خبرنامه دانشجویان ایران: دکتر جاهی عیسی استاد پیشین مطالعات آفریقا در دانشگاه دلاور در فیلادلفیا، در گفتگو با شبکه تلویزیونی پرس تیوی به بررسی مسئله ناآرامیهای مرگبار اخیر در سودان جنوبی، جدیدترین کشور استقلال یافته در جهان، پرداخته است. وی معتقد است که نا آرامی ها در سودان جنوبی جنگ نیابتی بین آمریکا و چین است چرا که آمریکایی ها در استقلال سودان جنوبی بخاطر نفت در برابر سودان ایستادند و نقش مهمی در استقلال سودان جنوبی ایفا کردند و در حال حاضر سودان جنوبی قمر مصنوعی آمریکا به شمار می رود و چینی ها هم منافعی دارند که نمی خواهند از آن بگذرند.
به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ ترجمه کامل متن گفتگوی شبکه تلویزیونی پرس تی وی با جاهی عیسی در ادامه می آید:
پرس تی وی : آقای عیسی، آیا به نظر شما مسائلی که شاهد رخداد آن در سودان جنوبی، جدیدترین کشور مستقل شده در جهان، هستیم نوعی منازعه فرقه ای و یا منازعه ای سیاسی و یا هر دو میباشد ؟
عیسی : خب، به نظر من هر دو میباشد. من فکر میکنم چیزی که ما اکنون شاهد آن هستیم، نوعی جنگ نیابتی میان امریکا و چین است و من فکر میکنم در صورتی که به بررسی این موضوع از این نقطه نظر نپردازیم، این موضوع پیچیده و گیج کننده خواهد بود.
همچنین میخواهم این موضوع را مطرح کنم که گروهی از مردم که ما درباره آنها صحبت میکنیم، در این کشور تازه استقلال یافته جنوب سودان، که در سال ۲۰۱۱ با کمک های فراوان امریکا به استقلال دست یافتند؛ ما باید به خاطر داشته باشیم که امریکا علیه خواست کشور سودان، از استقلال جنوب سودان حمایت کرد و این در حالی بود که چین از دولت سودان حمایت میکرد. و ما با مسئله نفت روبرو هستیم، ما درباره نفت سخن میگوییم. امریکا سرمایه گذاری های فراوانی در جنوب سودان انجام داده است و چینی ها از این موضوع خوشحال نیستند، بنابراین ما شاهد جنگی نیابتی هستیم که این کشور تازه تاسیس را به دو قسمت تقسیم کرده است و شاهد درگیری های فرقه ای هستیم و من فکر میکنم که این موضوعی است که ما با آن در جنوب سودان روبرو میباشیم. بنابراین ناآرامیهای اخیر جنوب سودان هم فرقه ای و هم سیاسی است.
پرس تی وی : آقای عیسی پیش از آن که نظرات دیگر مهمان برنامه را بشنویم، شما مطرح کردید که این جنگی نیابتی میان امریکا و چین است. آیا شما این دو کشور را مسئول این ناآرامیها میدانید و به نظر شما دو طرف چه اهدافی را در جنوب سودان دنبال میکنند ؟
عیسی : خب، این ها قدرت های جهانی هستند و آنها برای منابع طبیعی مبارزه میکنند و آنها در پی کنترل بر آسیب پذیرترین مناطق جهان هستند.
در این کشور تازه استقلال یافته که در واقع دولت حاکمیتی ندارد، ارتش و نهاد نظامی ندارد و آنها برای چندین دهه در مبارزه با سودان بودند، هم اکنون همه چیز بی ثبات است.
زمانی که شما به اتفاقاتی که در مرزهای جنوب سودان در مرز اوگاندا نگاه میکنید، که بسیاری میگویند که اوگاندا به جنوب سودان و شورشیان در حمله و ایجاد بجران کمک کرده است؛ به همین نتیجه میرسید؛ بنابراین من فکر میکنم که دو کشور امریکا و چین هر دو به منابع طبیعی در جنوب سودان علاقمند هستند.
بنابراین اگر بخواهیم کسی را سرزنش کنیم، باید اتحادیه آفریقا را سرزنش کرد. اتحادیه آفریقا، زیرا این اتحادیه به اندازه کافی قدرتمند نیست و آنها تا حد زیادی بر قدرت های خارجی به ویژه امریکا وابسته هستند؛ آنها در زمینه پیشنهادهای منطقه ای و استراتژیک و همچنین مسائل نظامی و توسعه به قدرت های خارجی وابسته هستند اما در عین حال آنها به چینی ها نیز وابسته میباشند.
بنابراین من امریکا یا چین را در این موضوع مقصر قلمداد نمیکنم؛ من اتحادیه آفریقا را سرزنش میکنم زیرا این وظیفه آنان است که اطمینان حاصل کنند که این جنگ های استعماری در منطقه و قاره آفریقا روی ندهد.
پرس تی وی : خب، ما از جنبه ای که شما ذکر کردید، آغاز میکنیم و این حقیقت که جنوب سودان سرشار از منابع نفتی است و اگرچه این نفت باید از جمهوری سودان عبور کند. آقای عیسی، به نظر شما این موضوع که شورشیان هم اکنون کنترل بور، مرکز ایالت جانگلی و بنتیو مرکز یک ایالت نفت خیز را تحت کنترل خود در آوردهاند، چه اندازه میتواند حایز اهمیت باشد؛ به نظر شما این تغییر در کنترل حاکمیتی چه اندازه میتواند مهم باشد ؟ و به نظر شما این مسئله برای دولت آقای سالوا کییر چه معنایی خواهد داشت ؟
عیسی : خب همان طور که پیش تر گفتم، جنوب سودان تقریبا قمر مصنوعی امریکا به شمار میآید. آنها در زمان استقلال در آنجا بودند، اگر شما به دقت به مراسم استقلال جنوب سودان نگاه کنید، شما شاهد حضور شمار زیادی از مقامات امریکایی در آنجا خواهید بود و البته شورشیان که ... من نمیتوانم بگویم که چه کسی از شورشیانی که اخیر مناطق نفت خیر جنوب سودان را تحت کنترل خود در آوردهاند، حمایت میکند؛ اما فکر میکنم که این مسئله کاملا شفاف است که باراک حسین اوباما رئیس جمهوری امریکا میگوید که نیروهای امریکایی بیشتری به آنجا اعزام خواهند شد.
بنابراین من فکر میکنم که چیزی که ما شاهد آن هستیم، میتواند مسیر میان یک جنگ تمام عیار میان امریکا و چین بر سر منابع طبیعی قاره آفریقا باشد.
اکنون من از آن جمله افرادی نیستم که اعتقاد داشته باشم چینی ها نجات دهندگان قاره آفریقا هستند؛ منظور من این است که بسیاری از مردم به ویژه در قاره آفریقا بر این موضوع اعتقاد دارند. چینی ها منافع خود را دنبال میکنند و آنها نیز به مانند اروپایی ها نژاد پرست هستند.
مطالعات زیادی انجام شده است که نتایج آن این مسائل را نشان میدهد، همین مطالبی که درباره چینی ها مطرح کردم و این که آنها چه احساسی درباره مردم آفریقا و مردم سیاه پوست دارند و آنها نیز همان احساسات نژاد پرستان سفید پوست و حس برتری را در قبال آفریقایی ها و سیاه پوستان دارند.
مدتی پیش من یک مقاله نوشتم که در مجله مطالعات پان افریکن منتشر شد، شاید سه سال پیش، که در آن عنوان شده بود که نیروهای امریکایی در قاره آفریقا، AFRICOM ، موضوعی است که مرکز توجه سیاست خارجی امریکا در قبال جنوب سودان میباشد و باقی آفریقا نیز مورد توجه استقرار نیروهای امریکایی میباشد. و ما عنوان کردیم که این جنگی نیابتی خواهد بود، و این مسئله بسیاری از ملت های آفریقایی را به سوی چین متمایل کرد.
و این همان چیزی است که اتفاق افتاده است، چین هم اکنون وعده سرمایه گذاری بالغ بر یک تریلیون دلار را در جهت توسعه در قاره آفریقا داده است. امریکا منابع کافی برای انجام چنین کاری ندارد. چیزی که آنها دارند همان نفوذ بین المللی شان است، چیزی که باراک حسین اوباما رئیس جمهور آفریقایی امریکا دارد، اما آنها منابع مالی برای این رقابت را ندارند.
بنابراین چیزی که اکنون ما شاهد آن هستیم، دو برابر شدن شمار نیروهای نظامی امریکایی در قاره آفریقا، احتمالا نشان از نزاعی مهم میان امریکا و چین خواهد بود.
من فکر میکنم که ما تنها میتوانیم نظاره گر آن باشیم و ببینیم و این مسئله بیشتر و بیشتر جالب خواهد شد.
پرس تی وی : آقای عیسی نظر شما درباره این موضوع چیست ؟ مهمان دیگر برنامه (آقای آبایومیازیکیوی) معتقد است که ما نباید این دو کشور یعنی امریکا و چین را یکسان بدانیم و آنها را در یک گروه قرار دهیم.
عیسی : نه البته من چنین کاری نمیکنم. تاریخ روابط چین با آفریقا، در صورتی که ما حتی به دوران قوام نکرومه (اولین رئیس جمهوری غنا) و پیش از سرنگونی وی باز گردیم، مشاهده میکنیم که چین به صورت منطقی روابط مثبتی با آفریقا داشته است، اگرچه در ۲۰ سال اخیر چیزهای دیگری در آفریقا روی داده است و شهروندان چینی در آفریقا گسترش یافتهاند. در کشور آنگولا، چینی ها یک شهر را منحصرا برای چینی ها احداث کردند.
از آنجایی که چین با پر جمعیت است، آنها هم اکنون در تلاش برای انتقال شهروندان شان به بسیاری از این کشورهای آفریقایی میباشند که این مسئله خرابی و ویرانی هایی به دنبال خواهد داشت.
در صورتی که به اتفاقاتی که در غنا روی داده است ، بنگریم، این کشوری دیگر است که چینی ها به اکتشافات معدنی غیرقانونی در آن پرداخته اند و مشکلات زیست محیطی جدی به بار آورده اند، گزارش های متعددی از سوی کارشناسان چینی که در امریکا زندگی میکنند، منتشر شده است که عنوان میکنند، کشتی های بازرگانی چینی آفریقایی ها را استخدام میکنند یا این که آفریقایی ها خود به قاچاق مردمان خود برای کار در این کشتی های بازرگانی چینی مشغول هستند، این چینی ها نیز سیاستی دارند، سیاستی فرهنگی که میگوید، آنها نژاد برتر هستند.
بنابراین شما نمیتوانید بگویید ... همان طور که من گفتم راه حل مسئله آفریقا، افریقایی ها هستند؛ راه حل قاره آفریقا نه مداخله چینی ها و نه مداخله اروپایی هاست.
پرس تی وی : آقای عیسی لطفا در ۳۰ ثانیه پاسخ دهید، به نظر شما چه چیزی از جنوب سودان کنونی سر بر میآورد و آیا این جنوب سودان دوامی خواهد داشت ؟
عیسی : این مسئله نامحتمل است؛ این مسئله بسیار نامحتمل است. همان طور که گفتم، این روند احتمالا نوعی تقسیم بندی برای جنگی مهم میان امریکا و چین به شمار میآید و این جنگ بر سر منابع طبیعی است که جنوب سودان از آن برخوردار میباشد و این جنگ در حقیقت بر سر کل قاره آفریقا میباشد و ما احتمال پایانی زود هنگام برای آن را نمیدهیم و به سادگی میتوان گفت که امریکا تنها عامل امپریالیستی در این جریان به شمار میآید. من فکر میکنم که چینی ها نیز دستور کار پنهان و سری خود را در سر میپرورانند. بنابراین من فکر میکنم که چیزی که نیاز داریم روی دهد... ، آنهایی از ما که فکر میکنند پان افریکن هستند و خواستار پیشرفت آفریقا میباشند، ما باید دخالت کنیم و باید با این ملت های آفریقایی هم فکری کنیم و پیشنهادی برای حل و فصل این گونه منازعات مطرح کنیم.
