفادار نمی‌ماند.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: باید این سؤال را طرح کرد که مگر تعهدات ما و طرف مقابل موازی است که اگر آنان نقض عهد کردند ما نیز همین کار را انجام دهیم. ما زمانی که تمام تعهدمان را انجام دادیم و رآکتور را بازطراحی کردیم آنان شروع به انجام تعهداتشان میکنند و حال اگر به تعهد خود عمل نکنند چقدر زمان خواهد برد تا ما دوباره به وضع سابق برگردیم؟
کوشکی در ادامه با اشاره به لزوم تصویب موافقتنامه‌های بین‌المللی از سوی مجلس شورای اسلامی اظهار داشت: بر فرض اینکه ایران و طرف‌های غربی به توافقی برسند باید از دوستان دولت پرسید که آیا این حق را برای مجلس قائل هستند که این توافق را به تصویب نمایندگان ملت برسانند و یا مانند توافقنامه ژنو که این اصل بر زمین ماند قرار است درباره بیانیه لوزان نیز این اتفاق رخ دهد.