خبرنامه دانشجویان ایران: سید سجاد موسوی//15 دقیقه در نیویورک:: روزهای اول ریاست جمهوری حسن روحانی، در سفر نیویورک و رخداد یک اتفاق بی سابقه گوش رسانه های دنیا را تیز کرد. تماس تلفنی روحانی- اوباما هرچند کوتاه آغازگر مجموعه ای از فعالیت ها با ادبیاتی متفاوت از گذشته در حوزه دیپلماسی و مذاکرات هسته ای بود. مذاکرات هسته ای اگرچه در طول ده سال گذشته با توافقات نسبی و نصفه و نیمه ای همراه بود، اما رسیدن به یک توافق جامع که حقوق ایران در آن به رسمیت شناخته شود، اتفاق نیافتاده بود. همه این اتفاق نیافتادن ها به دلیل بود که طرف های غربی در همان توافقات نصفه و نیمه عهد شکنی می کردند. در بروکسل ایران برای اعتماد سازی متعهد به تعلیق فعالیتها شد، اما تروئیکای اروپایی از ایران خواست همه ی فعالیتهای هسته ای اش را متوقف کند. ایران نمی خواست باج بدهد، حال آنکه برخی تحریم های ظالمانه نیز روا نبود و نیاز به توافق حس می شد. اتفاقا رسیدن به «توافق» هسته ای به یک حق تبدیل شده بود برای بازپس گرفتن اموال و دارایی های ایران، برداشتن تحریم های دارویی، آسان تر شدن فروش نفت، رفع تحریم های بانکی و صادرات و بازرگانی.
چهار بامداد یکشنبه به وقت ژنو
آقای ظریف در گزارشی سه خطی که از توافق ژنو در فیس بوک ارائه داد، نوشت: "غنی سازی به رسمیت شناخته شد. فعالیت ها ادامه خواهد یافت و تحریم ها در سراشیبی قرار گرفت." (اگرچه در «سراشیبی قرار گرفتن تحریمها» با آنچه رییس جمهور در نامه به رهبر انقلاب از آن به «فروپاشی سازمان تحریمها» تعبیر کرد، متفاوت است؛ اما به هرحال تحریمها آنچنان که باید و در متن توافقنامه آمده است تغییری نکرد و همچنین خبری از به رسمیت شناختن حق غنی سازی بصورت صریح و رسمی نبود.) اینک چند ماهی از توافقنامه ژنو می گذرد. وزیر امورخارجه از همان ابتدا به همین چند خط توضیح فیس بوکی بسنده کرده است و گفته که حتی اگر استیضاح شود جزییات مذاکره را فاش نخواهد کرد. مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ درباره توافق آرام و بی سر و صدا در حال پیشرفت است و کمبود شدید اطلاعات، افکار عمومی را بی خبر و داوری درمورد مذاکرات را دشوار کرده است.
اراده جدی برای توافق نهایی
مذاکرات در مورد گام نهایی به مرحله حساسی رسیده است. دستگاه دیپلماسی شاید هنوز بی اعتنا نسبت به انتقادات سعی در رسیدن به «اصل توافق» دارد و انتظار افکار عمومی برای به نتیجه رسیدن مذاکرات، مجال برای رسیدن به «محتوا»یی دقیق را از ظریف و همکارانش گرفته است. واقعیت این است که آمریکا نباید به این جمع بندی برسد که «اصل توافق» از محتوای توافق مهم تر است، چرا که در آن صورت اراده اش برای تحمیل شرایط ناپذیرفتنی بیشتر می شود و از حساسیت گروه ایرانی نسبت به «زمان» نهایت استفاده-بخوانید سوء استفاده- را می کند. از آنجایی هم که توافق ژنو مبنای حقوقی مشخصی ندارد، تفسیر های مشخصی ازآن برداشت نمی شود و متاسفانه دست غرب برای کنش باز است. اما دستگاه دیپلماسی مطمئن باشد که آمریکا از پای میز مذاکره بلند نمی شود، چون چاره دیگری ندارد. دمکرات ها همه امیدشان توافق ژنو است. پس ببینید چه توافقی است ژنو؟!
ای کاش توافق ژنو...
در ماههای اخیر جامعه «ظریف» را به اندازه همه وزرای دولت می شناسد و حتی برخی در گفت و شنود های نه چندان طنز او را مسئول برداشتن یارانه ها و توزیع سبد کالا می دانند! گره زدن همه اتفاقات کشور به مذاکرات و حل تمام مشکلات را منوط به برداشتن تحریم ها و موفقیت تیم هسته ای کردن، باعث شده است افکار عمومی شرطی شود، هیجان موجود در جامعه افزایش پیدا کند و انتظار برای رسیدن به توافق مردم را درگیر یک معادله چند مجهولی کند. از سویی دیگر انتقال مفهوم سازش به فضای اجتماعی نتیجه ای جز حساس تر شدن مردم نسبت به موضوع عزت ملی نداشته است و گویی برخی پیام های دولت محترم از انتخابات 24 خرداد، هنوز ناشنیده مانده است. راهپیمایی های بی سابقه مردم در سیزده ابان و بیست و دوم بهمن سال گذشته با شعارهای ضدآمریکایی تر ، نمادهایی از این حساسیت اجتماعی نسبت به موضوع عزت ملی است. این حساسیت ها زمانی بیشتر شد که با همین دیپلماسی نصفه و نیمه باید اقساط واریزی های ایران را از ژاپن بگیریم (آن هم نه به شکل ارز) و مدام هم زور و تحریم بالای سرمان باشد و خانم شرمن فریبکاری را از دی ان ای ایرانی ها بداند. نتیجتا باید گفت که همه ما توافق را دوست داریم برای اینکه به حقوق مان برسیم. حقوق مان را دوست داریم، چون برایش «رنج دوران» برده ایم و «خون دلها» خورده ایم. ما یک توافق «هسته ای خوب» را دوست داریم. کاش برنامه اقدام جامع مشترک ژنو یک «توافق خوب» بود.
*دبیر تشکیلات اتحادیه جامعه اسلامی دانشجویان
