۱۵ اصطلاح رایج در مجلات علمی که باید بدانید

خبرنامه دانشجویان ایران: این روزها مقاله نویسی و دادن مقاله یکی از فعالیت های روتین هر دانشجویی به خصوص در مقاطع تحصیلات تکمیلی تبدیل شده است، مسئله ای که یکی از فعالیت های «اجباری» دانشجویان برای کسب نمره کامل پایان نامه است.

به گزارش خبرنگار صنفی - آموزشی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ آشنایی با اصطلاحات تخصصی در مقاله نویسی یکی از نکاتی است که خیلی از دانشجویان و محققین به آن توجه نمی کنند، اصطلاحاتی که اطلاع دقیق از ان گاها می توان کمک زیادی به رسیدن به یک مقاله خوب علمی برای مرجع دهی یا آموزش باشد.

ما سعی داریم در این گزارش ** اصطلاح لاتین در مقاله نویسی را به شما معرفی کنیم:

1- Impact Factor
شاخص ضریب تاثیر نشان می دهد که مقالات یک مجله به صورت متوسط چه میزان در شکل گیری مقالات علمی دیگر موثر هستند. به صورت تقریبی، اگر ضریب تاثیر یک مجله عدد ۲ باشد، یعنی اینکه هر مقاله این مجله، در شکل گیری ۲ مقاله علمی دیگر موثر است. این تاثیر معمولا بر اساس ارجاعاتی که به مقالات یک مجله داده می شود تعیین می شود. شاخص ضریب تاثیر عمدتا به عنوان یک شاخص برای مقایسه کیفیت سطح مجلاتی که در یک حوزه علمی هستند به کارگرفته می شود.

2- Desk Rejection
وقتی که مقاله مان را به مجله ای ارسال می کنیم، اول از همه این مقاله توسط سردبیر مجله مورد بررسی قرار می گیرد. سردبیر دو مساله مهم را چک می کند: ۱) آیا مقاله به موضوعات مورد توجه مجله مرتبط است؟ ۲) آیا مقاله از حداقل های کیفیتی لازم برای بررسی شدن توسط داورها برخوردارد است؟ اگر پاسخ هر کدام از این سوالات منفی باشد، مقاله ما توسط سردبیر مردود می شود و اصلا به فرآیند داوری وارد نمی شود. در این حالت اصطلاحا گفته می شود که مقاله ما همان روی میز سردبیر مردود شده است یا اصطلاحات Desk Reject شده است. در این حالت، معمولا سردبیر دلیل مردود شدن را به ما بیان می کند.

3-  Cover Letter
نامه ایست که به مقاله پیوست می شود و هدف از آن دادن یک توضیح مختصر اما جامع راجع به کار انجام شده است.
در کاور لتر حتما عنوان مقاله را بنویسید در کاور لتر توضیح دهید که چرا مقاله‌تان را برای این ژورنال فرستاده‌اید.
در کاور لتر توضیح دهید چرا مقاله‌تان برای خوانندگان این ژورنال می‌تواند جالب باشد
همچنین بهترین ساعتی که می شود با شما تماس گرفت را بنویسید (اگر از این نظر محدودیتی دارید).
مطمئن شوید که کاور لتر شما حاوی اشتباهات املایی و انشائی نیست.

4- Volume
مثلا عدد ۱۸ بود، نشان دهنده ولیوم یا دوره یا جلد است. در بیشتر مجلات هر ساله فقط یک جلد چاپ میکنند ولی برخی مجلات چندین جلد در یک سال چاپ میکنند که چندان مرسوم نیست و در مورد مجلات کمی دیده میشود.

5- Issue
مثلا عدد ۶ نشان دهنده ایشو یا شماره مجله است. معمولا مجلات در هر سال چندین شماره را چاپ میکنند که بسته به مجله این شماره ها از ۲ تا حتی در برخی مجلات ۳۴ ایشو است. البته تعداد مرسوم ایشو در مجلات ۴ ایشو یا ۶ ایشو است که به ترتیب فصلنامه یا دوماه نامه نامیده میشوند.

6- ISSN
ISSN مخفف عبارت International Standard Serial Number است. معمولا مجلات و کتبی که دارای انتشار متوالی هستند از ISSN استفاده میکنند.ISSN هر مجله مختص آن مجله است. برخی مجلات دارای دو ISSN هستند که یک ISSN مربوط به نسخه الکترونیکی آن و ISSN دیگر مربوط به نسخه هارد کپی آن است که البته نسخه هارد کپی معتبر تر است و در منابع علمی اگر بنا باشد که یک ISSN ذکر شود، ISSN هارد کپی ذکر میشود. لازم به ذکر است که ISSN شامل هشت حرف است که بین آن ها یک “-” هم قرار میگیرد مثلا ISSN الکترونیکی مجله Insct Science عدد ۷۹۱۷-۱۷۴۴ می باشد که با این عدد شناخته می شود. البته در برخی موارد عدد آخر که Check digit نامیده می شود می تواند عدد نباشد و به جای آن حرف x قرار بگیرد.

7- DOI
DOI مخفف عبارت digital object identifier است که این عدد نشان دهنده یک سند دیجیتالی است که به صورت آنلاین در اینترنت قرار گرفته است. معمولا مجلات معتبر قبل از چاپ رسمی مقاله در قالب جلد و شماره، مقاله را به صورت آنلاین بدون شماره جلد و شماره صفحه قرار می دهند. این کار برای دسترسی سریعتر سایر افراد به مقاله هایی است که هنوز موقع چاپ آنها نرسیده است. معمولا در این شرایط شماره DOI به مقاله داده می شود که می توان موقع رفرنس دادن به مقاله آنلاین آن را ذکر کرد. توجه کنید که این عدد مختص به یک مقاله خاص و غیر قابل تکرار است.

8- Journal
همان مجله است که ممکن است دو سالنامه، سالنامه، دو فصلنامه، فصلنامه، ماه نامه، هفته نامه باشد ولی این عبارت در بیان آکادمیک ایران بیشتر بیانگر مجلات خارجی است! به طور کلی هر چه تعداد شماره های یک ژورنال کمتر باشد شانس پذیرش مقالات کمتر می شود و بر عکس. بنابراین تنها در صورتی مقاله خود را به سالنامه یا دو سالنامه ارسال کنید که یقین داشته باشید حرفی برای عرضه دارد.

9- Submit
یعنی شما مقاله را ارسال کردید به یک ژورنال همین! این اصطلاح خیلی نشان نمیدهد که شما مقاله نویس هستید!

10- manuscript
 یا دست نویس همان مقاله شما است که هنوز در جایی مورد چاپ قرار نگرفته است. وقتی مقاله یا دست نویس شما مورد داوری قرار گرفته و چاپ شد می توان با آن paper  یا article  گفت.

11- manuscript NO
 شماره دست نویس ارسالی می باشد. وقتی شما مقاله خود را به ژورنال سابمیت می کنید کدی به مقاله شما اختصاص می یابد و شما جهت پیگری های بعدی قبل از هر چیز باید این کد یا شناسنامه مقاله را گزارش کنید.

12-  Refereeing
یعنی همان داوری کردن. در این مرحله مقاله شما توسط داور (referee) یا داوران مورد داوری قرار می گیرد. این اصطلاح در برخی از ژورنال ها معادل همان  Review یا بررسی کردن است.

13- Revise
این اصطلاح بر دونوع است! مینور ریوایز (Minor Revise) و ماژور ریوایز  (Major Revise)  همانطور که از اسم ها مشخص است مینور یعنی زیاد ایراد نگرفتن از مقاله‌ و ماژور یعنی زیاد ایراد گرفتن!  در ماژور ریوایز یا اصلاحات اساسی ممکن است مقاله شما بعد از اصلاحات مجددا به داور جهت تایید اصلاحات صورت گرفته ارسال گردد. ولی در مینور ریوایز معمولا اصلاحات توسط مدیر یا کارشناس اجرایی مورد بررسی قرار می گیرد بنابراین همیشه و حتما بخش های اصلاح شده را با رنگ دیگر مشخص سازید.

14- Resubmit
این در واقع همان ریواز است ولی مقاله شما خیلی ایراد داشته باشد! با این تفاوت که وقتی شما مقاله تان ریواز میخورد (حالا چه مینور و چه ماژور) بعد از اینکه ایرادات را رفع کردید دیگر مقاله شما برای داوری مجدد ارسال نمیشود اما وقتی که مقاله شما رسابمیت میخورد، باید ایرادات را رفع کنید و مقاله را دوباره بفرستید و این یعنی اینکه مقاله شما بار دیگر باید کاملا  و دقیق داوری بشود.

15- Accept
به این معنی است که  مقاله تان پذیرفته شده، البته کار شما اینجا تمام نمی شود ممکن است ژورنال پاراف (proof)  مقاله را از شما بخواهد یعنی بعد از قالب بندی و قبل از چاپ جهت تایید نهایی مشخصات، مقاله به شما مجددا توسط ژورنال ارسال می گردد.