رسالت مطبوعات فراموش شده است

خبرنامه دانشجویان ایران: حسین نادیان*// دغدغه امروز رسانه ها تعداد کلیک هایی است که به خود اختصاص می دهد  یا تعداد نسخه هایی است که هر نشریه یا روز نامه به فروش می رساند. وقتی که عدد و رقم ملاک رسانه برتر شود تیترهای جنجالی و به اصطلاح تیتر زرد جای خود را به محتوا و مفاهیم می دهد.اگر ملاک فرهنگ تعداد چاپ کتاب باشد آن زمان باید دولت عربستان را در ترویج فرهنگ اسلامی سرآمد دانست چرا که بیشترین کتاب قرآن را در جهان چاپ و نشر می کند. اگر ملاک فرهنگ بر تعداد تیراژ باشد باید فاتحه فرهنگ را خواند.با نگاهی به سایت های پربازدید خواهید دید که انتشار عکس های فلان بازیگر زن یا انعکاس فلان رابطه جنسی آن قدر بازتاب داده می شود که گویی مطبوعات محتاج خواننده خود شده اند و کاسه گدایی شان را جلو نگاه او دراز کرده اند تا بیشتر دیده شوند.دیگر کسی هم به خاطر مبارکش برنمی خورد که جایگاه رسانه و مطبوعات جایگاه مهم یک مبلغ و منذر است.حال ممکن است کسی بگوید ذائقه مخاطب باعث شده است که رسانه ها به چنین وضعیت نامطلوبی برسند.این همان مرگ رسانه است، همان قلم هایی است که روح آزادی خود را فراموش کرده اند و همان دهان هایی است که بی موقع لب گشوده اند.

چیزی را که تا چندی پیش با تردید بیان می کردم ،امروز با اطمینان فریاد می زنم که رسالت اصلی رسانه ها و مطبوعات فراموش شده است.اکنون دغدغه رسانه ما ترویج سبک زندگی دینی نیست و اگر نگوییم دغدغه شان غالبا سیاسی است باید خوش بینانه بگوییم که دغدغه غالب گذران وقت و روزمرگی همراه با گذران امور مالی است.چرا ما باید با خود تعارف کنیم؟ رسانه ما وظیفه خود را انجام نمی دهد.

آن چنان بحث یارانه مطبوعات مهم می باشد که بخشی از سخنان رییس جمهور در مراسم سالانه مطبوعات را به خود اختصاص می دهد و نیز اگر رسانه ها بخواهند در این گونه مراسم ها به دولت اعتراض کنند و در این همایش شرکت نجویند اعتراض خود را به جهت تبعیض در پرداخت یارانه ها اعلام می کنند.

رسانه ای که یک روز هم وقت استراحت ندارد و هر 24 ساعت باید مطالبی برای مخاطب خود آماده کند وقت آن را ندارد که دورنمایی برای خود تهیه نماید و بر اساس باورها و ارزش های خود به انتشارمطالب و انعکاس اخبار بپردازد. اگر می بینیم که منبرها و سخنرانان ما در ماه محرم و صفر مطالب مهمی را در جامعه ترویج می دهند به دلیل آن است که احساس مسئولیت می کنند و یک سال تفکر و تعلیم خود را در اختیار مخاطبان قرار می دهندو روزنه ای برای زندگی دینی او ایجاد می کنند. و نیز بدین خاطر است که روحانیت برای منبر رسول اکرم جایگاه و شأنیت بالایی قائل هستند که حاضر نمی شوند هر مطلب کذب و دروغی را ترویج دهند. اگر دروغ بر روی منبر خطای بزرگ و نابخشودنی در جامعه است وبه مرز ابطال روزه در ماه مبارک هم می رسد به واقع جای تعجب است که چگونه این همه شایعات و نشر اکاذیب در رسانه ها منتشر می شود؟

اما جای تأسف است که امروزه به جای آن که تجربه تبلیغ چند صد ساله روحانیت در اختیار رسانه ها قرار بگیرد و تبلیغ دینی در قالب و شیوه جدید به نسل جوان ارائه شود،و به نوعی محتوای تبلیغ روحانیت با شکل و فرم رسانه ای برای هدف متعالی ترویج فرهنگ  اسلامی و سبک زندگی دینی پیوند یابد، می بینیم که بسیاری از منبرها و سخنرانان ما نیز محتوای اصیل خود را از دست داده اند و محتوای رسانه ای گرفته اند. درمنبری که باید علم عالم به هر چیز دیگری ترجیح داده شود چهره بودن و معروف بودن سخنران ملاک شده است .منبری که باید گره های کور جامعه را باز کند و در بزنگاه ها مسیر درست را به جامعه نشان دهد حالت انفعال و سکوت را در پیش می گیرد تا شاید مخاطبان خود را از دست ندهد. زمانی که برجام با سیاست لبخند دولت امید در حال انعقاد بود و بسیاری از محققان و صاحبنظران معایب آن را تشریح می کردند، مشاهده می کردیم که منبرهای ما روزه سکوت گرفته بودند تا جایی که رهبر انقلاب خسارت محض بودن آن را با تعبیر سم مهلک برجام بر همگان نشان دادند منبرهای ما روزه خود را شکستند. دیگر دیرشده بود که پس از وقوع حادثه صدای اهل منبر بلند می شد چنان چه که توبه توابین و قیام مختار نتوانست از وقوع حادثه کربلا جلوگیری کند هرچند که تا حدودی زخم های آن را التیام بخشید.

گویی رسانه ما هویت خود را در واکنش به فلان مسئول دولتی یا منبع خبری می داند و خود را در قاب موضع گیری بر علیه یا له دیگری تعریف کرده است.اگر هم بین مسئولین جنجال و دعوایی نباشد رسانه ها آن را چنان هدایت می کنند که الا و لابد به جنجال بینجامد. اگر در یک کنفرانس دو ساعته خبرها و گزارش های متعدد ارائه شود آن چیزی که تیتر و عنوان می شود همان دو دقیقه ای است که جلسه به حاشیه رفته است. این گونه است که برنامه 90 باید پرطرفدارترین برنامه صدا و سیما شود و شبکه چهار تا حدی دچار انزوا شده باشد که بود و نبودش خیلی هم فرقی ندارد. همه رسانه ها 90 را الگوی خود قرار داده اند و آن قدر بر طبل اختلاف می زنند تا با آن که طبلشان توخالی است اما صدایشان را به خوبی بشنویم.

رسالت رسانه به عنوان مهم ترین رکن فرهنگی جامعه ترویج سبک زندگی دینی است. در آثار دینی ما کتاب هایی مانند حلیه المتقین یا معراج السعاده و نیز مفاتیح الحیاه علامه جوادی آملی در خصوص سبک زندگی به نگارش درآمده است ولی اثری از این آثار در رسانه ها دیده نمی شود. در رسانه امروز به دلایلی که بدان اشاره شد تنها به نگارش تکه های کوچکی از احادیث بسنده می شود-آن هم در پایین یا بالای مطلب که محل شماره گذاری صفحات می باشد.

* فعال دانشجویی دانشگاه یزد