به گزارش خبرنگار «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ بعد از روی کار آمدن دولت روحانی در سال 92 بلافاصله مذاکرات هستهای به سرپرستی محمدجواد ظریف و طرفهای غربی، چینو روسیه آغاز شد. مذاکراتی که هر چه جلوتر رفت به مذاکرات دوجانبه میان ایران و آمریکا تبدیل شد.
در طول مذاکرات منجر به انعقاد برجام، شاهد برخی رفتارهای جدید از تیم دیپلماسی کشورمان بودیم، همانند پیاده روی ظریف و کری، تسلیت کری به حسین فریدون، روابط شخصی عراقچی و شرمن و در نهایت جمله معروف «امضای کری تضمین است» که نشان دهنده عمق روابط شخصی تیم مذاکرات هستهای و شخص جان کری بوده است. همه این رفتارها در کنار یک تبلیغات وسیع توسط رسانههای غربگرا سبب شد تا چهرهای میانه رو و صلحجو از وزیر خارجه آمریکا در افکار عمومی ایرانیان ثبت شود.
چندی پیش بود که وزیر خارجه سابق آمریکا با انتشار کتاب خاطرات خود، در فصل هجدهم این کتاب، به روند تعامل خود با تیم کذاکره کننده ایرانی پرداخته و نکات قابل توجهی بیان کرده است. اما باید جنجالی ترین موضوع مربوط به این عضو انجمن مخفی وخطرناک «جمجمه و استخوان» در روزهای اخیر را باید مصاحبه وی با رادیو آمریکایی سلم گفته است: «ما حتی در حالی که درباره برجام در حال مذاکره با آنها بودیم، [تحریمها را]افزایش دادیم.» وزیر خارجه اسبق امریکا با تکرار اینکه واشنگتن باید توافق هستهای با ایران را به عنوان اهرم فشار حفظ میکرد، گفت: «میشد این توافق را به عنوان اهرم فشاری برای وادار کردن ایران به امتیازدهی در موضوعات دیگر از جمله مسائل موشکی و منطقهای مورد استفاده قرار داد.» او در توضیح این موضوع گفت: «شما این توافق را نگه میدارید و به ایرانیها میگویید ببینید، ما به شما گفتهایم که باید این چیزها [فعالیتهای موشکی و منطقهای]را متوقف کنید. من به شما دو سال یا یک سال یا هر زمان دیگری، وقت میدهم. ما حاضریم درباره این چیزها مذاکره کنیم. اما اگر شما مذاکره نکنید، اگر تا آن زمان این کار را نکنید، من از این توافق خارج میشوم.» کری افزود: «با این کار، شما چین، روسیه و دیگر کشورها را در تلاش برای وادار کردن ایران به رفتار متفاوت با خود همراه میکنید، نه اینکه یکجانبه [از توافق]خارج شوید، خود را منزوی کنید و امکان هرگونه مذاکره دیگر با ایرانیها را بسیار دشوار کنید.»
وی همچنین مدعی شده است طی ماه های اخیر سه یا چهار بار با محمد جواد ظریف دیدار کرده است. کری گفت در نروژ، مونیخ و دیگر نشست های بین المللی با وزیر امور خارجه ایران ملاقات داشته، در این دیدارها از دولت کنونی آمریکا انتقاد کرده، و تلاش کرده است تا به ظریف برای حفظ توافق هسته ای با کشورهای اروپایی کمک کند.
با توجه به عدم تکذیب این ادعاها از سوی وزارت امور خارجه کشورمان باید به نکات زیر توجه کرد:
۱- چندی پیش روزنامه سازندگی صفحه اول خود را به عکس تمام قد جان کری و تیتر حریف ترامپ می آید» اختصاص داد. بعد از این بود که سیل نسخه پیچی ها برای سیاست خارجی کشور آغاز شد. محور همه این تحلیل ها یک چیز بود و آن اینکه تا زمانیکه ترامپ بر سر کار است هیچ مذاکره ای صورت نگیرد تا انتخابات ریاست جمهوری 2020 آمریکا و با روی کار امدن یک دموکرات میتوان دوباره مسیر برجام را ادامه داد. با توجه به عقبه سیاسی این جریان و نسبت آن با دولت میتوان اکنون موضع گیری شبه انقلابی روحانی و اطرافیانش را درک کرد؛ عدم مذاکره تا برافتادن ترامپ در آمریکا. این سیاست نتیجه ای ندارد جز معطل نگه داشتن کشور تا سال 2020 به امید امدن یک دموکرات و تجدید حیات برجام. از سوی دیگر میتون از اکنون پیش بینی کرد که با تجدید حیات برجام دوباره ظریف قهرمان دیپلماسی لقب خواهد گرفت که البته برای انتخابات ریاست جمهوری 1400 کشورمان خود امتیاز بزرگی است!
۲- قریب به یک ماه دیگر تحریم های نفتی آمریکا آغاز خواهد شد. تحریم هایی که اندیشکده بروکینگز لقب تحریم ویروسی (به علت امکان گسترش سریع در همه ابعاد اقتصادی) به آن داده است. در دو کشور خریدار عمده نفت یعنی چین و هند هنوز سفیر نداریم و کاردار مسئولیت سفارت را برعهده گرفته است. همچنین کره جنوبی نیز وردات نفت از ایران را متوقف کرده است و تاکنون هیچ واکنشی از سوی دستگاه دیپلماسی به این اقدام صورت نگرفته است. در حالیکه وزارت خارجه و خزانه داری آمریکا مسئولان ارشد خود را موظف به سفر به کشورهای همپیمان تجاری ایران کرده تا آنها را به همراهی با تحریم ها متقاعد و گاه تهدید کند، وزیر امور خارجه کشورمان به صورت مخفی با جان کری دیدار میکند و برای دو سال آینده روی آب خانه بنا میکند.
۳- اگر ادعای تماس ظریف (بخوانید دولت روحانی) با دمکرات ها برای حفظ برجام به هر قیمتی صحت داشته باشد (که قریب به یقین است) باید گفت که دولت روحانی با شکست کامل مواجه شده است. ایده مرکزی دولت در حوزه سیاست خارجی و به دنبال آن اقتصاد به علت بی برنامگی کاملا از بین رفته و کنشدولتی در شرایط کنونی نیز نشان دهنده عدم توانایی وی در عبور از این بحران است. بنابراین نباید تا سال 1400 انتظار هیچ حرکت امیدآفرینی از روحانی نداشته باشیم.
۴- رهبر معظم انقلاب در دیدار با عموم مردم در اواخر مرداد ماه صریحا هرگونه مذاکره با طرف های آمریکایی را تا زمان تغییر سیاست این کشور ممنوع اعلام کردند. حال سوال این است که در برابر این اقدام ضد امنیت ملی ظریف چه کسی مسئول است؟ شورای عالی امنیت ملی کشور که مسئول راهبری کلان سیاست های امنیتی کشور است یا قوه قضائیه؟ چه اطمینانی وجود دارد که این دیدارها تنها به جان کری محدود بوده و پای افراد دیگری در میان نیست؟
۵- واقعیت این است که دولت روحانی همچون انتخابات 2016 که تمام سیاست هایش را بر پایه پیروزی هیلاری کلینتون برنامه ریزی کرده بود و البته با پیروزی ترامپ مواجه شد، باز همان اشتباه را تکرار میکند و امید خود را به پیروزی یک دموکرات بسته است. امیدی که غربگرایان از آن برای انتخابات ریاست جمهوری 1400 استفاده خواهند کرد. ظریف و دوستانش در حال تکرار اشتباه راهبردی خود هستند، پس باید نهادهای تصمیم گیر کشور تکلیف ملت را مشخص کنند که قرار است ملت ایران برای رفع مشکلات منتظر سال 2020 باشند یا دولت باید به فکر یک تغییر راهبردی در نحوه اداره کشور باشد؟
* گزارش از سعید درویشی
