"جوان آنلاین "یک ماه پیش مطلبی را با عنوان «چرا اصلاحطلبان نمیتوانند با اعتدالگرایان ائتلاف کنند؟» منتشر کرد و در آن از «بحران هویت» اصلاح طلبان سخن به میان آورد. همچنین طی یادداشتی که اول شهریورماه سال جاری با عنوان «سرگردانی تجدیدنظرطلبان با زایشهای جدید فکری» اینگونه آمد که «... در آینده بیش از این شاهد جدال درون گفتمانی شان (اصلاح طلبان) خواهیم بود. به گونه ای که حتی جریانی که برآمده از دولت در سال 76 است به پراکندگی و بی هویتی گفتمانی دچار شود.»
در همین حال نگاهی به مواضع جدید نظریه پردازان اصلاح طلب نشان می دهد که «بحران هویت» در میان این جریان در حال رسیدن به مرز هشدار است و همین مسئله اصلاح طلبان را نگران کرده است. حال طیف اعتدال که خواهان «کندن» از اصلاح طلبان و هویت بخشی به خود است به همان اندازه به هویت اصلاح طلبان آسیب جدی می رساند. برگ برنده اعتدالیون این است که در حال حاضر قدرت اجرایی را در اختیار دارند و با شگردهای مختلف به دنبال تضعیف اصلاح طلبان و تقویت خود است تا از اعتدال، گفتمان بسازند تا شاید در آینده به کارشان آید. این برگ برنده شهوت قدرت برخی از اصلاح طلبان را برانگیخته می کند و طبیعی است که به همان اندازه که به دولت اعتدال نزدیک می شوند به هویت اصلاح طلبی آسیب می زنند. در حال حاضر اعتدال از ابزار قدرت به خوبی بهره می برد.
به همین دلیل است که برخی از اصلاح طلبان به شدت در برابر دولت اعتدالی موضع گرفته و به طور مستقیم و شفاف علیه آن سخن می گویند و به اصلاح طلبان نسبت به حفظ هویت خود و فاصله گرفتن از اعتدال و دولت کنونی هشدار می دهند. از میان نظریه پردازان اصلاح طلبی محمد رضا تاجیک که هنوز مشاور رویکردهای سیاسی و حتی انتخاب واژه های و اصطلاحات محمد خاتمی است، با تقسیم اصلاح طلبان به «دروغین و راستین» اعلام کرده است که «کمتر اصلاح طلبی، اصلاح طلبانه» می کند.
وی با پیشنهاد اصلاح اصلاحات تاکید دارد که اصلح طلبان باید از «هویت» خود دفاع کنند و زیر چتر دولت نروند. به گفته مشاور ارشد محمد خاتمی «اصلاح طلبان باید از زیر آستری که دیگران به رویشان کشیده اند بیرون بیایند و چهره واقعی خود را به نمایش بگذارند...» و گرنه «بی تردید ... جنبش اصلاح طلبی آرام آغاز به مردن خواهد کرد اگر اصلاح طلبان از هویت و تمامیت جنبشی خود قدردانی و پاسداری نکنند.»
مشاور رئیس جمهور دوران اصلاحات، کاملا نگران این مسئله است که بازی سیاسی دولت اعتدالی باعث شده تا اصلاح طلبان زیر سایه آن قرار گرفته و هویت خود را از دست بدهند. در این جمله محمد رضا تاجیک حتی به به محمد خاتمی نیز هشدار می دهد که با رفتن به سمت دولت اعتدال، باقی مانده اصلاحات را زیر چتر «دیگران» نبرد. «جوان آنلاین» روز 15 مرداد در یادداشت کوتاه «سرگردانی تجدیدنظرطلبان با زایشهای جدید فکری» به این مسئله اشاره کرد که «هر آنقدر که محمد خاتمی خود را به طیف اعتدال و هاشمی نزدیک کند، اصلاح طلبان بیش از گذشته از او فاصله می گیرند.»
مشاور ارشد محمد خاتمی، به قدری نسبت به دولت اعتدال، نگاه و دید هشداری دارد که حتی علاقه مند نیست جریان اعتدال را در عرصه سیاست کنونی به رسمیت بشناسد و به همین دلیل می گوید: «کماکان بوم نقاشی رسمی سیاسی کشور توسط نقاشان دیر آشنا _ یعنی اصولگرایان و اصلاح طلبان _ نقاشی خواهد شد».
شاید محمد رضا تاجیک با آینده نگری گفتمانی، نسبت مخرب بین «اعتدال و اصلاح» را خوب شناخته است و زودتر از دیگران به این نتیجه رسیده است که اعتدال نه تنها «متعلق» به اصلاحات نیست، بلکه این جریان می تواند اصلاحات و اصلاح طلبی را بی هویت کرده و از این منظر بحران و خدشه ای جبران ناپذیر برای آن ایجاد کند. به همین منظور هشدار می دهد که اصلاح طلبان باید از اعتدال فاصله بگیرند. زیرا هر چقدر این دو به هم نزدیک شوند اعتدال به همان اندازه خون اصلاحات را می مکد و آنرا دچار بیماری مفرط می کند که می تواند از پا دربیاید. بنابراین سلامت اصلاح طلبی به فاصله گرفتن آن از اعتدال بستگی دارد و در همین بستر تفسیر می شود.
البته این تنها بیماری ای نیست که اصلاح طلبان را تهدید می کند. همانگونه که عنوان شد شکاف و انشقاق داخلی از دیگر مشکلاتی است که اصلاح طلبان از آن رنج می برند و هویت خود را از آن زاویه نیز بحران زده می بینند. به همین دلیل است که مشاور ارشد پیشین و کنونی محمد خاتمی تاکید دارد: «هر ندایی را که متضمن یا موجب و موجد نوعی فصل و فاصله میان اصلاح طلبان باشد نمی پسندم، با دورنی کردن شکاف ها و شیارها و ستیزش های سیاسی موافق نیستم، و نهایتا، عبور از خاتمی را نمی پذیرم. لازم است همین جا متذکر شوم با تمام احترامی که برای دوستان «ندا» قایل هستم، هیچ گونه ربطو ارتباط نظری و عملی با آنان ندارم».
