این نشانه‌های اسکولیوز را نادیده نگیرید و به پزشک مراجعه کنید

به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»، اسکولیوز عارضه‌ای است که اغلب در زمان رشد و قبل از دوره بلوغ ایجاد شده و موجب ایجاد انحنا در ستون فقرات می‌‌شود. پسران و دختران ممکن است به این عارضه دچار شوند اما معمولا شدت بیماری اسکولیوز در دختران بیشتر و انحنا شدیدتر است. بیماری اسکولیوز خفیف معمولاً مشکلات زیادی ایجاد نمی‌‌کند، اما در موارد شدیدتر عوارض می‌‌تواند به شدت بروز کنند. برخی اوقات این بیماری ژنتیکی است اما اکثر کودکان مبتلا به اسکولیوز دارای سابقه خانوادگی نیستند.

اسکولیوز چه به صورت خفیف و یا شدید بروز کند، در هرصورت عوارضی نظیر تغییر ظاهری بدن که ناشی از پیچ خوردگی ستون فقرات است، خواهد داشت. برخی از عوارض دیگر ممکن است به صورت خفیف در بدن فرد ظاهر شده و با این وجود نشان دهنده بیماری اسکولیوز باشند.

علائم و نشانه‌های اسکولیوز چیست؟

نشانه‌های بیماری اسکولیوز که باید با دقت آنها را بررسی کرد عبارتند از:

افتادگی شانه

واضح ترین نشانه اسکولیوز تغییر در انحنای ستون فقرات است. زمانی که اسکولیوز در حال ایجاد شدن است، ستون فقرات به جای اینکه به صورت صاف در طول بدن ادامه یابند، به یک طرف خم می‌‌شوند. در صورتی که افتادگی شانه داشته باشید، بدن شما طوری به نظر می‌‌رسد که گویی یک شانه‌تان بالاتر از دیگری قرار گرفته است، این وضعیت بدنی ممکن است نشان دهنده انحنای ستون فقرات باشد که در اینصورت باید علاوه بر درمان اسکولیوز، به درمان افتادگی شانه‌ها هم بپردازید.

یک شانه برجسته‌تر از دیگری

زمانی‌که ستون فقرات دارای انحنا می‌‌شوند، ممکن است باعث شود که لبه شانه فرد تقارن خود را نسبت به دیگری از دست بدهد و یک شانه بالاتر به نظر برسد یا کمی ‌‌بیشتر از دیگری بیرون بیاید. در صورتی که لبه‌های شانه فرزندتان همسطح به نظر نمی‌‌رسد، حتما به پزشک اطلاع دهید.

کمر و باسن ناهموار

همچون سایر تغییرات ظاهری که به دلیل اسکولیوز ایجاد می‌‌شود، انحنای ستون فقرات می‌‌تواند باعث شود که کمر و باسن کودک در وضعیتی ناهموار قرار بگیرند. در این حالت، معمولا یک طرف لگن برجسته به نظر می‌‌رسد و کودک نمی‌‌تواند آن را صاف نگه دارد.

قفسه سینه برجسته

انحنا در ستون فقرات می‌‌تواند موجب آن شود که قفسه سینه کودک بیشتر به حالت بیرون زده یا ناهموار دیده شود. در صورتی که فرزندتان زمانی که در حالت استراحت قرار دارد، قفسه سینه خود را به سمت بیرون می‌‌آورد، حتما برای معاینه به پزشک مراجعه کنند.

عواملی که شانس ابتلا به اسکولیوز را افزایش می‌‌دهند

• سن: علائم و نشانه‌های این عارضه معمولا در نوجوانی شروع می‌‌شود.
• جنسیت: با وجود اینکه دختران و پسران تقریباً به صورت یکسان دچار اسکولیوز خفیف می‌‌شوند، اما این بیماری در دختران دارای شدت بیشتری است و در نتیجه دختران مبتلا به این عارضه باید فورا درمان شوند.
• سابقه خانوادگی: اسکولیوز می‌‌تواند به دلیل عوامل ژنتیکی در خانواده‌ها ایجاد شود، اما معمولا بیشتر کودکان مبتلا به این عارضه به دلیل سابقه خانوادگی دچار اسکولیوز نشده‌اند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که علائم اسکولیوز را در فرزندتان مشاهده کردید حتما به پزشک مراجعه کنید. انحنای خفیف در ستون فقرات می‌‌تواند بدون اینکه شما و کودکتان متوجه شوید، به تدریج ظاهر شود زیرا این روند باعث درد نمی‌‌شود. برخی اوقات، معلمان، دوستان و ... نیز جزو اولین کسانی هستند که متوجه بیماری کودک می‌‌شوند.

در صورتی که بزرگسال هستید و با این وجود دچار درد کمر می‌‌شوید و ضعف در پا یا اعصاب دارید، مشکلات تعادلی دارید، متوجه عدم تقارن در شانه‌های خود شده‌اید و یا کاهش قد را تجربه کردید، حتما به پزشک مراجعه کنید.

درمان مناسب برای بیماری اسکولیوز چیست؟

درمان این بیماری با توجه به شدت آسیب و میزان انحنای ایجاد شده، متفاوت است. کودکانی که دچار انحنای بسیار خفیف در ستون فقرات خود شده‌اند معمولاً به هیچ درمانی نیاز ندارند، با این وجود لازم است که به طور منظم توسط پزشک معاینه شوند تا بررسی شود که آیا با افزایش سن انحنای ستون فقرات در حال بدتر شدن است یا خیر.

اگر انحنای ستون فقرات متوسط ​​یا شدید باشد ممکن است که نیاز به بریس باشد و در موارد شدیدتر جراحی مورد نیاز است. عواملی که به دقت بررسی شوند عبارتند از:

• بلوغ: اگر رشد استخوان های کودک متوقف شده باشد، خطر پیشرفت این عارضه کم است. همچنین این نکته را مد نظر قرار دهید که بریس‌ها بیشترین تأثیر را بر روی کودکانی که استخوان‌هایشان هنوز در حال رشد است دارند. رشد استخوان را در هنگام بلوغ می‌‌توان توسط اشعه ایکس نیز بررسی کرد.
• شدت انحنای ستون فقرات: در صورتی که ستون فقرات دارای انحنای بیشتر باشد، به مرور زمان بدتر می‌‌شود.
• جنسیت: خطر پیشرفت این بیماری در دختران بسیار بیشتر است.

بریس یا ارتوز

در صورتی که استخوان‌های فرزند شما در حال رشد بوده و همچنین دچار عارضه اسکولیوز متوسط ​​نیز شده باشد، ممکن است پزشک استفاده از بریس را برای کودک توصیه کند. استفاده از بریس متاسفانه موجب درمان این عارضه و یا معکوس شدن روند بیماری نمی‌شود، اما از بدتر شدن انحنای ستون فقرات جلوگیری می‌‌کند.

یکی از رایج‌ترین انواع بریس از جنس پلاستیک است و به طوری طراحی شده که با بدن مطابقت کامل داشته باشد. این نوع بریس‌ها از زیر لباس دیده نمی‌‌شوند، به دلیل اینکه در زیر بازوها، اطراف قفسه سینه، کمر و باسن قرار می‌‌گیرند.

معمولا می‌‌توان از بریس به مدت ۱۳ تا ۱۶ ساعت در روز استفاده کرد. به عبارتی اثربخشی بریس با افزایش تعداد ساعات استفاده، افزایش می‌‌یابد. کودکانی که از بریس استفاده می‌‌کنند می‌‌توانند به راحتی در اکثر فعالیت‌ها شرکت کنند و محدودیت برای آنها کاهش می‌‌یابد. شما می‌‌توانید در صورت لزوم بریس فرزندتان را برای شرکت در برخی فعالیت‌های ورزشی یا سایر فعالیت‌های بدنی بردارید.

بریس‌ها معمولا پس از پایان دوره بلوغ و رشد برداشته می‌‌شوند. معمولا، دختران در ۱۴ سالگی و پسران در ۱۶ سالگی رشدشان کامل می‌‌شود، اما به طور کلی این قضیه در افراد مختلف، متفاوت است.

عمل جراحی

افرادی که دچار اسکولیوز شدید هستند معمولاً با گذشت زمان بیماریشان پیشرفت می‌‌کند و بدتر می‌‌شود، بنابراین پزشک ممکن است جراحی را برای کمک به صاف کردن انحنای ستون فقرات و جلوگیری از بدتر شدن آن پیشنهاد دهد.

گزینه های جراحی عبارتند از:

• همجوشی ستون فقرات: در این روش، پزشک دو یا چند استخوان در ستون فقرات یا مهره ها را به یکدیگر وصل می‌‌کند تا آنها نتوانند مستقل از یکدیگر حرکت کنند. بین این مهره‌ها با موادی شبیه به استخوان پر می‌‌شود. میله‌های فلزی، قلاب‌، پیچ‌ یا سیم‌ها معمولاً آن قسمت از ستون فقرات را صاف و ثابت نگه می‌‌دارند و در کنار آن مواد استخوانی قدیمی‌‌و جدید با هم ترکیب می‌‌شوند.
• میله قابل انبساط: در صورتی که بیماری اسکولیوز در دوران بلوغ به سرعت در حال پیشرفت باشد، جراحان از یک یا دو می‌له قابل گسترش استفاده می‌‌کنند و آن را در امتداد ستون فقرات می‌‌چسبانند. طول این میله‌ها را می‌‌توان همزمان با رشد کودک تنظیم کرد. میله ها هر ۳ تا ۶ ماه یکبار با استفاده از جراحی و یا در کلینیک به وسیله کنترل از راه دور بلند می‌‌شوند.
• اتصال بدن با مهره ها: این روش معمولا با استفاده از ایجاد برش های کوچک انجام می‌‌شود. پیچ‌هایی در امتداد لبه بیرونی انحنای غیرطبیعی ستون فقرات قرار می‌‌گیرند و پس از آن یک طناب محکم و انعطاف‌پذیر از داخل پیچ‌ها عبور می‌‌کند. زمانی که این پیچ‌ها و طناب محکم می‌‌شوند، ستون فقرات نیز به همراه آن صاف می‌‌شود. همانطور که کودک رشد می‌‌کند، ستون فقرات با این روش بیشتر صاف می‌‌شوند.

عوارض نادیده گرفتن اسکولیوز

معمولا اکثر افراد، مبتلا به اسکولیوز نوع خفیف هستند، اما گاهی اوقات این بیماری ممکن است عوارضی مانند مشکلات تنفسی به علت فشار به قفسه سینه، مشکلات کمر و تغییر ظاهر فرد را دربرداشته باشد.

در صورتی که اسکولیوز قبل از اینکه در ستون فقرات انحنای چشمگیری ایجاد شده، درمان شود، روند بهبودی نیز آسان‌تر صورت می‌‌گیرد. در نتیجه در صورت مشاهده علائم اسکولیوز حتما به پزشک مراجعه کنید.

منبع: مقالات سایت فروشگاه لوازم ارتوپدی امید