میکروگرین و ریز سبزی‌ها بهترین گزینه برای باغبانی خانگی

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، میکروگرین یا همان ریز سبزی ها (microgreen)  گیاهانی هستند که قبل از بلوغ کامل خورده می‌شوند. این گیاهان هیجان انگیز شامل انواع مختلفی نظیر : سبزیجات، گیاهان دارویی و حبوبات می‌شوند. میکروگرین / ریز سبزی ها  به راحتی در خانه و مدرسه رشد می‌کنند، ظرف چند هفته آماده خوردن می‌شوند و سرشار از مواد مغذی هستند.  ریز سبزی ها برای اولین بار در اوایل دهه 80 به عنوان یک چاشنی غذا ظاهر شدند، اما به زودی به دلیل داشتن مواد مغذی بالا، به عنوان یکی از سالم‌ترین تغذیه‌ها شناخته شدند. بنابراین اگر می‌خواهید تغذیه‌ای سالم داشته باشید، ریز سبزی ها برای شما ایده‌ال هستند.

اکنون که می‌دانید میکروگرین ها چیست، ممکن است این سؤال پیش بیاید که تفاوت آن‌ها با سبزیجات و جوانه ها در چیست؟

تفاوت میکروگرین با گیاهان بالغ و جوانه ها

تفاوت میکروگرین ها با گیاهان بالغ  در میزان رشد آن‌ها است. رشد یک سبزی بالغ یا یک گیاه دارویی ممکن است بین یک تا دو ماه طول بکشد، در صورتی که ریز سبزی ها بعد سه تا چهار هفته، می‌توانند برداشت شوند. در واقع میکروگرین ها سبزیجات ، حبوبات و یا گیاهان دارویی هستند که در حد 5 تا 7 سانتی‌متر رشد کرده‌اند، اما هنوز بالغ نشده‌اند.

وقتی یک دانه کاشته می‌شود، هنگام جوانه زدن دو برگ از خاک بیرون می‌زنند که برگ های اصلی گیاه نیستند. پس از رشد بیشتر گیاه، دو برگ دیگر نیز تشکیل می‌شود که برگ های اصلی و واقعی گیاه هستند و اصطلاحاً این مرحله را چهار برگی شدن گیاه می‌نامند. این مرحله دقیقاً همان مرحله‌ای است که ریز سبزی تشکیل‌شده است و قابل برداشت است.

اما ممکن است یک سؤالی پیش بیاید که تفاوت میکروگرین با جوانه ( sprout) چیست؟ برای مثال جوانه تربچه با ریز سبزی تربچه چه تفاوتی دارند؟ عنصر اصلی تفاوت این دو در وجود خاک است. در پرورش جوانه ها ما فقط بذر و رطوبت را داریم. جوانه شامل ساقه، دانه و ریشه گیاه می‌شود. اما در ریز سبزی ها ما بذر را داخل خاک می‌کاریم و محصول نهایی علاوه بر ریشه و ساقه، برگ نیز دارد.

اهمیت ریز سبزی ها در باغبانی خانگی و کودکان

باغبانی و پرورش گل و گیاه یکی از لذت‌های زیبای زندگی و یکی از آسان­ترین راه‎های ارتباط کودکان با طبیعت است. کودکانی که از نخستین سال‎های زندگی‎شان شاهد باغبانی پدر و مادرشان هستند و یا خود به کارهای باغبانی پرداخته‌اند از سلامت روانی بالاتری برخوردار هستند و در بزرگسالی نیز ارتباط مثبت‎تری با محیط برقرار می‌کنند. متأسفانه کودکان شهرهای بزرگ که در آپارتمان‎ها و برج‎ها ساکن هستند، فضای کافی برای داشتن یک باغچه شخصی ندارند. به همین دلیل امروزه نیاز است که برای انجام فعالیت‌های کشاورزی کودکان و همچنین باغبانی خانگی، به پرورش گیاهانی پرداخت که سرعت رشد بالایی داشته باشند و به راحتی در محیط خانه پرورش داده شوند. امروزه میکروگرین ها یکی از گزینه‌ها اصلی در بحث کشاورزی کودک و باغبانی خانگی هستند.  

تولید ریز سبزی ها بسیار آسان است. کافی است کمی خاک استریل، بذر ، نور و یک سینی کشت داشته باشید تا بتوانید به راحتی ریز سبزی ها را در خانه پرورش دهید. میکروگرین ها معمولاً در عرض 12 تا 14 روز برای برداشت آماده می‌شوند و مملو از مواد مغذی هستند. یک نکته جالب در مورد آن‌ها آن است که طعم آن‌ها به شدت شبیه همتایان بالغشان است. به عنوان مثال، اگر میکروگرین تربچه را بخورید، طعم آن بسیار شبیه تربچه بالغ خواهد بود. به همین دلایل است که امروزه پرورش این گونه گیاهان توسط کودکان و والدین در محیط با استقبال ویژه‌ای روبرو شده است.

انواع مختلف میکروگرین ها چیست؟

تنوع میکروگرین ها بی شمار است. به عنوان مثال، آن‌ها می‌توانند طیف وسیعی از سبزیجات برگ‌دار، گیاهان، غلات، حبوبات، علف‌ها، گل های خوراکی و سبزیجات ریشه‌ای را پوشش دهند. برخی از معروف‌ترین آن‌ها شامل این موارد می‌شود: چغندر، گشنیز، جعفری، ریحان، شاهی، تربچه، گل آفتابگردان، گل لادن، آرگولا، بادرنجبویه، خرفه و کلم بروکلی.

مزایای ریزسبزی ها

میکروگرین ها می‌توانند چهار تا ۴۰ برابر بیشتر از گیاهان بالغ، ویتامین هایی مانند ویتامین C و E داشته باشند. برخی از آن‌ها دارای خواص آنتی‌اکسیدانی قابل توجهی هستند و فواید بسیاری از جمله پتانسیل بهبود سلامت قلب، کاهش قند خون و ارتقای عملکرد مغز را ارائه می‌دهند.

همانطور که پیش‌تر گفتیم برای کشاورزی کودکان و همچنین باغبانی خانگی این گیاهان فوق‌العاده هستند  چرا که:

• می‌توان آن‌ها را در داخل یا خارج از خانه پرورش داد.
• پرورش آن‌ها بسیار ارزان است.
• در هر زمانی از هر سال حتی زمستان می‌توان آن‌ها را پرورش داد.
• به فضای زیادی نیاز ندارند.

آیا میکروگرین ها ایمن‌تر از جوانه ها هستند؟

در تولید جوانه ها به دلیل وجود رطوبت و گرما همواره احتمال ایجاد قارچ و کپک وجود دارد و به همین دلیل برخی نگران ایمنی جوانه ها هستند. اما باید توجه داشت که اگر آبکشی به درست و به موقع انجام شود، چنین مشکلی ایجاد نمی‌شود و می‌توان به راحتی جوانه ها را مصرف نمود.

میکروگرین ها نگرانی یکسانی ندارند زیرا محیط رشد آن‌ها متفاوت است. محیط خاک به باکتری‌ها فرصت مشابهی برای رشد نمی‌دهد.

میکروگرین ها را چگونه می‌خورید؟

ریز سبزی ها را به صورت خام مصرف می‌کنند. از طرفی با توجه به تنوع زیادی که دارند، می‌توان آن‌ها را در انواع غذاها به کار برد. برای مصرف آن‌ها چندین راه وجود دارد:

• یکی از گزینه‌ها استفاده از آن‌ها در سالاد است. می‌توانید آن‌ها را با سبزیجات دیگر مخلوط کنید و به سالاد اضافه کنید.
• می‌توان از آن‌ها برای تزئین روی غذاهایی نظیر پاستا، تاکو، پیتزا و املت استفاده نمود.
• انتخاب دیگر استفاده از آن‌ها در ساندویج ها است.

چگونه ریز سبزی ها را پرورش دهیم؟

همانطور که قبلاً اشاره کردم، میکروگرین ها یکی از گیاهان آسان برای رشد هستند. در اینجا یک راهنمای دقیق و گام به گام برای پرورش آن‌ها در خانه آورده شده است. به کمک این راهنما می‌توانید همراه با کودکانتان اقدام به پرورش آن‌ها در داخل منزل نمایید.

لوازم مورد نیاز:

• دانه یا بذر ارگانیک و سالم
• سینی کاشت
• خاک گیاه آپارتمانی و یا خاک بهداشتی
• لامپ رشد در صورت نیاز (اگر طاقچه آفتاب‌گیر یا پنجره نورگیر نباشد، نیاز به لامپ رشد است)

مراحل کاشت :

1. ابتدا مطمئن شوید که کف سینی سوراخ داشته باشد تا زهکشی مناسب باشد.
2. سینی را با خاک پُر کنید و خاک را آبیاری کنید و آب زیر سینی را خالی کنید.
3. بذر ها را به صورت متراکم روی خاک بپاشید.
4. از یک بطری اسپری برای اسپری کردن آب برای بذر ها استفاده کنید.
5. روزانه یک یا دو بار با اسپری روی بذرها آب بپاشید تا بذرها خیس باقی بمانند.
6. پس از جوانه زدن بذر ها ، سینی را زیر لامپ رشد یا در یک منطقه آفتابی قرار دهید.
7. پس از 10 الی 14 روز پس از جوانه زدن گیاهان، می‌توان با قیچی ریز سبزی ها را برید و برداشت کرد. (زمان برداشت بر حسب نوع گیاه، ممکن است طولانی‌تر یا کوتاه‌تر باشد.)

سالم ترین میکروگرین ها برای رشد

در این مقاله به بسیاری از مزایای میکروگرین ها پرداختیم، اما ممکن است برای تغذیه سالم‌تر به دنبال انواع درجه یک باشید. برخی از انواع آن‌ها برای ویتامین ها و مواد معدنی خاص شناخته شده‌اند:

برای مثال:

• نخود: این گیاه شامل بتاکاروتن و فولات، ویتامین های C و A است.
• کلم پیچ: کلم پیچ شامل ویتامین K، ویتامین C، سرشار از آنتی‌اکسیدان است.
• گل آفتابگردان: آفتابگردان حاوی ویتامین های A، B کمپلکس، E و Dاست. این نوع ریز سبزی منبع خوبی از مواد معدنی مانند کلسیم، پتاسیم و آهن است.
• گشنیز: این سبزی شامل ویتامین K و ویتامین C، سطوح بالای بتاکاروتن، لوتئین و ویولاکسانتین است.
• چغندر: این سبزی نیز حاوی منگنز و فولات، حاوی ویتامین A و C است

نتیجه‌گیری:

همانطور که خواندید، میکروگرین ها یا همان ریز سبزی ها گیاهان جوانی هستند که طعم و مواد مغذی باورنکردنی را در بسته های کوچک ارائه می‌دهند. این گیاهان کوچک یکی از بهترین گزینه‌ها برای باغبانی کودکان در محیط منزل هستند که در زندگی شهری امروزی راه‌حلی ساده و کاربردی برای ارتباط کودکان با طبیعت و گیاهان هستند.  اگر به موضوع باغبانی و کشاورزی کودکان و همچنین باغبانی خانگی علاقه مند هتسید، جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد آنها، از وبسایت گروه باغبانی کودک مریان  بازدید نمایید.