به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ کاغذسازی، یکی از صنایع بسیار مهم است و همانند بسیاری از صنایع، تولید کاغذ نیز وابسته به یک سری مواد شیمیایی میباشد. هر یک از این مواد، ویژگیهای خاصی داشته و به نوبه خود نقش مهمی در بهبود کیفیت کاغذ ایفا میکنند. در ادامه قصد داریم، به این پرسش پاسخ دهیم که پرکاربردترین مواد شیمیایی در کاغذسازی کدامند؟ لازم به ذکر است از آنجا که کاغذ، انواع مختلفی دارد و اقسام گوناگون آن از نظر کیفیت، استحکام، رنگ و سایر ویژگیها با هم فرق دارند، مواد شیمیایی مورد استفاده در ساخت کاغذ نیز ثابت نبوده و از تنوع نسبتاً بالایی برخوردار هستند.
در بخشهای بعدی، پس از ارائه یک سری توضیحات، درباره فرآیند تولید کاغذ، پرمصرفترین مواد شیمیایی کاغذسازی را معرفی میکنیم؛ پس از آن با بهترین روش خرید و تأمین این مواد را نیز آشنا خواهیم شد.
مهمترین مراحل کاغذسازی
تولید کاغذ، مراحل زیادی دارد. چوب و الیاف گیاهی، طی چندین فرآیند پی در پی به خمیر تبدیل شده، در نهایت، قالبگیری و به ورق تبدیل میگردند. اصلیترین مراحل کاغذسازی به طور خلاصه در زیر توضیح داده شدهاند.
1. ساخت پالپ
همان مرحله تبدیل مواد اولیه به خمیر است. این بخش از کار، مراحل مختلفی را شامل میشود و با استفاده از دستگاههای پیشرفته انجام میگیرد. مواد شیمیایی نیز در مرحله تولید پالپ کاغذ، نقش دارند.
2. کوبیدن
در این مرحله، خمیر، تحت فشار قرار گرفته، رطوبت اضافه آن خارج میشود؛ علاوه بر این از یک سری مواد پرکننده نیز استفاده میکنند، تا مقاومت و استحکام کاغذ افزایش یابد. فرآیند کوبیدن، باعث استحکام پیوندهای سلولزی کاغذ میگردد.
3. تبدیل پالپ به کاغذ
پس از کوبیدن خمیر، نوبت به رول کردن آن با استفاده از دستگاه میرسد. در فرآیند تبدیل پالپ به کاغذ، کلیه رطوبت اضافه خمیر، گرفته میشود و به شکل ورقهای رولی در میآید.
4. افزودن مواد شیمیایی
در پایان کار نیز به منظور افزایش درخشندگی، بهبود رنگ و بالا بردن درجه مرغوبیت کاغذ، از یک سری مواد افزودنی شیمیایی استفاده میشود؛ همچنین در صورت نیاز (بسته به نوع و کاربرد کاغذ)، کاغذ را ضد آب میکنند.
پرکاربردترین مواد شیمیایی در کاغذسازی
.jpg)
در میان همه مواد طبیعی و مصنوعی که برای کاغذسازی به کار میروند، تلاش نمودهایم، از مهمترین و پرمصرفترین مواد شیمیایی نام ببریم.
سولفات آلومینیوم (آلوم)
سولفات آلومینیوم که از آن تحت عنوان آلوم نیز یاد میکنند، یک ماده شیمیایی بسیار مهم در صنایع مختلف از جمله صنعت کاغذسازی است. این ماده، سفید رنگ بوده و قابلیت چسبندگی دارد؛ به همین دلیل، بیشتر با هدف منسجمتر نمودن کاغذ، آن را به خمیر اضافه میکنند. به علاوه، سولفات آلومینیوم، باعث سفیدتر شدن کاغذ میشود.
در ادامه توضیحات بالا باید اضافه کرد که آلوم، استحکام کاغذ را افزایش میدهد؛ همچنین نقش بسیار مهمی در جلوگیری از فساد و تخریب الیاف سلولزی کاغذ ایفا نموده، باعث افزایش دوام و طول عمر آن می گردد. افزایش مقاومت کاغذ در برابر آب، گرما، سرما و سایر عوامل محیطی از دیگر مزایای سولفات آلومینیوم به شمار میروند.
پلی آلومینیوم کلراید
پلی آلومینیوم کلراید، یک ماده پلیمری شناخته شده است که قابلیت انعقادکنندگی بالایی دارد. این پلیمر معدنی، کاربرد زیادی در تصفیه آب دارد و باعث حذف ناخالصیها میگردد؛ اما در کاغذسازی نیز به میزان بالایی مورد استفاده قرار میگیرد.
پلی آلومینیوم کلراید که به اختصار، PAC نامیده میشود، میتواند، جایگزین سولفات آلومینیوم شود. استفاده از آن در کاغذسازی، باعث سریعتر خشک شدن کاغذ شده، به انسجام و استحکام آن کمک میکند؛ همچنین اثر فسادپذیری مواد سلولزی را به طور کامل از بین میبرد.
آمونیوم پرسولفات
.jpg)
آمونیوم پرسولفات، ماده شیمیایی مهم دیگری است که خاصیت اکسیدکنندگی بسیار بالایی دارد. در خصوص کاربرد این ماده در کاغذسازی باید گفت که ترکیب آن با نشاسته، باعث بهبود ویسکوزیته آن میشود. در واقع از آمونیوم پرسولفات، برای اکسیداسیون نشاسته خام استفاده میکنند.
ناگفته نماند که به کار بردن آمونیوم پرسولفات، در کنار نشاسته مخصوص کاغذسازی، باعث کاهش هزینههای تولید کاغذ میگردد. آمونیوم پرسولفات، به عنوان نگهدارنده و سفیدکننده در صنایع مختلف، مورد استفاده قرار میگیرد.
مایع AKD یا SSK
AKD مهمترین ماده شیمیایی مورد استفاده در کاغذسازی است که حالت مایع دارد. این ماده، باعث افزایش مقاومت کاغذ در برابر نفوذ آب میگردد. نکته شایان ذکر این است که شرکت تدارک صنعت کاغذ کرمان، تغییراتی بر روی این ماده اعمال نموده و آن را تحت عنوان SSK عرضه میکند. این ماده، به مراتب، قویتر و موثرتر است.
ریتنشن اید
ریتنشن اید، مادهای است که اجزای تشکیل دهنده کاغذ را در کنار یکدیگر نگه میدارد. به عنوان توضیح بیشتر باید اضافه کرد که خمیر کاغذ از اجزای ریز، درشت (الیاف و خرده الیاف) تشکیل شده است. این الیاف باید به صورت منسجم، روی وایر باقی بمانند. ریتنشن اید از پراکنده شدن این اجزاء جلوگیری نموده و باعث میشود که کاغذ، فرم مناسبی به خود بگیرد.
در ادامه توضیحات بالا باید اضافه کرد که ریتنشن اید، تاثیر زیادی بر افزایش کیفیت و مقاومت کاغذ دارد. این ماده سفید رنگ، باعث میشود که الیاف کاغذ بر روی وایر باقی بمانند و از یکدیگر جدا نشوند.
دی اکسید کلر
یکی از مراحل تولید اکثر کاغذها، سفید کردن است. از این فرآیند، تحت عنوان لینگین زدایی یاد میشود. برای سفید کردن کاغذ از موادی مثل کلر، دی اکسید کلر و اکسیژن استفاده میکنند؛ اما به علت دغدغه سازگاری کاغذ با محیط زیست، کلر، چندان به کار نمیرود و معمولاً از مواد جایگزینی مانند دی اکسید کلر، همچنین اکسیژن، ازون و پراکسید هیدروژن استفاده میشود.
خرید مواد شیمیایی مورد استفاده در کاغذسازی
پس از معرفی اصلیترین و رایجترین موادی که در کاغذسازی استفاده میشوند، احتمالاً این سؤال برای خوانندگان پیش میآید که مواد شیمیایی مورد استفاده در تولید کاغذ را از کجا خریداری کنیم؟
قبل از هر چیز باید خاطرنشان کرد که در خرید مواد اولیه کاغذسازی، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، اصالت و کیفیت محصولات است. به بیان بهتر، موادی که برای تولید کاغذ به کار میروند، باید مطابق بروزترین استانداردهای جهانی ساخته شده باشند.
در ادامه مطالب بالا، ما سایت و مجموعه تدارک صنعت کاغذ کرمان را جهت خرید مواد شیمیایی مورد نیاز کاغذسازی پیشنهاد میکنیم. این سایت، تنها مجموعهای است که نه تنها کلیه ملزومات تولید کاغذ را عرضه مینمایند، بلکه مشتریان را در خصوص تولید محصول و راهاندازی خط تولید کاغذ راهنمایی میکند.
شرکت تدارک صنعت کاغذ کرمان، با هدف بهبود فناوری تولید کاغذ، کار خود را آغاز نمود و در حال حاضر، بهترین مواد اولیه شیمیایی جهان را تأمین میکند. همان طور که در قسمتهای پیشین نیز اشاره شد، این شرکت، تولید کننده مادهای تحت عنوان SSK یا AKD مایع است که با فرمولاسیون روز اروپا تهیه شده و نقش مهمی در بهبود مقاومت کاغذ در مواجهه با رطوبت ایفا میکند.
نتیجه گیری
در این مقاله، تلاش کردیم به سؤال پرکاربردترین مواد شیمیایی در کاغذسازی کدامند، پاسخ دهیم. در این راستا از سولفات آلومینیوم، پلی آلومینیوم کلراید، آمونیوم پرسولفات، ریتنشن اید و SSK نام بردیم. هر کدام از اینها به نوبه خود نقش مهمی در تولید کاغذ ایفا میکنند و عدم وجود آنها موجب افت کیفیت و مقاومت کاغذ خواهد شد.
