امروزه شاخصهای حوزه برق یکی از نشانههای اصلی توسعه یافتگی و بهره وری در کشورها محسوب میشود که این شاخصها مثل کیفیت برق تحویلی به مشترکان، میزان انرژی الکتریکی تحویل شده به مشترکان، میزان خاموشی و عدم تأمین برق، میزان ظرفیت تولید برق و ... است.
خبرنامه دانشجویان ایران: شرکت مدیریت شبکه برق ایران اعلام کرد: ایران تنها کشور فعال در حوزه هوشمند سازی شبکه برق است.
بهگزارش خبرنامه دانشجویان ایران به نقل از پایگاه اطلاعرسانی وزارت نیرو (پاون)، تأمین مستمر و پایدار برق، یکی از خدمات زیربنایی کشور و از وظایف مهم شرکت مدیریت شبکه برق ایران است که بهطور مستقیم بر تمامی شئون زندگی مردم تأثیر میگذارد. بروز اختلال در این خدمت میتواند بر تمامی بخشهای جامعه از جمله صنایع، سازمانها، زندگی روزمره مردم و ... تاثیرات نامطلوبی داشته باشد.
امروزه شاخصهای حوزه برق یکی از نشانههای اصلی توسعه یافتگی و بهره وری در کشورها محسوب میشود که این شاخصها مثل کیفیت برق تحویلی به مشترکان، میزان انرژی الکتریکی تحویل شده به مشترکان، میزان خاموشی و عدم تأمین برق، میزان ظرفیت تولید برق و ... است.
در حوزه بهبود شاخصهای کیفیت و امنیت تأمین برق مشترکان اقدامات گوناگونی انجام شده که میتوان به عنوان نمونه به کاهش مدت زمان خروج فرکانس از محدوده مجاز (از میزان 125 دقیقه در سال 1392 به میزان 12 دقیقه در سال 1395)، کاهش زمان خروج ولتاژ شبکه از محدوده مجاز (از میزان 0.66 درصد در سال 1392 به میزان 0.32 درصد در سال 1395)، دستیابی به رکورد تولید برق در تاریخ 30 تیر سال 1395 به بیش از 52 هزارمگاوات، کاهش حدود 20 درصد میزان خاموشیها و انرژی تأمین نشده در پایان سال 1395 و افزایش صادرات برق به کشورهای همجوار اشاره کرد.
در حوزه بهبود کارایی و تاب آوری صنعت برق نیز در این دوره زمانی شاهد وقوع اقدامات موثری همچون انجام مطالعات پایداری لحظهای به منظور بررسی بههنگام وضعیت شبکه سراسری برق کشور و پیشبینی حوادث احتمالی و جلوگیری از گسترش پیامدهای مخرب که منجر به ایجاد خاموشهای گسترده میشود، ارتقاء سطح مطالعات اقتصادی و ارزیابی امنیت شبکه برق کشور که منجر به بهبود پایداری شبکه، کاهش تلفات شبکه انتقال، خاموشیها و در نهایت هزینه تولید برق شده است و استفاده از تجهیزات اندازهگیری فازوری به منظور افزایش رویتپذیری و تحلیل هرچه بهتر وضعیت امنیت شبکه برق کشور به صورت بههنگام بودهایم.
ایران تنها کشور استفاده کننده از فناوری PMU در منطقه
در راستای هوشمند سازی شبکه برق کشور، مرکز PMU توسط وزارت نیرو در شرکت مدیریت شبکه برق ایران و در پستهای مختلف شبکه برق کشور نصب شد.
هم اکنون WAMS (سیستم پایش ناحیه گسترده) دارای 26 دستگاه PMU در 16 پست 400 کیلوولت و 10 پست 230 کیلوولت شبکه انتقال برق کشور است. باتوجه به قابلیتهای WAMS، اطلاعات اندازهگیری شده توسط دستگاههای PMU و زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری مرکز پایش لحظهای دادههای فازوری شبکه انتقال برق کشور، مستقر در شرکت مدیریت شبکه برق ایران دریافت و تجمیع شده و در جهت پایش وضعیت شبکه و انجام مطالعات و تحلیلهای لازم مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.
پایش و تحلیل وضعیت فرکانس شبکه، وضعیت ولتاژ، جریان، توان خطوط، فاز، نا تعادلی ولتاژ، ناتعادلی جریان، توان راکتیو نیروگاهها، بار ترانسفورماتورها، نحوه عملکرد نیروگاهها در کنترل فرکانس شبکه سراسری در حوادث و آلودگی هارمونیکی در پستهای مجهز به دستگاه PMU از جمله مطالعات پایه است که در مرکز پایش لحظهای دادههای فازوری شبکه انتقال برق ایران انجام میشود.
این سیستم در سال 1392 به بهره برداری رسید و از سال 1394 به صورت کاربردی و تخصصی در شبکه سراسری مورد استفاده قرار گرفت. از ابتدای سال 1396 اجرای طرح توسعه به منظور ارتقاء قابلیتهای این سیستم و رویت پذیر نمودن کامل شبکه 400 کیلوولت برق ایران شروع شده که امید میرود در سال 1397 به بهره برداری رسد. در این طرح 37 دستگاه PMU جدید در 29 پست 400 کیلوولت مهم شبکه برق کشور نصب خواهد شد.
اهم اقدامات انجام شده طی سالهای 1392 تا پایان سال 1395 در حوزه بازار برق
به منظور ایجاد شفافیت در کشف قیمت تمام شده برق، افزایش انگیزه برای ورود بخش خصوصی و در نهایت کاهش انحصار دولت در بخش تولید و توزیع برق تا کنون تدابیر و اقدامات گوناگونی در شرکت مدیریت شبکه برق ایران اندیشیده و به اجرا درآمده است.
اجرایی شدن اولین قرارداد دوجانبه برق در سال 1394
اجرایی شدن اولین قرارداد دوجانبه برق در سال 94 جز مهمترین اقدامات معاونت بازار برق محسوب میشود. برنامه پنجم توسعه، وزارت نیرو را مکلف کرده است که بستر لازم را برای انعقاد قرارداد دوجانبه بهطور مستقیم میان مصرفکننده و تولیدکننده برق فراهم کند. پس از مطالعهها و بررسیهای صورت گرفته، زمینههای لازم فراهم و دستورالعمل مربوط به این فرآیند از سوی وزیر نیرو ابلاغ شد. پس از ابلاغ دستورالعمل مربوطه، اولین قرارداد دوجانبه در دی ماه سال 94 منعقد و در پی آن ضمن آشنایی بیشتر تولیدکنندگان و مصرف کنندگان با مزایای اقتصادی این نوع قرارداد، در فاصله زمانی کوتاهی دو قرار داد دیگر نیز بسته شد.
تدوین سازو کارهای لازم جهت حضور صنایع بالای 5 مگاوات در بورس انرژی (سال 1395)
از دیگر اقدامات مهم معاونت بازار برق میتوان به تدوین سازوکارهای لازم جهت حضور صنایع بالای 5 مگاوات در بورس انرژی اشاره کرد.
طبق مصوبه شماره 145937/ت 50999 هـ مورخ 10 بهمن ماه 1394 هیئت محترم وزیران، مصرف کنندگان بالای 5 مگاوات، قادر خواهند بود، برق مورد نیاز خود را به طور مستقیم از نیروگاهها خریداری نمایند. ساز و کار اجرایی شدن این مصوبه در وزارت نیرو و شرکتهای زیر مجموعه با هماهنگی بازار برق نهایی شده و در شرف اجرا است. با حضور مشترکان بالای 5 مگاوات در بورس انرژی، شاهد رونق بیشتر معاملههای برق در بورس انرژی خواهیم بود.
تدوین سازوکارهای لازم جهت خرید و فروش گواهی ظرفیت (سال 1395)
تدوین سازوکارهای لازم جهت خرید و فروش گواهی ظرفیت، دیگر اقدام مهم این معاونت در این دوره زمانی به حساب میآید.
به منظور اطمینان از ایجاد ظرفیت نیروگاهی قابل اتکا و تشویق سرمایه گذاری، راه اندازی بازار گواهی ظرفیت در دستورالعمل بند و ماده 133 قانون برنامه پنجم توسعه به وزارت نیرو تکلیف شد. بدین منظور مقدمات و ساز و کار اجرای این دستورالعمل در وزارت نیرو تهیه و جهت اجرا در اسفند ماه سال 1395 به شرکت توانیر و شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی ابلاغ شد.
