به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران» به نقل از مهر، ۱۵۴۰ مورد در اثر مسمومیت با قارچهای خودرو و سمی در سال ۱۳۹۶ به بیمارستان ها مراجعه کرده اند که این آمار در سال ۱۳۹۷ به بیش از ۱۷۲۶ مورد و در نیمه نخست سال ۱۳۹۸ به ۳۹۸ مورد رسیده است.
متأسفانه مصرف خوراکی قارچهای خودرو و سمی، منجر به فوت، نارسایی کبد و بستری شدن بسیاری از افراد شده است.
طبق آمار بیشترین مسمومیت در سال ۱۳۹۶ مربوط به شهرهای استان کرمانشاه، آذربایجان غربی، لرستان، گلستان و کردستان، بیشترین مسمومیت در سال ۱۳۹۷ مربوط به شهرهای استان کرمانشاه، گلستان، لرستان و همدان و بیشترین مسمومیت در سال ۱۳۹۸ مربوط به شهرهای استان گلستان، لرستان، آذربایجان غربی، قزوین و شهرکرد بوده است.
در سه سال اخیر ۴۰۰ تا ۱۸۰۰ مورد مسمومیت ناشی از مصرف قارچهای خودرو در بین هموطنانی که در مناطق غربی، کوهستانی و یا مرطوب کشور زندگی میکنند بروز کرده است. این موارد با آموزش عمومی و اطلاع رسانی و ارائه هشدار به موقع قابل پیشگیری خواهد بود.
توجه به توصیههای عمومی میتواند از بروز مسمومیت و مرگ ناشی از قارچهای سمی جلوگیری کند.
از مصرف قارچهای خودرو مخصوصاً قارچهایی که در کنار تنه درختان (به خصوص درختان خشک شده) می رویند و یا قارچهای فلهای جمع آوری شده توسط افراد بومی، خودداری کنید. برای حفظ سلامت خود و خانواده تان تنها قارچهایی را که توسط مراکز مجاز و در بسته بندیهای دارای مجوز میباشند، خریداری و مصرف نمائید.
شناسایی انواع خوراکی قارچ از انواع سمی تنها بر اساس خصوصیات ظاهری مانند شکل، رنگ، بو، قوام و مزه مشکل بوده و تنها توسط متخصصان و کارشناسان مجرب قارچ شناسی و گیاه شناسی امکان پذیر است. بنابراین به توصیههای برخی از افراد در تشخیص انواع سمی از انواع خوراکی قارچ توجه نکنید.
مصرف قارچها توسط پرندگان و سایر جانوران اهلی و وحشی، نشان دهنده غیر سمی بودن قارچ برای انسان نمیباشد.
برخی از روشها و معیارهای سنتی مانند: تغییر رنگ قاشق نقره در اثر تماس با قارچ، یا وجود حشرات در اطراف قارچ و محل رویش قارچ معیار علمی و صحیحی برای تشخیص عدم سمیت قارچ در همه موارد نیست.
برخی از سموم موجود در قارچهای سمی، مقاوم به گرما بوده و فرآیندهای آماده سازی غذا مانند: کباب کردن، آب پز کردن، سرخ کردن، بخار پز کردن قادر به تخریب کامل مواد سمی موجود در آن نمیباشد.
در صورت بروز علائم و نشانههای گوارشی (تهوع، استفراغ و اسهال) به صورت تأخیری (۱۲-۵ ساعت پس از مصرف خوراکی قارچهای خودرو)، هر چه سریعتر بیمار را به مرکز درمانی تخصصی مسمومیت هامنتقل کنید. در مواردی که علائم گوارشی به صورت تأخیری (با فاصله بیش از ۶ ساعت از مصرف قارچ خودرو) رخ دهد این دسته از قارچها سمیت به مراتب بیشتری دارند و در سالهای گذشته منجر به نارسایی حاد کبدی و مرگ تعدادی از هموطنانمان شده است.
انتقال سریع بیمار مسموم به یک مرکز درمانی تخصصی مسمومیتها امکان درمان موفقیت آمیز را افزایش میدهد و هرگونه تأخیر در این امر سبب افزایش احتمال شکست درمان و حتی مرگ بیمار میشود. بنابراین با مشاهده علائم و نشانههای بالینی اولیه به ویژه از نوع تأخیری در فردی با سابقه مصرف خوراکی قارچ خودرو، از هرگونه خوددرمانی و درمان علامتی پرهیز نموده و بیمار را در اسرع وقت به بیمارستان منتقل نمائید.
در صورت امکان، نمونه باقی مانده قارچ مصرف شده توسط بیمار را برای شناسایی کادر پزشکی در بیمارستان به همراه داشته باشید.
