خبرنامه دانشجویان ایران: مسعود فروغی// ادامه همکاری بعضی دستگاهها با بازنشستهها بعد از کش و قوسهای زیادی که اصلاح قانون منع به کارگیری بازنشستهها در مجلس داشت در چند هفته اخیر به موضوع داغی تبدیل شده بود، گویا همانطور که پیشبینی میشد برخی دستگاهها خداحافظی با همه بازنشستهها را ممکن نمیدانستند. حرفهای درگوشی و تحلیلهای رسانهها درباره اینکه «چرا با وجود قانون مجلس، برخی افراد استثنا شدند؟» بهطور ضمنی به اجازه رهبر انقلاب به برخی افراد برای ادامه همکاری در کار قبلی اشاره داشتند. روز گذشته اما به یکباره در حاشیه جلسه درس خارج فقه حضرت آیتالله خامنهای خبری منتشر شد، رهبری با صراحت از «انتقاد تند» یکی از طلبهها از ایشان مبنیبر اینکه ادامه کار برخی بازنشستهها را به پای شما (رهبری) مینویسند خبر دادند و گفتند: «این برادرمان نسبت به اینکه یک چیزی را به ما نسبت میدهند که ایشان نمیپسندد، ناراحت است. منتها اشکالش این بود که سر من داد میکشید. من هم به ایشان یک قدری تند گفتم آقا! چرا داد میکشید؟! بههرحال ما خواستیم از ایشان هم معذرتخواهی کنیم.» بلافاصله از میان جمع همان طلبه گفت: «من معذرت میخواهم. ببخشید.» و حضرت آیتالله خامنهای گفتند: «خیلی خب، ما هم از شما معذرت میخواهیم.» برای من که درباره چرایی استثنا قائلشدن در این قانون مهم سوال وجود داشت، شنیدن باقی خبر مثل قبل مهم نبود، چون:
اول نحوه برخورد نفر اول کشور با انتقاد تند و تیز علیه خودشان درحالی که حتی اکثر مدیران میانی اجرایی در نهادها و سازمانها و وزارتخانهها در مقابل کوچکترین انتقاد هر فردی واکنش منفی و تلخ نشان میدهند حقیقتا حسرتبرانگیز است، چراکه اگر بنای مدیران کشور نه براساس مبانی اعتقادی بلکه براساس اجرای مشی و منش رهبر کشور همین شنیدن انتقاد ولو تلخ بود، بسیاری از موانع و مشکلات حل میشد.
دوم اهمیت دوم اشاره رهبری به انتقاد آن طلبه این است که اساسا کسی در 24 ساعت بعد از اتفاق از آن خبر نداشت (غیر از برخی افراد که احتمالا فقط در دفتر ایشان هستند چون اصل اتفاق در حاشیه جلسه روز دوشنبه بوده و همه حاضران در جلسه درس ندیده بودند) و ایشان میتوانست به اصل ماجرا اشارهای نکند و فقط همان توضیحات پایانی درباره قانون مجلس را میدادند. اما توضیح حضرت آیتالله خامنهای و اینکه بگویند «بههرحال ما خواستیم از ایشان هم معذرتخواهی کنیم» منشور آزادی بیان و انتقادپذیری مسئولان کشور در هر سطحی و هر جایگاهی است. شاید اگر قبلتر خبر انتقاد آن فرد از رهبری منتشر میشد، توضیحات امروز ایشان این معنا را نداشت و البته هنوز مهم بود اما با علم به اینکه خود ایشان اصل خبر را به مخاطب آن هم در سطح وسیع و عمومی میدهند و بعد توضیحات تکمیلی را ارائه میکنند، حد توجه به انتقاد از سوی مسئولان را در بالاترین سطح ممکن نشان میدهند.
سوم دیگر اینکه این چندمینبار است که رهبر انقلاب در حاشیه جلسات خارج فقه درباره ابهامات موجود توضیح مفیدی میدهند. همان «شفافیت» خودمان! مسئولان محترم در قوای سهگانه، ارگانهای حاکمیتی و... دیدند توضیح شفاف ماجرا «پشت بلندگو» نهتنها رضایتبخش بود بلکه حداقل تفسیرهای درگوشی و احتمالا خبرهای «یک کلاغ، چهل کلاغ» را از اساس منتفی کرد. شاید به ذهن کسی برسد من هنوز منطق «استثناگذاری» برای قانون منع به کارگیری بازنشستهها را قبول ندارم، نحوه برخورد رهبری نشان داد قبول نداشتن این منطق عیبی ندارد اما به هرحال سیستم برای تصمیمگیری باید یک منطق داشته باشد.
چهارم برای کسانی که تجربه حضور در جلسات دانشجویی رهبر انقلاب را دارند دیدن خبر روز گذشته جلسه خارج فقه آیتالله خامنهای هرچند بااهمیت و الهامبخش بود اما خیلی جدید و تعجبآور هم نبود. جلسات سالانه رهبری با دانشجویان در ماه رمضان و جلسات قبلی ایشان در دانشگاهها در سالهای متمادی در دهه 70 و 80 موارد بسیار زیادی از این دست رفتار رهبری دارد. دانشجویان بارها صدر تا ذیل مجموعههای تحت مدیریت کلان رهبری را با شدیدترین لحنها به باد انتقاد گرفتند و رهبری پاسخ دادند. انتقاد از صداوسیما، سپاه، بنیاد مستضعفان و... شاید جلوی مدیران و مسئولان خود این ارگانها کمتر ممکن باشد یا اگر عملی شود با برخورد تلخ همراه شود اما حضرت آیتالله خامنهای نهتنها به راحتی به انتقادها گوش میدهند بلکه از این روحیه دانشجویان تمجید هم میکنند.
پنجم نکته آخر اما درباره تاثیرات آزادی بیان و ابراز مخالفتها است، وقتی مسئولان جلوی انتقادهای سالم و دلسوزانه را نگیرند، آزادیهای فیک و عدالتخواهان کاریکاتوری به حاشیه میروند. شاید برخی از مسئولان فقط توقع دارند تمجید بشنوند و برای همین است که حلقهای از افراد تاییدکننده نظراتشان دورتادور این مدیران جمع میشوند. نتیجه چیزی جز جمود و عقبماندگی سیستم آن مدیر نمیشود. اما وقتی انتقاد و اصلاح از مسیر درستش تبلیغ و ترویج شود، کسانی که میخواهند فقط با «احسنتگویی» به مدیر و مسئول خودشان پیشرفت کنند به کنار میروند، امور شفاف میشود و مشکلات اصلاح. تریبونهای تخریبکننده اصل نظام سیاسی در هر لباسی هم از کارکرد خودشان میافتند، دیگر نیازی نیست نگران «دروغنیوز»های آمریکایی، «بهاری»های انحرافی و «لیبرال»های پرمدعا بود.
