خبرنامه دانشجویان ایران: سی و دومین جشنواره بین المللی فیلم فجر همزمان با سی و پنجمین سالگرد پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۹۲ با شرایط و مقررات جشنواره فیلم فجر در بخش فیلم های سینمای ایران و فیلم های خارج از مسابقه در برج میلاد تهران برگزار شد. فیلم های خارج از مسابقه در این بخش، فیلمهایی هستندکه به لحاظ کیفی همارزش آثار بخش مسابقه است، اما به دلیل حضور یکی از سازندگان اصلی فیلم در هیئتهای انتخاب، داوری یا به درخواست تهیهکننده در این بخش به نمایش درخواهند آمد.
جشنواره ما مهمترین رساله اش برای مردم است و همه آن را رصد می کنند و به همین دلیل است که بخش داخلی اهمیتش آنقدر است که بخش بین المللی سروشکل لازم خود را نگرفته است. از آن والاتر جشنوراه فجر که همزمان با سالگرد پیروزی انقلاب برگزار می شود بیشتر جهت این است که مضمون انقلابی به این باشکوهی حفظ شود.
امسال برای اولین بار بنیاد سینمایی فارابی، هم زمان با اکران فیلم¬های سینمایی در کاخ جشنوارهها، نمایشگاهی با عنوان نخستین نمایشگاه تجهیزات سینمایی ایران، در برج میلاد برپا کرد که نشان دهنده توان تولیدکنندگان داخلی در ساخت تجهیزات سینمایی است.
فرش قرمز جذابیتی بود برای برج میلاد که شده بود گذرگاه هزاران بازیگر و کارگردان و... که بواسطه پیروزی انقلاب زیر پای آنها گسترانیده بودند. اما چهرهایی که از روی آنها رد می شدند چهره شان با مضمون آرمان های انقلاب چندان همخوانی نداشت. اما تنها گامی که ارزش این فرش قرمز فجر را نگه داشت گام دخترخردسال سید محمود رضوی از تهیه کنندگان سینمای ایران بود که با چادر زیبایش فجر را محکم تر کرد. بازیگری که از فرش قرمز عبور کرده و به جایگاه تریبون رسیده یادی می کند از فردین و بهروز وثوقی که شور و هیجان دیگران را باعث می شود و عصبانیت خیلی از حاضرین را، که چه می شود که سعید راد از این دوتن بازیگر قبل انقلاب حرف بزند وقتی که بالای سن فجر انقلابی است.
فجر امسال تفاوتی که با سال های پیش داشت این بود که بعد از انتخابات 92 و تغییر هئیت داوران آن برگزار شد و چند فیلم که سازندگان آن موسوم به حامی فتنه بودند نیز شرکت کرده بودندکه توقع گرفتن سیمرغ داشتند. علاوه بر این جشنواره هنری فجر جولانگاه سیاسیون، حرف سیاسی و نقد دولت قبل و به گفته آنها افراطی ها بود. جشنوارهای متکی به رأی و نظر اشخاص است که هر سال هم خط و مش و نگاهش توسط دبیر و داوران آن تعیین میشود. این یعنی نداشتن هیچ خط مشی و برنامه ریزی اصولی برای جشنواره ای که همه مردم آن را رصد می کنند.
انتقادها به هئیت داوران زیاد بود چرا که نتواسته بودند با توجه به ظرفیت درست فیلم ها سیمرغ ها را تخصیص دهند و گویا نظرات شخصی خارج از تخصص هنری در دادن جایزه ها تاثیرگذار بود. با این وجود فیلم¬های برگزیده از سوی هئیت داوران در بخش مسابقه عبارت بودند از: آذر،شهدخت،پرویز ودیگران اثر( بهروز افخمی)، اشباح (داریوش مهرجویی)،انارهای نارس (محمدرضا مصطفوی)، برف (مهدی رحمانی)، امروز( رضامیرکریمی)، آرایش غلیظ (حمید نعمت الله)،چ (ابراهیم حاتمی کیا)، تمشک (سامان سالور)، بیگانه (بهرام توکلی)، چندمترمکعب عشق( جمشید محمودی)، پنجاه قدم آخر ( کیومرث پوراحمد)، ردکارپت (رضاعطاران)، رستاخیز( احمدرضا درویش)،شیار 143( نرگس آبیار)،شیفتگی( علی زمانی عصمتی)، زندگی جای دیگریست( منوجهر هادی)، دلتنگی¬های عاشقانه (رضا اعظمیان)، خط ویژه (مصطفی کیایی)، خواب زده¬ها (فریدون جیرانی)، عصبانی نیستم (رضا درمیشیان)، قصه-ها( رخشان بنی اعتماد)، متروپل( مسعود کیمیایی)، معراجی¬ها (مسعود ده نمکی)، گنجشک اشی مشی (وحید نیکخواه آزاد،غلامرضا رمضانی،مسعود کرامتی)، فصل فراموشی فریبا (عباس رافعی)،طبقه حساس (کمال تبریزی)، مردن به وقت شهریور( هاتف علیمردانی)،همه چیزبرای فروش( امیرحسین ثقفی)،کلاشینکف( سهیل سهیلی)، مهمان داریم (محمدمهدی عسگرپور).
چندفیلم خارج ازمسابقه نیز انتخاب شده بودند، خانه پدری(کیانوش عیاری)،زندگی مشترک آقای محمودی و بانو(سیدروح الله حجازی).
از نکته های حایزاهمیت فجر امسال سخنرانی آقای جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود که گفت: امسال سیمرغ همه آنها را که با دلخوری و ناامیدی روی برگردانده بودند فرا خواند و زیر بالهای خود جای داد.
وی همچنین درباره رستاخیز که مورد انتقاد بسیاری از علما شده بود گفت: "ابتکار برخی از هنرمندان در نمایش چهره اصحاب و ائمه پیام دینی را صد چندان میکند و از اینرو در عین درک برخی حساسیتهای برخاسته از روحیه انقلابی و اسلامی ابتکار اینگونه از هنرمندان را ارزشمند میدانم".
و در انتها هم از عدم دادن جایزه ویژه رئیس جمهور گفت که هیچ اثری شایستگی گرفتن این جایزه ویژه را ندارد.
بعداز اکران های هر روزه در این ده روز فجر که شروع آن با فیلم " زندگی مشترک آقای محمودی و بانو" حجازی و اکران روز آخر با عصبانی نیستم که حجمه انتقادها به آن زیاد بود اما چون در جشنواره برلین این فیلم نیز شرکت داده شده بود نمی خواستند زیاد در این رابطه حرف بزنند که حرف و حدیث هایی پیش نیاید. در اختتامیه فجردر اوایل اهدای دیپلم های افتخار، خبری نصف و نیمه از پشت تریبون جشنواره فجر اعلام شد که ابراهیم حاتمی کیا در این مراسم غایب است و همچنین، مجری مراسم اعلام کرد که کارگردان "عصبانی نیستم" به جهت مشکلات احتمالی که در آینده به وجود خواهد آمد، از هیات داوران درخواست کرده بود تا نامش از لیست سوداگران سیمرغ خارج شود و این درحالی بود که قبل از آن، برخی زمزمه ها از احتمال معرفی این فیلم به عنون اثربرتر جهت دریافت سیمرغ بلورین حکایت می کرد. فیلمی که ظاهرا از فتنه 88 دفاع کرده و در آن به نظام مظلوم، حمله شده است.
در حالی که عوامل فیلم "چ" حاتمی کیا در صدر دریافت کنندگان سیمرغ قرار داشتند و در شرایطی که براساس نظرسنجی برنامه تلویزیونی اختصاصی اهالی سینما "هفت"، حاتمی کیا از طرف اکثر مردم به عنوان بهترین کارگردان انتخاب شده بود، نام او حذف و بهروز افخمی به عنوان بهترین فیلمنامه و احمدرضا درویش، بهترین کارگردان انتخاب شدند. همچنین، در بخش نگاه مردمی و در شرایطی که قبلا رسانه ها از برخی سنگ اندازی برای شیار143خبر داده بودند، هئیت داوران مقام نخست را مشترکا به شیار 143 و خط ویژه دادند.
این درحالی بود که حجت الله ایوبی رئیس سازمان سینمایی با صراحت اعلام کرد که "از سینمای انقلاب و دفاع مقدس تکریم شده است " ،این باوجودی است که به جز شیار143نرگس آبیار و چ ابراهیم حاتمی کیا فیلمی با این مضامین در جشنواره نبود. ایوبی که در جشنواره امسال که همیشه مدعی بود گوشهای شنوایی دارد و آماده شنیدن حرفهای آرام است، سخنان منطقی و آرام حاتمیکیا، جعفری جوزانی، جیرانی، بهمنی و بسیاری دیگر از اهالی سینما که معترض به این جشنواره بودند که مضمونش با انقلاب و دفاع مقدس به جز دوسه فیلم همخوانی ندارند و فقط جایی شده برای اکران فیلم و دیگر نباید اسمش را جشنواره فجر گذاشت تاب نیاورد و گفت: چرا میگوییم دهه فجر؛ چه ربطی به فستیوال فجر دارد و این جشنواره به انقلاب ربطی ندارد.
در بین فیلم¬های انتخاب شده چندین فیلم غوغای دیگری به پا کردند. از" چ" حاتمی کیا که بازخوانی دورروز از زندگی شهیدمصطفی چمران در پاوه گرفته شده تا شیار143 نرگس آبیار که انتظار مادرشهیدی برای فرزندش است تاحدی که در روز نمایش آن در برج میلاد حاتمی¬کیا گفت: هئیت انتخاب خواب بوده اند که این فیلم را ندیده اند، شاید بگویند حق هیات انتخاب است که هر فیلمی را انتخاب کند، اگر حق آنهاست که انتخاب کنند و این فیلم را به جشنواره نفرستند باید بگویم که وای بر این سینما. «شیار 143» مظلومانه و بدون حمایت و با این کیفیت خوب ساخته شد و حرفی زد که همه ما را متاثر کرد، وقتی از پای فیلم بلند می شویم حالمان خوب است. من سر این فیلم خیلی گریه کردم، اما وقتی از سالن بیرون آمدم، احساس می کنم شادابم و حالم خوش است و همین باعث شد که «چ» را تقدیم به این فیلم کنم. این فیلم فراتر از سیمرغ های ماست و من اصلا قائل به این نیستم. با سیمرغ نمی شود پاسخ این فیلم را داد، بسیاری مرغ های دیگر نیاز داریم تا این پرواز رانشان دهیم. در آن طرف دیگر رستاخیز که در ارتباط با واقعه عاشوراست که منتقدان زیادی از ناقدان سینما تا مراجع و عظام بعلت تحریف¬هایی که در نشان دادن واقعه عاشورا داشته برنده 11سیمرغ بلورین شد.
در جشنواره فجر انقلاب به فیلم هایی بها داده شد که مضامینش سویی با انقلاب نداشتند و ناسویی شان بیشتر بود. اما با همه کم و کیفش به پایان رسید و فیلم ها به اکران عمومی در سینماها رسید اما گیشه های این چند روزه¬ها و اکران¬های دانشگاهی نشان داد که خیره کنندگان به "چ" و "شیار143" آنقدری بود که انتقادهای حاتمی کیا به هئیت داوران درست از آب برآید. حاتمی کیا درست گفته بود که برای سیمرغ فیلم نمی سازد چرا که چیزهایی را دیده که باید رسالتش را بعد از رفقای از دست داده اش انجام دهد و آن هم بازگویی حتی نیم روز از زندگی کسانی است که انقلابی چون جمهوری اسلامی را حاصل کردند.
