پزشکی بدون کنکور!

خبرنامه دانشجویان ایران: جعفر آجرلو// مدتی است که در قالب ادعایی به نام طرح تحول نظام سلامت شاهد کوبیدن  تیشه بر ریشه رشته های بهداشتی و پیراپزشکی هستیم. روزی می شنوم که کل ظرفیت پذیرش در رشته پرستاری در کسری از ثانیه به دو برابر می رسد و به دلیل اینکه تبدیل ظرفیتهای سخت افزاری و نرم افزاری این موضوع، در این فاصله زمانی اندک، از قدرت گونه بشر خارج است، عنوان می شود که  به خاطر کمبود فضا از اماکن بیمارستانی جهت برگزاری کلاسها استفاده خواهد شد.

روزی دیگر مژده می دهند: «پذیرش دانشجو بدون کنکور در دوره های کاردانی رشته های بهداشت و پیراپزشکی با اخذ تعهد 8 ساله، فقط به شرط بومی بودن!!»

در ابتدا می اندیشم که با یک آگهی بازرگانی مواجه هستم. ولی کندوکاو فراوان مرا به این نکته معطوف می سازد که خیر، این خبر کاملاً صحیح  و رسمی است و با توجه به تصمیمات اتخاذ شده در وزارت بهداشت، این خبر در سایت سازمان سنجش آموزش کشور قرار گرفته است!

با خود می گویم قطعاً در وزارتخانه ای که در رأسش پزشکان فوق تخصص قرار گرفته اند -که از نوابغ نه تنها ملی، بلکه جهانی هستند و متاسفانه سایر ارگانها از این موهبت بی بهره بوده اند- لابد تصمیم کاملاً علمی اخذ شده و از تمام زوایا موضوع مورد بررسی قرار گرفته است.

لابد فقر و کمبود فارغ التحصیل در رشته های بهداشتی، پیرا پزشکی و پرستاری سبب این مهم گردیده است. لابد در آمد نجومی و ماهانه صد میلیونی  این قشر در کلانشهر ها سبب گردیده که آنان عطای خدمت در شهر های کوچک و روستاها را به لقایش ببخشند. لابد اصلا هیچ فرد بومی متعلق به روستاها و شهر های کوچک در بدنه این رشته های کارشناسی وجود ندارد.

اما با بررسی عمیق تر و مراجعه به اعداد و ارقام و آمار دچار حیرت می شوم: «حدود سی هزار فارغ التحصیل بیکار در رشته مامایی، حدود سی هزار فارغ التحصیل بیکار در رشته های بهداشت و ...»

دوباره سرکی در نت می کشم و مکرر با خبرهای اعتراضی و تجمعات دانشجویان و فارغ التحصیلان و انجمهای صنفی و علمی این رشته ها مواجه می گردم.

خُب، خدا را شکر در کشوری زندگی می کنیم که به برکت وجود جمهوری اسلامی انتقادات قابل بیان کردن است و قطعاً وزیر محترم التفات نموده و دستور بررسی  کارشناسی  و دقیق تر موضوع را خواهند داد، اما ...

باز هم پاسخ کوبنده وزیر محترم به خبرنگار 20:30: «قرار نیست با اعتراض چند دانش آموز و دانشجو تصمیمات ما لغو گردد!»

آیا این جملات را از یک وزیر در نظام جمهوری اسلامی می شنوم؟ نظامی که  بخشی از قوام ستونهایش را مرهون جانفشانی عده ای دانشجو و دانش آموز در روزهای 16 آذر و 13 آبان است؟ و به راستی زنده نگه داشتن این سالروزهاست که به شکلی کاملاً شیرین و مستند، تداعی کننده تاریخ انقلاب برای نسل نوست.

ولی گویا موضوع به این سادگی هم نیست و این تحولات چندین لایه را در دل جای داده است، به طوری که بسیار باید عمیق اندیشید تا به ریشه رسید.

آری، گویی جز این نیست که این اتفاقات در رشته هایی به غیر از رشته های پزشکی تکرار می شود. به راستی اگر قرار بود افزایش پذیرش دانشجو آن هم بدون کنکور در رشته پزشکی اتفاق بیفتد، آن وقت وزیر محترم شخصاً به همراه کلیه رؤسای دانشگاه های علوم پزشکی دست به اعتراض و یا حتی شاید استعفا نمی زدند؟

بله، ریشه مشکلات در ماهیت پزشک سالاری نظام سلامت کشور ماست.  گویا حضور کارشناسانی توانمند که با همت و تلاش و استعداد به مدارج تحصیلات تکمیلی و دکتری (PH.D) می رسند و موفق به کسب عنوان "دکتر" برای افراد غیر پزشک می شوند، چندان برای بعضی ها خوشایند نیست!

و به راستی آشکار است که برای سیستم پزشک سالار،  تحمل کارشناسانی که در حوزه های مختلف نظام سلامت، تجربه کافی را در کنار دانش تخصصی آن حوزه داشته در مقابل این سکانداران  سنتی عرض اندامی به حق و شایسته برمبنای اصول نوین علمی  دارند، کار راحتی نیست.

و به این ترتیب افرادی بدون کنکور با تعهد هشت ساله وارد سیستم سلامت شوند که در درجه علمی به مراتب پایین تری قرار دارند و در نهایت بتواند یک مقطع، تحصیلات خود را ارتقا دهند و در کل نیروی بله قربان گوتری باشد. پس در راستای حفظ سیستم پزشک سالار شایسته است که همچنان فارغ التحصیلان با مدارک دکتری تخصصی، کارشناسی ارشد و کارشناسی از دانشگاههای معتبر در صفوف بیکاران باقی بمانند و دیگرانی بدون کنکور به این عرصه وارد و عهده دار سلامت ایرانیان گردند.

اخیرا هم کم نمی شنویم که پزشکان نابغه ترین افراد این کشور هستند؛ ولی باید پرسید کسی که با رتبه یک کنکور گروه ریاضی در برترین دانشگاه صنعتی کشور مشغول ادامه تحصیل و در نهایت با اخذ درجه دکتری تخصصی در رشته فنی مشغول به تدریس با عنوان هیأت علمی می شود، نابغه ترین نیست؟ اگر پاسخ مثبت است پس چگونه می توان پذیرفت که درآمد این استاد دانشگاه در رشته ای به غیر از پزشکی ماهانه شش میلیون تومان باشد ولی در آمد یک پزشک متخصص به دلیل تعداد بالای صفرهای آن قابل قرائت نباشد؟

حال چون مجالی نیست، دیگر از پرداختن به درآمد ماهانه پانزده میلیون تومانی پزشک عمومی در قالب "برنامه پزشک خانوده طرح تحول نظام سلامت" -آن هم نه در نقطه مرزی بلکه در فاصله 500 متری حریم پایتخت- می گذرم.

آیااحداث برخی بیمارستان های خصوصی (در ابعادی که دولت ها به سختی و به طور محدود توان ایجاد آنها را دارند) توسط افراد آکادمیک که پیشه آنها طبابت بوده، نه مدیریت بنگاههای اقتصادی، جای بسی تامل نیست؟ آیا حرکت این قشر به سمت و سوی سرمایه داری، مشهود نیست؟ آیا این موضوع فاصله گرفتن از معیارهای اصیل انقلاب اسلامی نیست؟

وقتی به گذشته می نگرم می بینم این بار آغازین نیست و بار پایانی نیز نخواهد بود!

گویا همین دیروز بود که قرار بود رشته مدیریت بهداشت و درمان در مقطع کارشناسی حذف شود تا راه برای حضور سهل تر و منحصر به فردتر پزشکان در مسیر تحصیل و کسب جایگاهای مدیریت نظام سلامت به شکل اتوکشیده تر و موجه تری با کسب درجه PHD فراهم گردد، ولی خُب، خدا را شکر که هوشیاری فارغ التحصیلان و شاغلین این حیطه همواره چون سدی در مقابل زیاده خواهی های عده ای است که کارانه های ماهانه چندصد میلیون تومانی بیمارستان ها کفاف رفاه، ثروت اندوزی و هزینه سفرهای خارج از کشور آن ها را نمی دهد. آنهم در کشوری که روزگاری نه چندان دور، روح خدا برای مبازره با ثروت اندوزان و انحصار گرایان، به پا خواسته بود.

و در پایان باید افسوس خورد که چه بسیار اندک شده اند آن پزشکان جوانمردی که سوگند نامه خود را از یاد نبرده اند، هرچند حضور این تعداد اندک نیز امید بخش است و اینان همچون شمعی در تاریکی، به معنای تام کلمه "آیینه انسانیت" هستند و محیط خود را از نور و گرمای توأم بهره مند می سازند.