تعطیلی بازارهای آهن پامنار و شادآباد

خبرنامه دانشجویان ایران: محمد آزاد گفت: در سال ۹۴ حدود ۶۰ درصد از تولید مسکن کاهش یافت که به‌طور مستقیم بر بسیاری از صنایع وابسته به ساخت‌وساز از جمله صنف آهن و فولاد تاثیر داشته است.

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران» به نقل از نسیم، تعطیلی 1400واحد آهن‌فروش تنها در سه سال اخیر زنگ خطر وهشداری برای صنعت فولاد کشور است که در کش و قوس رکود سال‌های اخیر بیشترین ضربه را از این شرایط متحل شدند. تولید فولاد در این چندساله در حالی با افت روبه‌رو شد که رکود بازار مسکن و به دنبال آن رکود ساخت‌وساز مهم‌ترین عواملی بودند که باعث تعطیلی 1400 آهن‌فروش در بازارهای اصلی کشور در شادآباد و پامنار و بازار آهن حاشیه آزادگان شده است.

در عین حال معضل چندین وچند ساله مالیات بر ارزش‌افزوده آهن‌فروشان همچنان به قوت خود باقی است. معضلی که از سال 92 بر دوش آنها سنگینی می‌کند و هنوز در روند تعاملات اتحادیه آهن‌فروشان با سازمان امور مالیاتی به مشکلی لاینحل تبدیل شده و انگار قرار نیست رفع شود.

محمد آزاد، رییس اتحادیه آهن‌فروشان در رابطه با تعطیلی آهن‌فروشان در پامنار و شادآباد گفت: از سال 92، 1400 واحد فروش آهن دربازارهای اصلی کشور تعطیل شده است. فعالان بازار در این صنف انتظار زیادی برای رفع رکود کشیدند ولی رکود تاکنون ادامه داشته و شدیدتر شده است. در این مدت ما به دنبال حل بحث مالیاتی با سازمان امور مالیاتی کشور بودیم و سعی در بهبود و کمک به رفع این رکود بودیم.

به گفته آزاد، موضوع مالیات بر ارزش‌افزوده از سال 92 گریبانگیر فعالان این صنف شد.

با توجه به اینکه در آهن تناژ مصرف خیلی بالاست، بسیاری از کالاهای اساسی وجود دارند که بیش از 95 درصد آن را آهن تشکیل می‌دهد که عمده‌ترین مصرف آن در صنایع خودروسازی ریل‌سازی تولید لوازم خانگی و ساخت‌وساز ساختمان‌هاست. آهن و سیمان بیش از۶۰ درصد مصالح را در ساخت‌وساز واحدهای مسکونی به خود اختصاص می‌دهند و این رقم تقریبا بیش از نیمی از مواد اولیه تولید ساختمان به‌شمار می‌روند.

محمد آزاد درخصوص کاهش تولید مسکن و تعطیلی معازه‌های آهن‌فروشی اظهار داشت: در سال ۹۴ حدود ۶۰ درصد از تولید مسکن کاهش یافت که به‌طور مستقیم بر بسیاری از صنایع وابسته به ساخت‌وساز از جمله صنف آهن و فولاد تاثیر داشته است. رکود مستمر بازار مسکن و کاهش صدور پروانه‌های ساخت‌وساز باعث شده تا بازار آهن با تعطیلی مغازه‌ها روبه‌رو شود که در اثرآن بازار آهن شادآباد از سه هزار و 500 مغازه حدود 300 تا تعطیل کرده‌اند در بازار آهن حاشیه آزادگان هم از دو هزار و 700 مغازه تقریبا 200 مغازه و اکثر پاساژهای آهن‌فروشی خیابان پامنار هم تعطیل شده است. در دیگر شهرهای بزرگ کشور همچون مشهد، تبریز، اصفهان و شیراز نیز رکود بازار مسکن و کاهش خرید آهن مصرفی باعث تعطیلی 20 درصدی واحدهای فعال فروش آهن‌آلات شد.

رییس اتحادیه آهن‌فروشان با اشاره به تغییر کاربری در بعضی مغازه‌های تعطیل‌شده تصریح کرد: در اثر رکود بازار آهن و افت تقاضای مصرف‌کنندگان و خریداران مغازه‌داران ترجیح می‌دهند به فروش محصولاتی غیر از آهن و میلگرد بپردازند و به این ترتیب واحدهای تجاری بازار آهن تغییر کاربری داده‌اند و مغازه‌های خود را تبدیل به فروش لوازم مصرفی دیگر کرده‌اند.

آزاد همچنان افزود: این رکود روی تولید‌کننده‌ها نیز تاثیر گذاشته و آنها را با افت فروش در داخل کشور مواجه کرده است و به این ترتیب از سال 94 تولید‌کننده‌ها به این فکر افتادند که با صادرات محصولات خود این رکود را جبران کنند و از تعطیلی کارخانه‌های خود جلوگیری کردند. همچین این کارخانه‌ها از تولید تک‌محصولی خارج شده‌اند و به تولید محصولات دیگری از آهن برداختند که موجب شد از شروع سال 95 تاکنون به صادرات هشت میلیون تن آهن‌آلات به کشورهای دیگر همچون پاکستان، اردن، امارات، ترکیه، مراکش، تایلند، عمان و اردن و سایر کشورها بوده است دست یابند که این رقم دو برابر نسبت به سال‌های دیگر است و به‌عنوان بیست‌ودومین تولیدکننده این محصول در جهان و ششمین تولیدکننده بزرگ آسیا مطرح است. این در حالی است که 15 کارخانه تولید محصولات آهن در کشور تعطیل شده‌اند.

رییس اتحادیه آهن‌فروشان همچنین گفت: از آنجایی که فرآورده‌های آهن تولیدات داخل هستند نوسانات اخیر ارز بر تعطیلی بازار آهن تاثیر نداشته و قیمت‌گذاری آهن در بازار ایران تحت‌تاثیر قیمت‌های جهانی از جمله بورس لندن و کشور چین است.

وی در رابطه با تغییر قیمت آهن اضافه کرد: قیمت آهن نسبت به هفته گذشته شاهد افزایش قیمتی نبود به نحوی که امروز هر کیلو تیرآهن با قیمت 1800 تومان، میلگرد 1620 تومان و ورق 2100 تومان به فروش می‌رسد.

آزاد ادامه داد: موضوع مالیات بر ارزش‌افزوده عامل تاثیرگذار بر قیمت آهن و رکود فعلی بازار آهن است به‌طوری که در بحث اجرای مالیات بر ارزش‌افزوده دوبار مالیات از محصولات آهن دریافت می‌شود که این مالیات‌ها هم در لحظه خروج آهن از بورس کالا و هم از فروشندگان خرد در لحظه فروش است که زیان مالی برای آهن‌فروشان را دربر داشته است.

رییس اتحادیه آهن‌فروشان با نظر به نابرابری مالیاتی در تولید‌کننده‌های هم‌ردیف افزود: فروشندگان مصالح ساختمانی و لوازم بهداشتی ساختمانی اگرچه از شرایط برابر با فروشندگان آهن برخوردارند ولی مالیات بر ارزش‌افزوده به این نهاد‌ها تعلق نمی‌گیرد و تنها یک‌بار اقدام به پرداخت مالیات می‌کنند در صورتی که از محصولات آهن دو بار مالیات گرفته می‌شود که 9 درصد لحظه خروج از بورس و یک درصد از فروش آهن در لحظه فروش در واحد‌های فروش دریافت می‌شود که این روش مالیاتی باید اصلاح شود به‌گونه‌ای که یک‌بار و از خریدار کسب شود. وی همچنین گفت: باید بحث مالیات‌ها شفاف‌سازی شود و مالیات مضاعف از فروشندگان آهن حذف شود.

رییس اتحادیه آهن‌فروشان برای حل این بحران گفت که دولت باید سیاست‌های عمرانی را بازسازی کند. در این سه سالی که دولت بر سر کار است طرح‌های عمرانی افت داشته و بودجه‌های دولت در سنوات 93 و 94 خرج هزینه‌های جاری دولت شده است. اگر در سال 96 این بودجه صرف عمران و طرح‌های عمرانی شود بازار ساخت‌وساز از رکود خارج می‌شود و در پی آن فعالیت‌های بازار آهن دوباره احیا می‌شود.

با این وجود به‌نظر می‌رسد رکود مسکن و ساخت‌وساز بیشترین سهم در رکود بازار آهن و به دنبال آن تعطیلی واحد‌های بازار آهن را داشته است و تعطیلی این مغازه‌ها باعث کاهش نرخ اشتغال در کشور می‌شود. با در نظر گرفتن این موضوع که به ماه‌های پایانی سال نزدیک می‌شویم و فروشندگان نیاز زیادی به نقدینگی دارند ولی همچنان این بازار با رکود مواجه است و پیداست این روند تا سال بعد همچنان ادامه خواهد داشت. همچنین سایر فعالان این صنف با در نظر گرفتن تامین هزینه معیشتی به ناچار به تبدیل کاربری مغازه خود هستند که این امر منجر به کاهش تعداد فعالان این صنف می‌شود. اگر دولت طرح‌های عمرانی را با جدیت پیگیری کند بر رونق صنایع وابسته تاثیر دارد اما این‌طور که پیداست با محدودیت‌های بودجه‌ای کشور بودجه طرح‌های عمرانی به بخش بودجه‌های جاری هدایت می‌شود که معنای آن عدم اجرای طرح‌هایی است که در قوانین برنامه‌ای پیش‌بینی شده است.