به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران» براساس گزارش رسمی شرکت bp در سال ۲۰۲۱ قاره اروپا گاز وارداتی خود را از کشور هایی همچون آمریکا،تریدینا و توباگو،نروژ، فدراسیون روسیه، قطر، الجزایر، آنگولا، مصر، نیجیریه و استرالیا به صورت LNG است، که در جنگ اکراین واردات اروپا از روسیه به مقدار قابل توجهی کاهش یافته است. ۱۷.۴ میلیارد متر مکعب میزان واردات قاره اروپا از کشور روسیه است که در نتیجه عدم واردات از آن کشور بار واردات برروی آمریکا و قطر افتاده است.
واردات قاره اروپا از طریق خط لوله تعلق می گیرد به کشورهایی همچون الجزایر، لیبی، ایران، فدراسیون روسیه، آذربایجان، نروژ و کشور های اروپایی که داخل اتحادیه اروپا نیستند.
اتحادیه اروپا عمده گاز خود را از کشور روسیه وارد می کند که الجزایر در مرتبه دوم قرار می گیرد پیش بینی می شود زمستان ۲۰۲۳ برای این جمع از کشورها آنچنان سخت و طاقت فرسا نباشد و توانسته اند پیش بینی های لازم را انجام دهند در این حین چنانچه آسیبی به خط لوله صادراتی مسیر اوکراین به اروپا وارد شود کشور ترکیه تنها مسیر صادراتی گاز روسیه به اتحادیه اروپا و سایر کشور های اروپایی می باشد با این شرط که روسیه تمایل صادرات گاز به اروپا را از یک مسیر داشته باشد و اروپا هم با شرط عدم وابستگی قابل توجه (وابستگی ۴۶ درصدی اروپا به واردات گاز طبیعی از روسیه قبل از جنگ) این موضوع را بپذیرد.
ترکیه در بازهای منطقه ای به دنبال چه چیزی است؟
ترکیه به دنبال ساخت آرایش جدید در منطقه خاورمیانه است و به دنبال ایجاد یک نوعثمانی با محوریت سایر هم پیمانان خود است آذربایجان همسایه شمالی ایران ترکیه را در این ماموریت و راهبرد همراهی خواهد کرد.
به نظر می رسد با وجود این بازی های سیاسی و رسانه ای، دولت اردوغان نمی تواند ادعا کند که نگاه واقع بینانه ای به موضوع تامین و انتقال گاز دارد. به عنوان مثال، همین حالا هم که ترکیه اعلام کرده که از این به بعد کل گاز مورد نیاز جمهوری نخجوان را تامین خواهد کرد و برای تحقق این هدف، هزینه های کلانی صرف می کند. این در حالی است که در چند دهه گذشته، ایران، با سخاوت و سهولت، گاز نخجوان را تامین می کرد و ترکیه و جمهوری آذربایجان از این بابت نگرانی خاصی نداشتند.
مواضع ایران در برخورد با رفتار کشور های منطقه ای چگونه است؟
جمهوری اسلامی ایران باید مواضع خود را در برابر ترکیه بطور دقیق مشخص کند و ترکیه علنا در خیلی از مسائل حامی ایران که نبوده هیچ بلکه روبروی ایران آرایش گیری آفندی داشته است و همچنین در خصوص جمهوری آذربایجان و اظهاراتی که این کشور علیه ایران داشته است ترکیه کاملا در نقش یک حامی مهم و تاثیر گذار بروز و ظهور داشته است.
ایران با استفاده از ظرفیت سازمان همکاری شانگهای که به تازگی در آن عضو شده است و سیاست توسعه رابطه همسایگی کشور های منطقه با ایجاد توانایی اجماع سازی در خود و همچنین طراحی یک الگو چندجانبه و دوستانه توسط وزارت خارجه نقش آفرین و تحول ساز باشد.
آرش جعفرپیشه، حقوق بین الملل دانشگاه مفید
