هدف رشته مهندسی صنایع پلیمر تولید کلیه محصولات پلیمری از قبیل لاستیک، پلاستیک، الاستومر، رزین و سایر مواد مورد نیاز صنعت است. پلیمرها کاربرد پزشکی نیز دارند. مثلاً دندان مصنوعی و لنزهای چشمی همه از مواد پلیمری ساخته میشوند. در کل میتوان گفت که مهندسی صنایع پلیمر شناخت، طراحی، فرمولاسیون، آنالیز و بررسی خواص فیزیکی و مکانیکی سه ماده عمده لاستیک، پلاستیک و کامپوزیت است.
خبرنامه دانشجویان ایران: دانشجویان مقطع کارشناسی برای ادامه تحصیل نیازمند آگاهی از منابع مورد نیاز درسی برای ورود به مقاطع بالاتر تحصیلی هستند و همواره آگاهی از فهرست این منابع یکی از دغدغه های اصلی دانشجویان مقطع کارشناسی است.
به گزارش خبرنگار صنفی- آموزشی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ به همین منظور فهرست کاملی از منابع مورد نیاز درسی دانشجویان مجموعه مهندسی پلیمرآماده شده تا این دسته از دانشجویان در صورت تمایل برای ادامه تحصیل بتوانند با بهره گیری از فهرست این منابع با سهولت بیشتری نسبت به مطالعه منابع موجود و ادامه تحصیل اقدام کنند.
آنچه می خوانید فهرستی از منابع مورد نیاز دانشجویان مجموعه مهندسی پلیمراست.
دیباچه: هرکجا هستید باید بدانید که یکی از فرآوردههای صنعت پلیمر در اطراف شما است. چرا که این صنعت در ساخت رنگ درها و دیوارهای خانهها و پوشاک، پوشش کابلها و سیمها و هرآنچه که از لاستیک یا پلاستیک ساخته شده است، نقش کلیدی دارد. پلیمرها به دو دسته طبیعی و مصنوعی تقسیم میشوند. پلیمرهای طبیعی موادی مانند ترکیبهای سلولزی، چوب، کاغذ و پشم هستند و از مواد نفتی نیز میتوان مواد پلیمری مصنوعی را ساخت. مهندسی پلیمر دارای دو گرایش اصلی صنایع پلیمر و تکنولوژی و علوم رنگ است.
گرایش صنایع پلیمر:
هدف رشته مهندسی صنایع پلیمر تولید کلیه محصولات پلیمری از قبیل لاستیک، پلاستیک، الاستومر، رزین و سایر مواد مورد نیاز صنعت است. پلیمرها کاربرد پزشکی نیز دارند. مثلاً دندان مصنوعی و لنزهای چشمی همه از مواد پلیمری ساخته میشوند. در کل میتوان گفت که مهندسی صنایع پلیمر شناخت، طراحی، فرمولاسیون، آنالیز و بررسی خواص فیزیکی و مکانیکی سه ماده عمده لاستیک، پلاستیک و کامپوزیت است.
درسهای این رشته در طول تحصیل
دروس مشترک در گرایشهای مختلف مهندسی پلیمر:
ریاضیات عمومی، فیزیک عمومی، شیمی عمومی، برنامهنویسی کامپیوتر، کارگاه عمومی، شیمی آلی، مبانی مهندسی برق، موازنه انرژی و مواد، ترمودینامیک مهندسی، شیمی پلیمریزاسیون، انتقال حرارت، مکانیک سیالات، انتقال جرم، عملیات واحد، کنترل فرآیندها، اقتصاد و طرح مهندسی، نقشهکشی صنعتی، استاتیک و مقاومت مصالح، ترمودینامیک مهندسی، مکانیک سیالات، انتقال حرارت، موازنه انرژی و مواد، عملیات واحد، سینتیک و طرح راکتور، کنترل فرایندها، شیمی فیزیک، انتقال جرم، ریاضیات مهندسی، روشهای اندازهگیری کمیتهای مهندسی، شیمی فیزیک پلیمرها، شیمی سینتیک پلیمریزاسیون، وسائل اندازهگیری مشخصات مولکولی پلیمرها، روشهای اندازهگیری مشخصات پلیمرها، مهندسی و کارگاه پلاستیک، رئولوژی پلیمرها، اصول مهندسی پلیمریزاسیون، خواص فیزیکی و مکانیکی پلیمرها، تکنولوژی و خواص فیزیکی الیاف، مهندسی و کارگاه الاستومر، تکنولوژی و کارگاه کامپوزیتها، خواص و کاربرد پلیمرهای طبیعی.
دروس تخصصی گرایش صنایع پلیمر:
رئولوژی پلیمرها، مهندسی الاستومر، مهندسی پلاستیک، تکنولوژی کامپوزیتها، تکنولوژی و خواص فیزیکی الیاف. (بسیاری از درسهای این گرایش همراه با آزمایشگاه است.)
گرایش تکنولوژی و علوم رنگ:
امروزه 4 الی 5% از در آمد ناخالص دولتها صرف خوردگی فلزات میشود. البته در ایران هنوز آماری در این مورد ارائه نشده است، اما "کمیته تحقیقات رنگ و خوردگی" که زیر نظر "شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران" دایر شده است، معتقد است که از دیر باز یکی از معضلات شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران، مشکلات ناشی از خوردگی مخازن و لولهها بوده است.بدون شک پاسخگوی این مشکل متخصصان رشته تکنولوژی و علوم رنگ هستند زیرا یک بخش مهم از دروس این رشته در مورد پوششدهی (یکی از راههای مبارزه با خوردگی) است. در کل دروس گرایش در دوره کارشناسی به دو بخش تقسیم میشود. یک بخش در مورد سنتز مواد رنگزا است که کاربرد آن در صنعت نساجی، چاپ و چرمسازی است و بخش دوم پوششدهی است که روی سطوح فلزی یا غیرفلزی مانند پلیمرها، چوب یا بتن استفاده میگردد.
دروس تخصصی گرایش تکنولوژی و علوم رنگ:
مهندسی رزینهای صنعتی، تکنولوژی تولید رنگ، شیمی و تکنولوژی مواد رنگزا، کنترل رنگ، تکنولوژی جوهرهای چاپ. (بسیاری از درسهای این گرایش همراه با آزمایشگاه است.)
تواناییهای لازم:
واحدهای کارگاه و آزمایشگاه در هر دو گرایش مهندسی پلیمر اهمیت بسزایی دارد. به همین دلیل دانشجوی این رشته باید قوی بوده و تحمل ساعتها کار در آزمایشگاه را داشته باشد. دانشجوی گرایش تکنولوژی و علوم رنگ نیز نباید حساس باشد و باید بوی مواد شیمیایی مختلف را تحمل کند و بیماری کوررنگی نیز نداشته باشد تا هنگام ساخت رنگ دچار مشکل نگردد. در کل یک دانشجوی مهندسی پلیمر لازم است شیمی را بداند تا بتواند پلیمر را بفهمد. همچنین این رشته مثل همه رشتههای مهندسی نیاز به ریاضیات قوی دارد و بالاخره دانشجوی این رشته باید به زبان انگلیسی مسلط بوده و طریقه استفاده از رایانه را نیز بداند.
موقعیت شغلی در ایران:
امروزه بیش از 50% قطعات خودروها از مواد پلیمری ساخته میشود. در صنایع برق، الکترونیک و مخابرات نیز پلیمرهای مصنوعی به عنوان عایقهای الکتریکی جایگاه بسیار مهمی دارند. در صنعت پوشاک نیز پلیمرها مؤثر هستند. در صنایع حمل و نقل، صنایع نظامی، پزشکی، کشاورزی و بستهبندی کاربرد مواد پلیمری بسیار گسترده است. فارغالتحصیلان مهندسی پلیمر گرایش تکنولوژی و علوم رنگ نیز میتوانند در کارخانجات رنگسازی به تولید رنگینههای مصنوعی بپردازند. از سوی دیگر امروزه صنعت پوششدهی بسیار گسترش یافته است تا جایی که در کنار هر صنعت مادر حتماً یک صنعت پوششدهی حضوری فعال دارد؛ از دگمههای یک پیراهن و سگک کفش گرفته تا دستگیره درها، پوششهای صنعتی مثل ضد خوردگی و پوششهای تزئینی. در حال حاضر در بسیاری از شرکتها یک لیسانس شیمی کار یک مهندس پلیمر را انجام میدهد اما هر شرکتی که یک مهندسی پلیمر استخدام کرده تازه به کارآیی فارغالتحصیلان این رشته پی برده است.
زبان( عمومی و تخصصی):
1 ـ زبان تخصصی برای دانشجویان رشته پلیمر
شیمی پلیمر (شیمی پلیمر، اصول مهندسی پلیمریزاسیون):
1ـ جزوه درسی شیمی و سینتیک پلیمریزاسیون تالیف فرامرز افشار طارمی
2ـ اصول بسپارش تالیف جرج ادیان
3ـ واکنشهای پلیمریزاسیون دکتر وحید حدادی اصل
4- تکنولوژی پلیمرها دکتر وحید حدادی اصل
ریاضیات مهندسی:
1ـ ریاضیات مهندسی پیشرفته، اروین کرویت سیک، ترجمه عالم زاده
2ـ متغیرهای مختلط، تألیف چرچیل
3- کاربرد ریاضیات در مهندسی شیمی-مهندسی نساجی، مهندسی پلیمر و مهندسی متالوژی : تألیف مهدی رفیع زاده
4- کاربرد ریاضیات در مهندسی شیمی: تألیف ارجمند مهربانی
5- کاربرد ریاضیات: تألیف دکتر نیک آذر و دکتر خراط
تکنولوژی پلیمر:
1ـ تکنولوژی جامع لاستیک تالیف هافمن
2ـ مقدمهای بر ویسکوالاستیسیته پلیمرها ترجمه پرویز نورپناه
3ـ جزوه درسی مهندسی پلاستیک تالیف حسین نازک
4ـ Principles of composite material mechanics - Ronald Gibson
5ـ جزوه درسی مهندسی الاستوم تألیف دکتر علی اصغر کتباب
6ـ جزوه درسی کامپوزیت، مواد، طراحی و فرآیند تألیف دکتر سید رضا غفاریان
منابع برای مطالعه بیشتر: کامپوزیتهای 1 و 2 و 3 تالیف ماسیس اکبریان
7- الاستومر: خواص مکانیکی پلیمرها: تألیف نیلسون، ترجمه دکتر باقری
8- کامپوزیت: خواص مکانیکی پلیمرها: تألیف نیلسون، ترجمه دکتر باقری
9- کامپوزیتها؛ ماسیس اکبریان
10- پلاستیک: مهندسی پلاستیک: تألیف رابرت جیمز کرافورد، ترجمه مهرداد کوکبی
شیمی فیزیک پلیمرها، خواص فیزیگی و مکانیکی پلیمرها:
1ـ شیمی فیزیک پلیمرها تالیف دکتر ناصر محمدی
2ـ خواص مکانیکی پلیمرها و کامپوزیتها تالیف لارنس
3ـ Nielsen- mechanical properties of polymers
4ـ جزوه رئولوژی دکتر گوهرچی
5- شیمی فیزیک پلیمرها: تألیف تاگر
Introduction to physical polymer science: Leslie Howard Sperling-6
7- خواص مکانیکی پلیمرها؛ تألیف نیلسون، ترجمه دکتر باقری
پدیدههای انتقال:
1ـ انتقال حرارت ترجمه فیلیپ هولمن (تألیف میدلمن)
2ـ اصول طراحی و تحلیل در انتقال جرم تالیف سعید پورمهدیان
3ـ عملیات انتقال جرم تالیف رابرت اولدتریبال
4ـ جزوه درسی رئولوژی تألیف دکتر گوهرپی
5- فرمولهای طراحی برای مهندسین پلیمر (همراه با مثالهای کاربردی): تألیف ناتی رائو
6- انتقال حرارت: تألیف جک فیلیپ هولمن
7- اصول انتقال حرارت: تألیف محمد چالکش امیری
8- انتقال حرارت: تألیف خشنودی - جلد اول
9- انتقال حرارت: تألیف اینکروپرا
10- عملیات انتقال جرم: تألیف رابرت ایوالد تریبال، ترجمه دکتر سیف کردی و دکتر جاودانی
11- اصول عملیات انتقال جرم: تألیف چالکش امیری
کنترل فرآیندهای پلیمری:
1ـ کتاب دینامیک و کنترل فرآیندها با نگرش کاربردی در مهندسی شیمی، پلیمر، متالوژی تألیف مهدی رفیعزاده
2- مبانی کنترل فرآیند در مهندسی شیمی: تألیف منوچهر نیک آذر
3- کنترل فرایندها: دونالد ری کاگ ناور
مکانیک سیالات:
1ـ مکانیک سیالات، تألیف وایت
2ـ مکانیک سیالات، تألیف فاکس
3ـ مکانیک سیالات، شیمز، ترجمه سیامک انتظاری
4- مکانیک سیالات: تألیف محمد سمیع پور
5- مکانیک سیالات: تألیف برد
6- مکانیک سیالات: تألیف استریتر
7- مکانیک سیالات: تألیف وایت
